Maqal-Temsiller (Y)

0 308

Ya sayramdin chiqar, ya qaynamdin chiqar. Ya elemde yoq, ya qelemde yoq. Yapsam tutarmu, kömsem pisharmu. Yatar qorsaq – kéter qorsaq. Yatning yandin öter, tughqanning jandin öter. Yaxshi bolsa özidin köridu, yaman bolsa özgidin köridu. Yaxshi dost tashlimas, yaman yolgha bashlimas. Yaxshi söz tashni yarar, yaman söz bashni yarar. Yaxshi söz dilni éritidu, yaman söz janni qéritidu. Yaxshi it ölükini körsetmes. Yaxshidin japa kelmes, yamandin wapa kelmes. Yaxshigha kün yoq, yamangha ülüm yoq. Yaxshiliq törge bashlaydu, yamanliq görge bashlaydu. Yaxshiliq qil, yamanliq küt. Yaxshiliqqa yaxshiliq her kishining ishi, yamanliqqa yaxshiliq er kishining ishi. Yaxshining qedrini yaman bilmes. Yaz bolsa qish bolmisa, ash bolsa ish bolmisa. Yasanchuq tongimaydu, titireydu. Yash tökkiche musht tüg. Yash qéritmas, ghem qéritar. Yashliqingda bilim al, qérighanda ishqa sal. Yalghanchining quyruqi bir tutam. Yalghuz yürüp yol tapquche chishing töküler. Yalghuz...

Dawamini oqung!

Yiltiz Tüklük Qismi

0 271

«Botanika» yiltiz tükchiliri ösüp chiqidighan qismi. U uzarghuchi qismining üsti teripidiki bir santimétirdin bir qanche santimétirghiche ariliqtiki orungha jaylashqan, adette u su we anorganing tuzlarni sümüridighan muhim qisim hésablinidu.

Yiltiz Tügünche Baktériyisi

0 292

«Botanika» baktériyining bir xili. Purchaq ailisidiki ösümlüklerning yiltiz qismida yiltiz tügünchisini shekillendürüp, azotluq birikmilerni sintézlap, ösümlüklerni ular bilen teminleydu. Yéza igilikide uni uruq bilen arilashturush arqiliq, ziraetlerning mehsulatini ashurushqa bolidu.

Yiltiz Tügünchisi

0 314

«Botanika» purchaq ailisidiki ösümlüklerning yiltiz qismida ösidighan shar shekillik kichik tügünche, yiltiz tügünche baktériyisining yiltiz qismigha kirishi arqiliq shekillinidu. Adette u ösümlüklerning ösüshi üchün paydiliq dep qarilidu.

Yiltiz Tikish

0 283

«Botanika» bezi ösümlüklerni köpeytishning bir xil usuli. Buningda ösümlük yiltizi bir qanche bölekke bölünüp yerge kömülidu. Shu arqiliq bir qanche musteqil ösümlük téni östürülidu. Mesilen, mamkapni mushu xil usul bilen köpeytishke bolidu.

Yiltiz Chiqirish

0 329

«Matématika» bir sanning yiltizini tépish emili, yeni derijige kötürüshning tetür emili.

Yiltiz San

0 256

«Matématika» yiltiz chiqirish emilidiki yiltizi tépilidighan san. Mesilen, töwendiki yiltizliq ipadidiki (a+b) yiltiz san bolidu.

∜(a+b)

Yiltiz Söz

0 284

«Til» peqet söz yiltizidinla ibaret bolghan söz, mesilen, ish, adem, nan, ana, qiz, bir, mang, tur… dégenlerge oxshash.

Yiltiz Sirtidin Oghutlash

0 252

«Déhqanchiliq» oghutlashning bir xil usuli. Buningda suyuq yaki parashok halettiki oghut ösümlükning yopurmiqigha pürkilip, ösümlükni qobul qilduridu. Bu köpinche ösümlükning axirqi ösüsh mezgilliride élip bérilidu.

Yiltiz Sistémisi

0 308

«Botanika» ghol yiltiz we barliq yan yiltizlarning omumiy nami. Adette u oq yiltiz sistémisi we chachma yiltiz sistémisi dep ikki xil bolidu.

Yiltiz Ghilipi

0 244

«Botanika» yiltizning uchida ösidighan qoghdighuchi tüzülme. Shekli ghilapqa oxshash bolup, yiltizning ösüsh nuqtisini asriyalaydu.

Yiltiz Kulisi

0 220

«Botanika» qiriqqulaq xilidiki bezi ösümlüklerning asasiy gholining alahide bir tarmaq shéxi. Adette yopurmaq bolmaydu. Bu shaxning choqqisidin turaqsiz yiltizlar ösüp chiqip, peske qarap ösüp, tupraqqa kiridu. U ozuqluq sümürüsh we gholni tirep turush rolini oynaydu.