«Aqarmaq» péilining mejhul derijisi: men attin sérilip chüshtüm-de, aldimdiki aqartilghan rayon mektipige qaridim.

«Aqartmaq» péilining ömlük derijisi: ular öylirini bes-bes bilen aqartishti.

Isim. Bilim-meripet bérish; sewiyisini ashurush: u deslipide xelqni aqartish kespige érishkenlikidin xushal bolup qizghin ishqa kirishkenidi.

«Aqarmaq» péilining mejburiy derijisi: öyni aqartmaq.

Isim ①aqartish ishi bilen shughullanghuchi: öy aqartquchi. ②Köchme menidiki söz. Bashqilarning sewiyisini östürgüchi, bilimmeripet bergüchi, terbiyiligüchi.

Süpet. Aqartidighan, aqartish xususiyitige ige: aqartquch madda.

Isim [aq+ushshaq] déni tolmighan, aqlighanda uwilip ushshaqlinip ketken uwaq gürüch.

Isim [aq+öy] köchmen charwichilarning dala, yaylaqlardiki turidighan öyi.

Isim [aq+orus] «irq» bélorus.

Isim [aq+anam] «tébabet» bowaq balilarda bolidighan bir xil tére késelliki. Balilarning bedinige ushshaq aq qapartma bolup chiqidu, téz saqiyidu.

1. Isim [aq+ash] ①ölüm-yétim ishlirida matem tutup musibette bolghanlargha we aq baghlighanlargha bérilidighan ash, tamaq.

2. ②Poluning bir türi. Gürüchni qaynawatqan sugha sélip bir qaynitip süzüwélinidu, andin süzüwélinghan göshning shorpisigha sewze sélip pishurup gürüch demlinidu, kéyin dem yégen ashning üstige bashqa qazanda daghlanghan yaghni chéchip, arilashturup ligenge usilidu we uning üstige gösh bésilidu. ③Aq ashliq (bughday, gürüch): hazir bezi yézilardiki déhqanlar özliri aq ash yep, qara ashni ulaghqa béridighan boldi.

Köngli tüz, niyiti toghra, bashqilargha yamanliq izdimeydighan: aq köngül adem.