Möminjan Ablikim

0 343

Möminjan ablikim 1976-yili 18-mart küni méhri atesh zémin qeshqerning maralbéshi nahiyisi tumshuq rayoni (hazirqi tumshuq shehiri) gha qarashliq shaqu yézisida meripetperwer xelq senetkari ailiside tughulghan. Möminjanning ailisi jaylashqan shaqu yézisi «dunya medeniyitining achquchi kömülgen» teklimakan qumliqining sirliq quchiqigha sozulup kirgen bolup, pütünley milliy tüs alghan elneghme-meshrepler, séhirlik riwayet-chöchekler, dalini qaplighan sansiz toghraqlar möminjanning sebiy chaghliridiki turmush réalliqi idi. Sebiy möminjan ötmüsh we bügüge shahid bolghan, kelgüsige yüzlengen, yüksek hayatiy küchke ige ashu qedim toghraqliqlarda oynaytti, charchighanda toghraqlarning sayisi astida olturup xiyal süretti. Chöcheklerdiki bext-saadet elchisi bolmish apaq saqalliq xizir boway, güzel bir nazininni küylep rawab chéliwatqan ashiq yigit, gül -chicheklerdin bézek taqighan aq qanatliq perizat qiz … qatarliq séhirlik obrazlar...

Dawamini oqung!

Mehmut Sulayman

0 445

Mehmut sulayman 1968-yili qeshqer shehiride tughulghan. 1981-Yili shinjang senet institutining ussul kespide oqughan, 1985-yili mektep püttürüp, qeshqer senet ömikide ussulchi bolup ishligen. Senet ömikide ussulchi bolup ishligech, naxsha-muzika ijadiyiti bilen shughullanghan. 1990-Yili «riwayet» muzika etritini qurghan. 1992-Yili «salam dostlar», 1993-yili «shükri dédim», 1995-yili «yultuzum» namliq ijadiy naxshilirining ünalghu léntilirini tarqatqan. 1997-Yili, aptonom rayonluq senet ömikining teklipi bilen yötkilip kelgen. Shundin bashlap, «bu chüsh emes», «azabliq lezzet», «sehradin kelgen dada», «qarangghu tagh», «sehradiki mung küy» qatarliq kinolarning naxsha-muzikisini ishligen. 2005-Yili, shangxey muzika uniwérsitétigha imtahan bérip ötken, 2006-yili «séghinmidingmu» namliq MTV pilastinkisini tarqatqan. Uyghur xelqining söyümlük oghlani mehmut sulayman ependim 2020-yili 11-ayning 23-küni kéchide, 52 yéshida yürek késili seweblik xelqimizdin ayrilip, könglidiki barche qayghu-hesret we...

Dawamini oqung!

Erkin Abdulla

0 613

Erkin abdulla Uyghur millitidin chiqqan yash senetkar, junggo muzikantlar birleshmisi moda muzika ilmiy jemiyitining kéngesh ezasi, junggo filaménko jemiyitining daimiy heyet ezasi. Uning muzika uslubi köp xil muzika élmntliridin terkib tapqan bolup, özgiche alahidilikke ige awazi we kamaletke yetken gittar maharitige milliyche we zamaniwi, eneniwi we moda uslublar qoshulup uning muzikiliri tedirji halda millet halqighan köp xllashqan muzika uslubi bolup shekillengen.

2002-Yili erkin abdullaning neshirdin chiqqan birinchi pilastinkisi «qumluqtin chiqqan dolan» we «dolan» namliq naxshisi nenning xelqaraliq milliy senet bayrimida ayrim– ayrim halda «eng yaxshi pilastinka mukapati» we «eng yaxshi xasliq mukapati» gha érishken. 2003-Yili jungxua xelq jumhuriyiti medeniyet ministirliki uyushturghan pütün memliketlik eng chong kölemlik naxsha musabiqiside ammibap uslup boyiche...

Dawamini oqung!

«Adargül» Naxshisining Tékistini Zadi Kim Yazghan?

0 601

Iskender jélil (qomul taranchidin)
Xelq ichide tarqiliwatqan nurghun naxshilarni emeliyette bezi kishiler ijad qilghan, lékin naxsha omomliship, uning ijatkarining nami köpinche ehwallarda tilgha élinmighachqa, bu naxshilar omomen xelq naxshisi dep atilip kelmekte.

Yéqinda, xotendiki bezi pidaiylarni ziyaret qilish dawamida, «adargül» naxshisining tékistikini yazghan shair abdughéni séyit akimiz bilen tasaddipiy uchriship qaldim. U bu heqte mundaq dep hékaye qilidu:

1969-Yili 11-ayda, abdughéni séyit aka guma nahiyesi qoshtagh yéziliq ottura mektepte oqutquchiliq qiliwatatti. Bu chaghlarda medeniyet inqilabi xéli ewjige chiqqan bolup, lyu shawchi, ding shawping qatarliqlarni eksilinqilabchi, kapitalizm yoligha mangghan hoquqdarlar dep tartip chiqirilghan idi. Abdughéni séyt akining qelimi küchlük, awazi yangraq bolghachqa, köpinche yighinlarda shuar towlash üchün chiqirip qoyulatti. Bir qétimliq chong pipen...

