ئۇ

ئۇيغۇر دوپپىلىرىنىڭ مەدەنىيەت قاتلىمى ھەققىدە

ئۇيغۇر دوپپىلىرى

ئاپتورى: ھەسەنجان ئابلىز ئۇيغۇر دوپپىلىرى ئۇزۇن تارىخقا ۋە مول مەزمۇنغا ئىگە. ئۇيغۇر دوپپىلىرى تارىخىي تەرەققىيات جەريانىدا، ئېھتىياج ۋە ئىمكانىيەتكە ئاساسەن ئۆزگىرىپ، يېڭىلىنىپ، مۇكەممەللىشىپ ۋە رەڭدارلىشىپ كۈچلۈك مىللىي تۈسكە ئىگە بولغان. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، جىنىس ئايرىمىسى، ياش-قۇرام پەرقى، ياشىغان تەبىئىي شارائىتى ۋە تۇرمۇش ئۇسۇلىنىڭ ئوخشىماسلىغىغا مۇناسىپ ئۆزگىچە دوپپا كىيىش ئەنئەنىسىنى شەكىللەندۈرگەن. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئۇيغۇر دوپپىلىرى يالغۇز ئۆزىنىڭ ئۆرپ-ئادەت خاراكتېرىدىن ھالقىپلا قالماي، بەلكى يەنە بىر پۈتۈن مىللىي كىملىك خاس ۋەكىلى بولۇپ مۇقىملىشىپ، ئۇيغۇر مىللىي كىملىكىنىڭ ئۆرپ-ئادەت ئومۇمىيلىقى، مەدىنيەت ئىزچىللىقى ۋە ئىجتىمائىي خاس بەلگىسى بولۇپ شەكىللەندى. ئۇيغۇر دوپپىلىرنىڭ كۆپ مەنبەلىك تەرەققىيات تارىخىغا نەزەر سالغىنىمىزدا، ئۇنىڭ تەرەققىياتىدىكى تۆۋەندىكى ئىككى خىل يۈزلىنىش ئالاھىدە كۆزگە چېلىقىدۇ: بىرىنچى، ئۇيغۇر دوپپىلىرىدىكى تارىخىي ئىزچىللىق: ھازىرغىچە مەلۇم بولغان ئارخىئولوگىيىلىك ماتىرياللار ۋە يازما...

داۋامىنى ئوقۇڭ!

ئۇيغۇر دوكتورلىرى

ئابدۇقادىر ھوشۇر (تىببىي، ياپونىيە)
ئاسىيە (تىببىي، فرانسىيە)
ئارزۇگۈل غۇلام (بېيجىڭ پەن تېخنىكا ئۇنىۋېرستېتى)
ئالىم تۇرسۇن (مۇھىت ئىلمى، جۇڭگو)
ئابدۇسالام جالالىدىن (جۇغراپىيە، ياپونىيە)
ئابدۇقادىر تاش (ئاخبارات، ئامېرىكا)
ئابدۇشۈكۈر ئېلىيۇف (فىزىكا)
ئاينۇر ئابدۇرازاق (كومپيۇتۇر، ئامېرىكا)
ئايجامال ئابدۇراھمان (ماتىماتىكا، گېرمانىيە)
ئايگۈل مۇھەممەد (ماتىماتىكا)
ئابدۇۋەلى كېرىم (ئەدەبىيات، جۇڭگو)
ئايقىز قادىر (جۇڭگو)
ئابدۇرەشىد جەلىل قارلۇق (جەمئىيەتشۇناسلىق، تۈركىيە)
ئابدۇشۈكۈر ئابدۇرەشىد
ئابدۇرېھىم تۇرسۇن (پەلسەپە، قىرغىزىستان)
ئابدۇۋاسىت غولام (جۇغراپىيە، ئامىرىكا)
ئابدۇسەمىي ئابدۇراھمان (سەنئەت، ياپونىيە)
ئابدۇرېھىم ئايتبايېۋ
ئابدۇخېلىل ئابدۇرېھم (تىلشۇناسلىق، ياپونىيە)
ئابدۇرېھىم راھمان (تىلشۇناسلىق، جۇڭگو)
ئابلىكىم ياسىن (تۈركلوگىيە، جۇڭگۇ)
ئابلەت قادىر (يېزا ئىگىلىك، ياپونىيە)
ئابدۇرەشىد (تەبئىي پەن، ياپونىيە)
ئاسىيە كېرىم (تەبئىي پەن، ياپونىيە)
ئابلەھەت ئەبدۇلھىمىد (تەبىئىي پەن، ياپونىيە)
ئابلىز ھىمىد (تەبئىي پەن، ياپونىيە)
ئالىمجان (جۇغراپىيە، ياپونىيە)
ئالىم ئابدۇراھمان (تەبئىي پەن، ياپونىيە)
ئالىمجان ئىدرىس (تەبئىي پەن، ياپونىيە)
ئابدۇكېرىم ئابدۇللا (تەبىىئي پەن، ياپونىيە)
ئابدۇلېتىپ ئابدۇللا (تەبىئىي پەن، ياپونىيە)
ئابدۇغېنى ئابدۇرېھىم (تەبىئىي پەن، ياپونىيە)
ئابدۇغوپۇر ئابدۇكېرىم (تىببىي پەن، ياپونىيە)
ئابدۇرەئوپ پولات (تۈركلوگىيە، تۈركىيە)
ئايسىما مىرسۇلتان (تۈركلوگىيە،...

