Xalmurat Ghopur

10 705

Xalmurat ghopur 1960-yili ürümchi shehiride oqutquchi ailiside tughulghan bolup, u kichikidin xenzu tili mektipide oqughan. 1982- Yili ela netije bilen shangxey jungyi inistitotini püttürgen. Mektep teshkili uni mektepke élip qélishni qarar qilghan bolsimu qan-qénigha singip ketken ana yurt söygüsi, shinjang bilen shangxey ottursidiki medeniyet, iqtisad we bashqa jehetlerdiki chong periqni tügitish üchün u yenila öz yurtigha- tengritagh étikige qaytip keldi. Xalmurat ghopur qaytip kelgendin kéyin teshkilning teqsimatigha angliq boysunup, aptonom rayonluq jungyi doxturxanisigha orunlashti. Mektep derwazisidin emdila chiqip, jemiyettin ibaret bu shawqunluq deryagha shungghughan xalmurat ghopur emeliy xizmet dawamida nurghun qiyinchiliqlargha duch keldi. Xizmet dawamida u bilim sewiyisini dawamliq yéngilimisa bolmaydighanliqini hés qilip 1985- yili shinjang tibbiy inistitoti gherpche dawalash...

Dawamini oqung!

Ömerjan Nuri

8 488

Ömerjan Nuri 1968-yili 4-ayning 25-küni xoten wilayiti qaraqash nahiyisining qarasay yézisida bir oqutquchi ailiside dunyagha kelgen. Bashlanghuch, ottura mektepni qarasay, qoychi yézilirida, toluq ottura mektepni qaraqash nahiyilik 1-ottura mektepte oqughan. 1986-Yili aliy mektep imtihanida ijtimaiy penler boyiche ela netije bilen xitayning changchün shehiridiki sherqi-shimal pédagogika uniwérsitétining tarix kespige qobul qilinghan. Merkizi milletler uniwérsitétida ikki yil teyyarliq oqughandin kéyin, sherqi-shimal pédagogika uniwérsitétining töt yilliq tarix kespini püttürüp, 1992-yili xoten pédagogika mektipi (hazirqi xoten pédagogika instituti) ge tarix oqutquchisi bolup ishqa chüshken. 2000-Yilliri béyjingdiki merkizi milletler uniwérsitétida tarix penliride magistirliq unwanini alghan. Ömerjan Nurining «nushriwan yaushéfning bergen melumatlirida uyghurlar», «turpan uyghurlirining 1732-yilidiki sherqqe köchüshi heqqide bir melumat», «atalmish yash qeshqerlikler partiyesi we endijan...

Dawamini oqung!

Niyaz Kérim Sherqi

6 559

Niyaz Kérim Sherqiy 1948- yili 10-ayda turpan shehiride tughulghan. Shinjang unwérsitétini püttürgen. Hazir junggo xettatlar jemiiyitining heyet ezasi hemde junggo xettatlar jemiyiti tehrirlik, neshr qilish komitétining heyiti . Junggo tarix moziyi güzel senet galiriyisining meslihetchisi, aptonum rayunluq xelq hökümiti tarix medeniyet yurtining tetqiqatchisi, aptonom rayunluq edebiyat-senetchiler birleshmisining heyiti, aptonom rayonluq cheteller bilen dostluq ornitish jemiyitining heyet ezasi, aptonum rayonluq xettatlar jemiyitining daimiy ishlar muawin reisi, shinjang yipek yoli xettatlar, ressamlar akadémiyisining muawin mudiri, döletlik 1-derijilik güzel senet ustazi. Uyghur xettatlqida yitekchilik rolini dawamliq jari qildurup kéliwatqan pexirlik ‍ustaz Niyaz Kérim Sherqige 2015-yili shiwitsye xan jemeti teripidin pexriy doktorluq unwani bérildi hem ordin teqdim qilindi. Niyaz Kérim Sherqining eserliri köp qétim memliketlik we...

Dawamini oqung!

Doktor Erkinay Abliz

0 572

Erkinay abliz 1976- yili bügür nahiyiside bir oqutquchi ailiside dunyagha kelgen. U 1997- yili shinjang pédagogika uniwérsitétining fizika kespini püttürüp, baklawur unwanini aldi. U uniwérsitétta oquwatqan mezgilde özlükidin rus tili ögendi. Aliy mektepni püttürgendin kéyin bügür nahiyilik 1- ottura mektepte fizika oqutquchisi bolup ishlidi. Xizmet qilish jeryanida u chet elge chiqip oqushqa irade baghlap, bir tereptin ishlep, bir tereptin özlükidin ingliz tilini ögendi. Shundaqla shinjang uniwérsitétining magistirant terbiyilesh merkizide «qollanma matématika» kespide ikki yil ders aldi. Amérikida magistirliq we doktorluq unwani üchün oquydighan chet ellik oqughuchilar «tofil» (TOEFL) dep atilidighan ingliz tili imtihani bilen «GRE»dep atilidighan toluq ottura mektep kespiy derslirini mezmun qilghan yene bir imtihanda layaqetlik bolmisa bolmaydu. Erkinay...

