Uyghur Doppilirining Medeniyet Qatlimi Heqqide

9 583

Aptori: hesenjan abliz Uyghur doppiliri uzun tarixqa we mol mezmungha ige. Uyghur doppiliri tarixiy tereqqiyat jeryanida, éhtiyaj we imkaniyetke asasen özgirip, yéngilinip, mukemmelliship we rengdarliship küchlük milliy tüske ige bolghan. Shuning bilen birge, jinis ayrimisi, yash-quram perqi, yashighan tebiiy sharaiti we turmush usulining oxshimaslighigha munasip özgiche doppa kiyish enenisini shekillendürgen. Shuning bilen birge, Uyghur doppiliri yalghuz özining örp-adet xaraktéridin halqipla qalmay, belki yene bir pütün milliy kimlik xas wekili bolup muqimliship, Uyghur milliy kimlikining örp-adet omumiyliqi, medinyet izchilliqi we ijtimaiy xas belgisi bolup shekillendi. Uyghur doppilirning köp menbelik tereqqiyat tarixigha nezer salghinimizda, uning tereqqiyatidiki töwendiki ikki xil yüzlinish alahide közge chéliqidu: Birinchi, Uyghur doppiliridiki tarixiy izchilliq: hazirghiche melum bolghan arxiologiyilik matiryallar we yazma...

Dawamini oqung!

Maqal-Temsiller (U)

0 300

U yaqqa tartsam at ölidu, bu yaqqa tartsam harwa sunidu.
Uchqundin qorqqan tömürchi emes.
Usta barsa qolungni tart, molla barda tilingni tart.
Undaq qazangha mundaq chömüch.

Uyghur Doktorliri

0 475

Abduqadir hoshur (tibbiy, yaponiye)
Asiye (tibbiy, fransiye)
Arzugül ghulam (béyjing pen téxnika uniwérstéti)
Alim tursun (muhit ilmi, junggo)
Abdusalam jalalidin (jughrapiye, yaponiye)
Abduqadir tash (axbarat, amérika)
Abdushükür éliyuf (fizika)
Aynur abdurazaq (kompyutur, amérika)
Ayjamal abdurahman (matimatika, gérmaniye)
Aygül muhemmed (matimatika)
Abduweli Kérim (edebiyat, junggo)
Ayqiz qadir (junggo)
Abdureshid jelil qarluq (jemiyetshunasliq, türkiye)
Abdushükür abdureshid
Abduréhim tursun (pelsepe, qirghizistan)
Abduwasit gholam (jughrapiye, amirika)
Abdusemiy abdurahman (senet, yaponiye)
Abduréhim aytbayéw
Abduxélil abduréhm (tilshunasliq, yaponiye)
Abduréhim rahman (tilshunasliq, junggo)
Ablikim yasin (türklogiye, junggu)
Ablet qadir (yéza igilik, yaponiye)
Abdureshid (tebiy pen, yaponiye)
Asiye kérim (tebiy pen, yaponiye)
Ablehet ebdulhimid (tebiiy pen, yaponiye)
Abliz himid (tebiy pen, yaponiye)
Alimjan (jughrapiye, yaponiye)
Alim abdurahman (tebiy pen, yaponiye)
Alimjan idris (tebiy pen, yaponiye)
Abdukérim abdulla (tebiiy pen, yaponiye)
Abdulétip abdulla (tebiiy pen, yaponiye)
Abdughéni abduréhim (tebiiy pen, yaponiye)
Abdughopur abdukérim (tibbiy pen, yaponiye)
Abdureop Polat (türklogiye, türkiye)
Aysima mirsultan (türklogiye,...

Dawamini oqung!

«Uyghur Qamusi» Heqqide

0 689

Xilmu-xil uchurlargha tor arqiliq érishish bügünkidek tereqqiy qilghan ehwalda, Uyghur tilidiki tor betlerning heddidin ziyade azlap kétishi netijiside, weten ichi we sirtidiki perzentlirimizning toghra we etrapliq uchurgha öz tilimizda érishishi barghanséri qiyinliship kétiwatidu. Meniwiy medeniyet bayliqlirimizni tor dunyasigha waqtida élip kirip, perzentlirimizning qolay érishishige kapaletlik qilalmisaq, ejdadlirimiz bizge qaldurghan qimmetlik miraslar ewladlirimizgha waqtida yetküzülelmey, bizdin baldurraq yoq bolup kétishi muqerrer. Bu sewebtin mewjutliqimizning sewebi bolghan medeniyet we senet miraslirimizni, töhpikarlirimiz we ular yaratqan eserlerni, pen-téxnika uchurlirini chöridigen asasta hayatimizgha munasiwetlik her xil témidiki mezmunlarni toplap we türge ayrip, torda bir «Uyghur qamusi» shekillendürüp, ewladlirimizning paydilinishigha sunsaq, milliy mewjutliqimizning dawamlishishi üchün nahayiti zor töhpisi bolushi mumkin. Emma bu ishni bir yaki...

Dawamini oqung!