«Purqumaq» péilining mejburiy derijisi: bügün shad tentene ichide güzel ghulja nawa qildi, chéchekler purqutup ipar, chimenler shox jula qildi.

«Purqumaq» péilining ömlük derijisi: ular bes-beste güllerge su purqushuwatatti.

Péil ①su yaki bashqa nersilerni nasos qatarliq nersiler bilen chachmaq: u bikar bolsila güllerge su purquytti. ②At, éshekler boghuz yégende gélida turup qalghan danni yandurush üchün burnidin awaz chiqirishigha éytilidu: chilan toruq at boghuz yewétip, pat-patla purqup qoyatti.

Isim [erebche] ①«yéziq tili» özige eziz we söyümlük dep hésablanghan kishi yaki nersidin ayrilish; judaliq, hijran: nigarim xakipayi dep közümge tutiya qildim, boyum yadek égildi purqitingdin jan bolup bimar. ②Erlerning ismi.

Süpet. Ayrilghan, juda bolghan: ey weten ghémingda purqetlik béshim, ger ölsem zatimgha étim élishmas. Sen üchün közümdin tökülgen yéshim, düshmenge qarshi gang oqtin qélishmas.

«Puratmaq» péilining mejhul derijisi: yagh puritilmaq.

Péil ①purash sézimi arqiliq birer puraqliq nersining puriqini sezmek: gül purimaq. Purap baqmaq. ＊At qoy padisini aylinip öttide, yolni nechche purap qoyghandin kéyin, pushqurghiniche yol boylap algha méngip ketti. ②Birer nersining puriqi hawa bilen qoshulup öz etrapigha tarimaq; dimaghqa urulmaq; sézilmek: doxturdin dora puraydu. ＊U gep qilghanda aghzidin tamaka puraytti. ③Eslidiki temi we puriqidin özgirip bashqiche puraq chiqidighan bolup qalmaq; biqsimaq: yazning küni gösh nahayiti asan puraydu.

Isim [rusche] ①«botanika» ösümlüklerning gholi we yiltizi chongayghandin kéyin ténining sirtida hasil bolidighan qoghdighuchi toqulma. U parqiraq we yénik bolidu, su ötküzmeydu, élastikliqi yuqiri bolidu; tok, issiqliq we awaz qatarliqlarni yaxshi ötküzmeydu. Sanaette uning ishlitilishi nahayiti keng. ②Botulka, shéshe we idish qatarliq nersilerning aghzini étish üchün purupka derixidin yasalghan qapqaq, yapquch.

Süpet. Shekli purupkigha oxshaydighan, purupkidek: mator gewdisi arisigha may ötküzmeydighan mexsus purupkisiman qeghezler qoyulidu.

Süpet. Purupkisi bar, purupka ornitilghan: purupkiliq qacha.

Isim. Tére, rext qatarliqlardin kiyim-kéchek pichqanda qalghan ushshaq parchisi: tére puruchi. Lata puruchi. ＊Puruch yighsang ton bolur (maqal).

«Puruldimaq» péilining mejburiy derijisi.