Asman-Pelek

①Égiz asman: lepildep choqqida tughlar, zeperdin xush xewer berdi. Ilim-hékmet qilip jewlan, süzük asman-peleklerde. ②Köchme menidiki söz. Nahayiti égiz, cheksiz égiz: u shu chaghda yiraqtin asman-pelek bir chang-tozanning yéqinlap kéliwatqanliqini körüptu.

Asman

Isim [parsche] «astronomiye» ①yer üstide gümbez sheklide körünüp turghan hawa reng boshluq; pelek, kök: asman yiraq, yer qattiq ) maqal). ②Köchme menidiki söz. Nahayiti yuqiri, égiz: osmanning uchurghan ayropilani tézla asmangha kötürülüp, mollaq étishqa bashlidi.

Asmaq

1. Isim ①alma, neshpüt, jigde, üzüm. Qatarliq méwilerning méwiligen jayi bilen méwisining tutishidighan qismi yaki sapiqi. ②Méwe asidighan asqu: bir üchkide yétilgen qosh méghiz boldi, bir asmaqqa ésilghan qosh alma boldi.

2. Péil ①birer nersini asti yerge tegmeydighan halette baghlimaq, ilmaq, sanggilatmaq; békiitmek, orunlashturmaq: marjan asmaq. Qilich asmaq. Miltiq asmaq. *Öchkini öz ayighi bilen asar (maqal). ②Köchme menidiki söz. Boynigha sirtmaq sélip öltürmek: dargha asmaq. *Mashinichi hakimgha: «johutni azad qiling, uning ornigha méni ésing!» Deptu.

Asma

①Süpet. Ésip qoyidighan, ésip qoyush üchün muwapiqlashturulghan: asma böshük. Asma köwrük. ②Isim. Kiyim tikidighan mashinining bir uchi méngige yene bir uchi chokigha tutiship, ikkisining herikitini maslashturup turidighan bir xil saymini.