Dawamini oqung!

Iqbal Tursun

1 508

Iqtidarliq edebiyat tetqiqatchisi shinjang pédagogika uniwérsitétining proféissori, filologiye penliri dokturi Iqbal Tursun 1969- yili 8- séntebir qeshqer shehiride xelq senetkari ailiside dunyagha kelgen. Bashlanghuch – tuluqsiz we toluq ottura mektepni börtala we qeshqerde oqughan. 1986- Yili shinjang uniwérsitéti edebiyat fakultétigha toluq kurs oqushiqa qubul qilinghan. 1991– Yildin 1994- yilgha qeder shumektepning türkiy til-edebiyati kespi Uyghur edebiyat tarixi yönilishi boyiche magistir aspirantliqida oqup ela netije bilen oqushni tamamlighan, shu yili 7– aydin étibaren shinjang pédagogika uniwérsitéti filologiye inistitutida ishlep kelmekte.Iqbal Tursun xizmetke qatnashqandin tartip hazirgha qeder tuluq kurs we aspirantlargha «Uyghur kilassik edebiyat tarixi», «edebiyat nezeriyesi», « istétika», « edebiyat–senet pisxologyisi», «newaishunasliq tetqiqati», «kino–téléwiziye senitidin zoqlinish», «edebiyat tetqiqat métodologiyisi», «Uyghur qedimki...

Dawamini oqung!

Zulpiqar Barat Özbash

9 556

Zulpiqar Barat Özbash 1975- yili aqsu uchturpan nahiyiside tughulghan. 1992- Yilidin 1996- yilighiche shinjang uniwérsitétining junggo tilliri fakultétida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin aptonom rayonluq dölet baj idarisining terjime bashqarmisida terjiman, sabiq «shinjang baj ishliri» zhurnilida tehrir we mezkur idarining «baj kadirlirini terbiyelesh merkizi» de oqutquchi bolup ishligen. U edebiy terjimige 1992- yili aliy mektepte oquwatqan mezgilidin bashlap kirishken bolup, junggu we chet el edebiyatidiki köpligen dangliq eserlerni terjime qilip tonushturghan we edebiy terjime mahariti heqqide chongqur izdengen. U terjime qilghan eserlerning tili intayin rawan, yéqishliq, pasahetlik, chüshinishlik bolup, oqughan kishige ana tilda yézilghandek tuyghu béridu. U edebiy terjimini deslepte xenzu edebiyatidin bashlighan bolup, «tuxumek derixi astida», «sésiq paypaq moda bolghan...

Dawamini oqung!

Rahile Dawut

1 532

Rahile Dawut (Rahile Dawut) 1966- yili　5- ayda ürümchide ziyaliy ailiside tughulghan. 1983- Yili 9- aydin 1987- yili 7- ayghiche shinjang uniwérsitétining edebiyat fakultétida toluq kursta oqughan. 1987- Yili 9- aydin 1990- yili 7- ayghiche shinjang uniwérsitéti edebiyat fakultétida xelq éghiz edebiyati kespi boyiche aspirantliqta oqughan. 1994-Yili 9- aydin 1995- yili 7- ayghiche béyjing pédagogika uniwérsitétida bilim ashurghan. 1995- Yili 9- aydin 1998- yili 7- ayghiche biyjing pédagogika uniwérsitétida folklor kespi boyiche doktor aspirantliqta oqughan we «uyghurlarning mazar medeniyiti üstide tetqiqat» namliq doktorluq dissértatsiyesini muweppeqiyetlik tamamlap, doktorluq unwanigha érishken. 1998- Yilidin bashlap, shinjang uniwérsitéti filologiye institutida oqutquchi bolup ishligen. 1999- Yili dotséntliq unwanigha érishken. 2002- Yili folklor ilmi boyiche magistir aspirant...

Dawamini oqung!

Erkin Sidiq

9 672

Erkin Sidiq 1950-yillirining axirliri junggoda bashlanghan «medeniyet zor inqilabi» ning qalaymiqanchiliqi hemme yerni qaplighan mezgillerde aqsuda tughulghan. Baliliq dewrini Uyghur diyarini acharchiliq bésip ketken mezgilde qosiqi toyghudek tamaq yéyelmey ötküzgen. Bashlanghuch mektepni «medeniyet zor inqilabi» ning qalaymiqanchiliqi ichide Uyghur tilidiki aqsu sheherlik 4-bashlanghuch mektepte oqughan (bu mektep hazir xenzu mektep qiliwétilgen ‏----- muherrirdin). Ottura mektepni «déng shyawpingni köresh qilip, ishikni échip qoyup mektep bashqurush» heriketliri boliwatqan dewirde aqsu wilayetlik 1-ottura mektepte oqughan. Nurghun waqitliri siyasiy heriketke qatnishish we yéza igilik bilimlirini öginish, yéza-zawutlargha bérip ishlesh bilen ötken. Toluq otturini püttürgendin kéyin, aqsu wilayiti konisheher nahiyisidiki (hazir onsu nahiyisi diyilidu ----- muherrirdin) bir yézigha «qayta terbiye» élish üchün bérishqa mejbur bolghan....

