Isim [rusche] birer nersidin qanuniy paydilinish hoquqigha ige, metbeede bésilghan yaki yézilghan qeghez: kino béliti. Mashina béliti.

①Süpet. Béhisi bar, béhi ösken, béhi salghan: bihilik polu. Béhilik bagh. Béhilik mehelle. ②Isim. Béhi derixi köp ösken jay.

Péil. Eslidikidin téximu yamanlashmaq, nacharlashmaq, eskileshmek: bu balining éghizi betterliship kétiptu.

Isim. Urush qorallirining keyni qismidiki oqni étilidighan orungha ittirip, tepke bésilghan haman étilidighan qilip orunlashturup béridighan heriketchan bölek: u betleklik tapanchilarning parqirighan betligüchlirige köz yügürtüp, xewp astida qalghanliqini chüshendi.

Rewish [parsche] jan-dil bilen, xushalliq bilen, jan dep:-men bu wezipini bejanidil qobul qilimen,-dédi qurban qilich qizghinliq bilen.

Kütken, ümid qilghanning eksiche, teliyi tetür kélip: mehmutning dadisi bu yil 3-ayda bextke qarshi wapat boldi.

«Bediiyleshmek» péilining mejburiy derijisi.

Isim. Pesh we yengning chörisige qara duxawa tutulidighan qishliq qisqa chapan yaki qisqa juwa.

Péil ①özide yaki yénida bolghan bir nersini bashqilarning qoligha tutquzmaq, ixtiyarigha tapshurmaq: bérip yaman bolghuche, bermey yaman bol (maqal). ②Teminlimek, tarqatmaq: daramet bermek. Maash bermek. ③Hasil qilmaq, netijige érishtürmek: ünüm bermek. Payda bermek. Méwe bermek. ④Birer muessesege yaki orungha kirgüzmek, orunlashturmaq: yeslige bermek. Mektepke bermek. ⑤Qerz yaki ötnini tölimek; qayturmaq: tughulup ölmiginingni körey, qerzdar bolup bermiginingni körey (maqal). ⑥Birer tüs, körünüsh, keypiyat hasil qilmaq; bexsh etmek, béghishlimaq: aram bermek. Tesir bermek. ⑦Neshr qilidighan nersige kirgüzmek; basmaq, élan qilmaq: bu maqalini zhurnilimizning 3-sanida bérimiz. ⑧Oqutmaq, ögetmek; terbiyilimek: siz bizge xush xet bilen hésabtin ders bérettingiz. ⑨(Xotun-qizlarni) yatliq qilmaq, talaliq qilmaq, erge chiqarmaq: atangni öltürgenge anangni ber (maqal). ⑩Sunmaq, uzatmaq, iltipat qilmaq:...

Süpet [parsche] «yéziq tili» ①kiyimi ténini yapalmaydighan. ②Qipyalingach, anidin tughma: shu jayda 14 yil turdi. Égin-ayaghliri chirip berehne qaldi.

Péil. Bizar bolmaq, waz kechmek, yaltaymaq, zérikmek: atisi turup oghli sözligendin bez (maqal).

Süpet. Qeddi-qamiti bar, qeddi-qametlik, gewdilik, qawul, ustixanliq: yéshigha nisbeten bestlik, yoghan közliridin nur chaqnap turidighan gheyret bu ademning taqqa-tuqqa gepliridin gumanlinip, dadisining közige menilik qarap qoydi.