Süpet. Dialékt. Tolghimach; büdür.

Péil «pir-pir» qilghan awaz chiqarmaq: shamaldurghuch qaniti pirildap chörgilidi.

Rewish «pis» qilip, «pis» qilghan halda: wélisipt «pisside» yel qoyuwetti.

Isim [parsche] diqqet, étibar, nezer, perwa: jasaretlik ezimetler ne soghuq, ne uyqusizliqqa pisent qilmaytti.

Péil ①ösüp, rawajlinip istémal qilishqa, ishlitilishke bolidighan, yaramliq halgha kelmek; yétilmek (méwechéwe, danliq ziraet we shuninggha oxshashlar heqqide): pishqan qoghun sapiqida turmas (maqal). ②Qorush, qaynitish, dümlesh qatarliq usullar arqiliq istémal üchün teyyarlanmaq: tamaq pishmaq. ＊Bermesning éshi pishmas, ochaq béshidin chüshmes (maqal). ③Köchme menidiki söz. Birer ishqa, sahege tejribilik bolup yétilmek: kesipke pishmaq. ④Köchme menidiki söz. Chéniqmaq, tawlanmaq: bextiyar sözlewétip, emgekte pishqan qatmal qolliri bilen saadetning paxtidek aq, yumshaq qollirini asta tutti. ⑤Köchme menidiki söz. Qarar qilmaq, birlikke kelmek (meslihet heqqide): shu kéchide meslihet pishti, chérikler tang atqanda jengge atlinishqa perman bérildi. ⑥Köchme menidiki söz. Yétip kelmek; hazirlanmaq (waqit, peyt, shert sharait heqqide): shert-sharaiti pishmaq. ⑦Köchme menidiki söz. Singish bolup qalmaq,...

Pikir we xiyal: aminixanning pikir-xiyali hazir perzent körüshtila qaldi.

Süpet ①pilan bilen ish qilmaydighan, pilani yoq: pilansiz adem. Pilansiz bala. ②Pilangha asaslanmighan, aldin pilan qilmighan: pilansiz igilik. ＊Pilansiz ish yoq ish (maqal).

Teqlid söz. Béliq qatarliqlarning yenggil halda su yüzige silkinip chiqish, shungghush haliti: béliq pilting qilip su üstige sekrep chiqti.

Isim. Pile béqish we yétishtürüsh ishi bilen shughullanghuchi kishi: bizning dadüyge üch neper pilichi qiz chiqidiken,-dédi abduqadir.

«Zoologiye» bir xil hasharat. Lichinkisi aquch kül reng bolidu; üjme yopurmiqini yeydu, töt qétim tére tashlaydu; meshüt chiqirip ghozek hasil qilidu we uning ichide qurtqa aylinidu; qurti pile perwanisi bolup chiqidu, perwanisi chétiship tuxum salghandin kéyin ölüp kétidu. Lichinkining chiqarghan meshüti toqumichiliqning muhim xam eshyasi hésablinidu.

Isim [parsche] «botanika» yopurmiqi neychisiman uzun ösidighan, asasliq méwisi yer astida qatqat tüginek bolidighan, tüginiki we yash yopurmiqi köktat qilinidighan ösümlük.

Rewish. «Ping» qilghan halda, nahayiti téz: ömer bir top kishilerning kéliwatqanliqini körüp, xuddi sadin ürkügen chöjidek pingngide yügürüp öyige kirip ketti.