Dawamini oqung!

Uyghur Doktorliri

0 478

Abduqadir hoshur (tibbiy, yaponiye)
Asiye (tibbiy, fransiye)
Arzugül ghulam (béyjing pen téxnika uniwérstéti)
Alim tursun (muhit ilmi, junggo)
Abdusalam jalalidin (jughrapiye, yaponiye)
Abduqadir tash (axbarat, amérika)
Abdushükür éliyuf (fizika)
Aynur abdurazaq (kompyutur, amérika)
Ayjamal abdurahman (matimatika, gérmaniye)
Aygül muhemmed (matimatika)
Abduweli Kérim (edebiyat, junggo)
Ayqiz qadir (junggo)
Abdureshid jelil qarluq (jemiyetshunasliq, türkiye)
Abdushükür abdureshid
Abduréhim tursun (pelsepe, qirghizistan)
Abduwasit gholam (jughrapiye, amirika)
Abdusemiy abdurahman (senet, yaponiye)
Abduréhim aytbayéw
Abduxélil abduréhm (tilshunasliq, yaponiye)
Abduréhim rahman (tilshunasliq, junggo)
Ablikim yasin (türklogiye, junggu)
Ablet qadir (yéza igilik, yaponiye)
Abdureshid (tebiy pen, yaponiye)
Asiye kérim (tebiy pen, yaponiye)
Ablehet ebdulhimid (tebiiy pen, yaponiye)
Abliz himid (tebiy pen, yaponiye)
Alimjan (jughrapiye, yaponiye)
Alim abdurahman (tebiy pen, yaponiye)
Alimjan idris (tebiy pen, yaponiye)
Abdukérim abdulla (tebiiy pen, yaponiye)
Abdulétip abdulla (tebiiy pen, yaponiye)
Abdughéni abduréhim (tebiiy pen, yaponiye)
Abdughopur abdukérim (tibbiy pen, yaponiye)
Abdureop Polat (türklogiye, türkiye)
Aysima mirsultan (türklogiye,...

Dawamini oqung!

Küresh Ibrahim

0 440

80- Yillarning béshida, merhum shair nurmuhemmed erkiyning «kimning bar ashundaq alimi qéni, pexirlen dunyagha mehmud wetini» dégen ikki misra neqrat qilinghan ghezili ulugh Uyghur alimi Mehmud Qeshqiriy yazghan qamus «diwanu lughatit türk – türkiy tillar diwani» ning hazirqi zaman uyghurche neshri bilen teng tengritéghining jenubiy we shimaligha tarqilip kishilerning, xususen aliy we ottura mektepte oquwatqan yashlarning qelbini lerzige kelturgen we ularning otluq qelbige Mehmud Qeshqiriydek alim bolush istikining öchmes meshilini yaqqanidi. Memlikitimizning tunji Uyghur doktor ashti (postdoctor博士后) ximiye-fizika alimi küresh ibrahim mana shu chaghlaridiki diligha yüksek ghayini pükken yashlarning biri hésablinidu.

U 1978- yili béyjing paytext pédagogika uniwérsitétining ximiye fakultitigha qobul qilindi. Shu chaghda, pütün fakultét boyiche birdinbir Uyghur perzenti bolghan...

Dawamini oqung!

Alim Ehet

4 651

Alim Ehet, yumshaq détal inzhénéri, uyghursoft shirkitining qurghuchisi, shinjang uniwérsitéti matématika we sistéma penliri inistitutining oqutquchisi bolup, u 1973- yili 6- ayning 14- küni shayar nahiyeside tughulghan, 1980- yilidin 1991- yilighiche shayar nahiyelik 1- bashlanghuch we 1- ottura mektepte oqughan, 1991- yili 9- ayda shinjang uniwérsitéti matématika fakultéti hésablash matématikisi kespige qobul qilinghan, 1995- yili 7- ayda shinjang uniwérsitéti matématika fakoltéti hésablash matématikisi kespini püttürgen. 1995- Yili 9- aydin 1996- yili 7- ayghiche béyjing tebiiy pen we sanaet penliri uniwérsitétida bilim ashurghan, 1996- yili 9- aydin bashlap hazirghiche shinjang uniwérsitéti matématika we sistéma penliri inistitutida oqutquchi bolup ishlewatidu. U «qollinishchan matématika» kespide aspirantliq oqush tarixi, yumshaq détal inzhénérliq kespide magistirliq...

Dawamini oqung!