Alim Ehet

Azabliq

Süpet ①jismaniy yaki rohiy jehette qiynalghan; derdlik, qayghuluq: naxshisiz, ussulsiz ötken künüm sirtmaqta turghandek azabliq! ②Japa-musheqqetlik; müshkül, qiyin, tes: ikki chaqirimdin oshuqraq azabliq seperdin kéyin, ular önggürge yétip keldi.

Atmaq

1. Péil ①qoldiki nersini shiltip yiraqqa yaki mölcherlengen yerge tashlimaq; irghitmaq: topqa qarap tash atma (maqal).*Tash atqangha qash at (maqal). ②Shiddet bilen birer yerge tashlanmaq: ésedep yighlawatqan meryem «aka» déginiche zakirjanning baghrigha özini atti.*Uning atqan mushti tegmidi .③Köchme. Chiqarmaq, yaymaq, échilmaq: chéchek atmaq. ④Titmaq, parchilimaq: paxta atmaq. Yung atmaq.*Alta ay atqan paxtam bir chapangha yetmeptu (maqal). ⑤Partlatmaq: tagh atmaq. Pojangza atmaq. ⑥Küch bilen ittirip chiqarmaq, örlimek: qadir dolqunlar üstige dolqunlar étip éqiwatqan derya boyigha qarap mangdi . 2. ⑦Birer qoral wasitisi arqiliq oq we shuninggha oxshash nersilerni chiqarmaq, üzmek: atalmighanning oqi alta ghulach kéter (maqal). ⑧Birer qoral wasitisi arqiliq yarilandurmaq ,öltürmek: atisi atmighan qongghuzni, balisi étiptu tongguzni (maqal).*Dadamni ular étiwetken. ⑨Midirlatmaq,...

Dawamini oqung!

Azad

Süpet [parsche] ①öz erkinliki, hoquqi öz qolida bolghan, erkinlikke érishken, qulluqtin, asarettin qutulghan; hör, erkin: azad weten. Azad zaman. Azad bolmaq. Azad qilmaq. ②Öz haligha, meylige qoyulghan, héchqandaq mejburiyet bilen baghlanmighan; bosh: «on ikki muqam» özini melum hékayiliq tarixiy dastan yaki qehrimangha baghlap, chétip qoyidighan tarixiy cheklimidin azad.

Azadliq

Isim ①azad bolghan, azadliqqa érishken halet; hörlük, erkinlik: sotsiyalistik jemiyette ayallarning azadliqigha dexli-teruz qilish elwette jinayet bolidu. ②Memlikitimizde gomindang hakimiyiti aghdurulup jungxua xelq jumhuriyiti qurulghan waqit:-azadliqtin burun néme ish qilghandingiz?-Dep soridi qurban shuji naman taghidin. ③Kona diniy mekteplerde oqughuchilarni oqush waqti axirlishishidin burun qoyup bérish.