1. Isim [rusche<grékche] ①<fizika> ximiyilik éléméntni hasil qilghuchi eng kichik zerriche, shundaqla maddilarning ximiyilik réaksiyige kirishtiki eng tüpki zerriche bolup, u musbet zeretlik atom yadrosi we atom yadrosini aylinip heriketlinidighan éléktronlardin teshkil tapidu; her xil atomlarning massisi, chong-kichikliki we bashqa xususiyetliri özara oxshashmaydu .

2. Isim ②<herbiy ishlar> yadro qorallirining bir xili. Uran, plutoniy qatarliqlarning atom yadrosi parchilanghanda hasil bolidighan atom énérgiyisidin paydilinip qirish, xarab qilish üchün ishlitilidighan qoral, partlighanda zerbe dolquni nur radiatsiyisi we radioaktipliq bulghinish peyda qilidu: atom partlatmaq.

Isim [rusche] «su ishliri» déngiz yüzi tekshilikidin yaki bashqa normal tekshiliktin bir nuqtigha yaki jisimghiche bolghan tik ariliq.

San. Tertip orni 60 reqimi bilen belgilengen, 59-din kéyin, 61 -din burun turidighan: 60-yillar. 60-Orunduq.

San. Onning alte qétim qoshulushidin hasil bolghan san.

Isim [rusche grékche] yer we bashqa bezi planétilarni orap turghan gazsiman jisim.

1. Péil ①qoldiki nersini shiltip yiraqqa yaki mölcherlengen yerge tashlimaq; irghitmaq: topqa qarap tash atma (maqal).＊Tash atqangha qash at (maqal). ②Shiddet bilen birer yerge tashlanmaq: ésedep yighlawatqan meryem «aka» déginiche zakirjanning baghrigha özini atti.＊Uning atqan mushti tegmidi .③Köchme. Chiqarmaq, yaymaq, échilmaq: chéchek atmaq. ④Titmaq, parchilimaq: paxta atmaq. Yung atmaq.＊Alta ay atqan paxtam bir chapangha yetmeptu (maqal). ⑤Partlatmaq: tagh atmaq. Pojangza atmaq. ⑥Küch bilen ittirip chiqarmaq, örlimek: qadir dolqunlar üstige dolqunlar étip éqiwatqan derya boyigha qarap mangdi . 2. ⑦Birer qoral wasitisi arqiliq oq we shuninggha oxshash nersilerni chiqarmaq, üzmek: atalmighanning oqi alta ghulach kéter (maqal). ⑧Birer qoral wasitisi arqiliq yarilandurmaq ,öltürmek: atisi atmighan qongghuzni, balisi étiptu tongguzni (maqal).＊Dadamni ular étiwetken. ⑨Midirlatmaq,...

Süpet. Atidighan, étilidighan: atma top. Atma neyze.

Süpet. Atlétikigha ait, atlétikigha tewe.

Isim [rusche«grékche] «tenterbiye» küch we chaqqanliq telep qilidighan hem ularni kamaligha yetküzidighan sport meshiqlirining yighindisi: 1986 -yili memliket boyiche yénik atlétika musabiqisi ötküzüldi.

«Atlanmaq» péilining ömlük derijisi: xewerni anglap ularmu derhal atlinishti.

Péil ①dessimey ikki put arisida qaldurup üstidin halqip ötmek, artilip ötmek; sekrimek: u bosughidin atlay dep turushigha, bir qizning warqirighan awazi anglandi. ②Qedem almaq, qedem tashlimaq: ayagh atlimisa, bash yügürmeydu (maqal). ③Qaldurup, tegmey yaki melum qismini tashlap ötüp ketmek: nahiye atlap oqumaq. Sinip atlimaq.＊Men xetni atlap oqudum, xetning axirida ajayip sözler bar idi .

1. ①Süpet. Éti bar, atqa ige: mana hazir u dulduldek ikki atliq bolup qaldi. ②Süpet. At mingen: tuyuqsiz yangaq derixi aldida üch atliq kishi köründi .③Isim. At mingen kishi: atliq piyadining harghinini bilmes (maqal). ④Isim. Atqa xas xususiyet, atqa xas alahidilik: atning atliqi bardur, nawatning tatliqi bardur.

2. Süpet. Isimlik, namliq, isim yaki namgha ige bolghan; … dep atilidighan: dawanchingning yoli qattiq tawuzi tatliq, dawanchingda bir yarim bar qemberxan atliq.