Péil ①arzu qilmaq, ümid qilmaq: buni biz emes, nechche ewlad kishiler arzu qilishqan. Hetta böshüktiki kichik balilarmu uni arzulaydu. ②Yaxshi körmek, amraq bolmaq, hewisi kelmek: yigitning béshida chimen doppa, uchisida hazirqi yigitler arzulap kiyidighan xurum chapan bar idi .③Asrimaq, pepilimek, erkiletmek: zorixan maysemni arzulap, suning süzükini, ashning qoyuqini bérip, qoldin chüshürmey chong qildi.

«Arghunlashturmaq» péilining ömlük derijisi.

Rewish. Yönelgen terepke arqisini qilip, arqa teripi bilen, arqisiche: arqichilap mangmaq.

Isim. Ara+chiliq:- ara yasash yaki ara sétish ishi, kespi: u emgektin qoli boshighan waqitlirida arichiliq qilidu.

①Süpet. Ikkidin artuq oxshash bolmighan nersilerdin terkib tapqan: arilashma oghut. Arilashma madda. Etraptiki manta sanash, méhman chaqirishlar bilen qingraq, sapliqlarning arilashma awazliri ularning aramini buzup turatti. ②Isim. Türlük nersilerning, maddilarning birikishidin, qoshulushidin hasil bolghan mehsulat: ular polat, choyun we bashqa arilashmilarni her xil nisbette tengshep sinaq qilishqa bashlidi.

Miqdar yaki san jehettin köp qiliwetmey, azdin-azdin, azraq-azraqtin: az-azdin almaq.

Isim [parsche] jismaniy hem rohiy jehettiki azab; jebir-japa: azar bermek. Azar yetmek.

Isim «botanika» etirgül ailisidiki yopurmaq tashlaydighan chatqal. Gholi inchike, shaxlirida zich ösken kichik tikenliri bolidu; yopurmiqi peysiman murekkep yopurmaq; güli aq yaki sus qizil renglik, xush puraqliq; méwisi dora qilinidu.

«Aznilimaq» péilining mejburiy derijisi:-balam, -dédi anisi asimgha, -bügün azna, xotunungni anisining öyige bashlap apirip aznilatmamsen?

Isim. Birer nersini peyda qilghan, ixtira qilghan, bashlap bergen yaki shuninggha asas salghan kishi: zunun qadir hazirqi zaman Uyghur prozichiliqining asaschisi.

Péil. Ongaylashmaq, yenggilleshmek: ish asanlashti, süret tézleshti, süpet östi.

Isim [rusche«grékche] «astronomiye» astronomiyining bir tarmiqi, u asman jisimlirining ximiyilik tüzülüshi, fizikiliq xususiyiti, qurulmisi, peyda bolushi, yoruqluq, massisi, chong-kichikliki, ximiyilik terkibi qatarliqlarni tetqiq qilidu.