Dawamini oqung!

Ablikim Emet

1 457

Fotograf we xettat Ablikim Emet 1963-yili 5-ayning 1-küni wetinimizdiki bayingholin mongghul aptonum oblastining xoshut nahiyeside tughulghan. Bashlanghuch we ottura mekteplerni xoshut nahiyeside oqughan. Aliy téxnikomni püttürgen. Ablikim Emet kichikidinla güzel-senetke, resim sizish we hösn xet yézishqa shtiyaq baghlighan bolup, özlükidin tiriship ögünüp kéyinki waqitlarda Uyghur diyarida neshir qilinghan nopuzluq gézit-zhurnallarda köpligen hösn xet we foto süret eserlirini élan qilghan. Ablikim Emet pewquladde talantliq fotograf, uning süretke alghan Uyghur rayonining menzirisi, deryaliri, taghliri, qedimki derexliri we peqet tebietla yaritalaydighan rengdarliqni eks ettürgen eserliri uning wetini, tarix, medeniyet, enene we riwayetlirini tentene qilidu we shundaqla uning séghinishi ipadilinidu. Uning eng toghra peytni tutalighan bu foto-süretlerdiki obrazlarning mukemmelliki, fotografning küzitishchanliqidiki xasliq, özgichilik hemishe...

Dawamini oqung!

Niyaz Kérim Sherqi

6 557

Niyaz Kérim Sherqiy 1948- yili 10-ayda turpan shehiride tughulghan. Shinjang unwérsitétini püttürgen. Hazir junggo xettatlar jemiiyitining heyet ezasi hemde junggo xettatlar jemiyiti tehrirlik, neshr qilish komitétining heyiti . Junggo tarix moziyi güzel senet galiriyisining meslihetchisi, aptonum rayunluq xelq hökümiti tarix medeniyet yurtining tetqiqatchisi, aptonom rayunluq edebiyat-senetchiler birleshmisining heyiti, aptonom rayonluq cheteller bilen dostluq ornitish jemiyitining heyet ezasi, aptonum rayonluq xettatlar jemiyitining daimiy ishlar muawin reisi, shinjang yipek yoli xettatlar, ressamlar akadémiyisining muawin mudiri, döletlik 1-derijilik güzel senet ustazi. Uyghur xettatlqida yitekchilik rolini dawamliq jari qildurup kéliwatqan pexirlik ‍ustaz Niyaz Kérim Sherqige 2015-yili shiwitsye xan jemeti teripidin pexriy doktorluq unwani bérildi hem ordin teqdim qilindi. Niyaz Kérim Sherqining eserliri köp qétim memliketlik we...

Dawamini oqung!

Shéringül Yunus

0 559

Shéringül Yunus 1989- yili 12- ayda qomul sheherlik palwantur yéza dörbejin yoqiri mehelle kentide déhqan ailiside dunyagha kelgen. Bashlanghuch we toluqsizni qomulda tamamlap, 2006- yili béyjing changping 2- ottura mektipining shinjang toluq ottura sinipigha ötken. 2010- Yili ela netije bilen sherqi shimal ormanchiliq inistitotining baghwenchilik fakoltitigha qobul qilinip, 2014- yili 7- ayda oqush püttürüp qomulgha qaytip kelgen. Shéringül ata-anisining yaxshi terbiyesi we oqutquchisi tursunjan ishaqning tesiride, kichikidinla xettatliqqa we resim sizishqa alahide ishtiyaq baghlighan bolup, 2003-yili tetil mezgilide ustazi eset muhemmetning yétekchilikide xettatliqning deslepki asasini tikligen. Qomulda oquwatqan mezgilide bir qanche parche hösinxet esiri aptunom rayon, wilayetlik musabiqilerde yaxshi netijilerge érishken, toluq otturigha chiqqandin kéyinmu xettatliqqa bolghan qiziqishi qilche suslap...

Dawamini oqung!

Ghazi Emet

8 620

Dangliq ressam Ghazi Emet ependi 1935-yili qeshqer shehrining qoghan (hazirqi nezerbagh) yizisida dini zat ailiside dunyagha kelgen. Atisi exmet qaziaxunum uqumushluq aden bolghachqa Ghazi Emetni etrapliq terbiyligen, 1946-yilidin 1950-yilghiche dini bilim alghan. Kichikidin resim sizishqa, ressamliqqa hewes qilip kelgen Ghazi Emet baliliq waqitliridila resim sizip bashqilarning maxtishigha sazawer bolghan. Ghazi Emet 1952-yili qeshqer sifen mektepke kirip oqush pursitige ériship shu mektepke kirgendin kiyin öz talantini namayen qilip ressamliq sahesige chungqur ul salghan. U 1954-shinjang senet inistitotining resim fakoltitigha qobul qilinghan we u yerdimu tiriship resim ijadiyitige köp ejir singdürüp, pütün wujudi bilen meshiq qilghan, oqush püttürgendin kiyin shu mektepte ishligen. Ghazi Emet junggu ressamlar jemiyitining daimi heyet ezasi, shinjang Uyghur aptunum...

Dawamini oqung!