داۋامىنى ئوقۇڭ!

«ئۇيغۇر قامۇسى» ھەققىدە

خىلمۇ-خىل ئۇچۇرلارغا تور ئارقىلىق ئېرىشىش بۈگۈنكىدەك تەرەققىي قىلغان ئەھۋالدا، ئۇيغۇر تىلىدىكى تور بەتلەرنىڭ ھەددىدىن زىيادە ئازلاپ كېتىشى نەتىجىسىدە، ۋەتەن ئىچى ۋە سىرتىدىكى پەرزەنتلىرىمىزنىڭ توغرا ۋە ئەتراپلىق ئۇچۇرغا ئۆز تىلىمىزدا ئېرىشىشى بارغانسېرى قىيىنلىشىپ كېتىۋاتىدۇ. مەنىۋىي مەدەنىيەت بايلىقلىرىمىزنى تور دۇنياسىغا ۋاقتىدا ئېلىپ كىرىپ، پەرزەنتلىرىمىزنىڭ قولاي ئېرىشىشىگە كاپالەتلىك قىلالمىساق، ئەجدادلىرىمىز بىزگە قالدۇرغان قىممەتلىك مىراسلار ئەۋلادلىرىمىزغا ۋاقتىدا يەتكۈزۈلەلمەي، بىزدىن بالدۇرراق يوق بولۇپ كېتىشى مۇقەررەر. بۇ سەۋەبتىن مەۋجۇتلىقىمىزنىڭ سەۋەبى بولغان مەدەنىيەت ۋە سەنئەت مىراسلىرىمىزنى، تۆھپىكارلىرىمىز ۋە ئۇلار ياراتقان ئەسەرلەرنى، پەن-تېخنىكا ئۇچۇرلىرىنى چۆرىدىگەن ئاساستا ھاياتىمىزغا مۇناسىۋەتلىك ھەر خىل تېمىدىكى مەزمۇنلارنى توپلاپ ۋە تۈرگە ئايرىپ، توردا بىر «ئۇيغۇر قامۇسى» شەكىللەندۈرۈپ، ئەۋلادلىرىمىزنىڭ پايدىلىنىشىغا سۇنساق، مىللىي مەۋجۇتلىقىمىزنىڭ داۋاملىشىشى ئۈچۈن ناھايىتى زور تۆھپىسى بولۇشى مۇمكىن. ئەمما بۇ ئىشنى بىر ياكى...

داۋامىنى ئوقۇڭ!