Astrofizika

Isim [rusche«grékche] «astronomiye» astronomiyining bir tarmiqi. U fizikiliq türlük usullar we nezeriyiler arqiliq asman jisimlirining fizikiliq xususiyiti, ximiyilik tüzülüshi, qurulmisi, peyda bolushi, yoruqluqi, massisi, chong-kichikliki, témpératurisi, magnit meydani, zichliqi, qurulmisi, ximiyilik terkibi, quyash we turghun yultuzlarning énérgiye menbesi qatarliqlarni tetqiq qilidu.

Astane

Isim [parsche] ①birer yerge kirishtiki bésip ötidighan jay, orun; bosugha: sériq yüzümni astanengge qoymaqtin muradim shu, bolay deymen güzel boynunggha salghan kehriwayingmen. ②Paytext: gerche ayrip tursimu arimizni tagh-derya, astanida turghandek hés qilimen özümni. ③Öy, dergah, qarargah: jahangha köz échip sende tughuldum, bu méning bextim, tépilmas men üchün sendek hayat astanisi yeken. ④Turpandiki we yene qumuldiki bir jayning ismi.

Asta

Rewish ①töwen süret bilen; aldirimay: sadiq asta mangghiniche kétip qaldi. ②Yenggilgine, biliner-bilinmes: u qéyin astida yétip, asta külüp qoydi. ③Éhtiyat qilip; awaylap: nurulla muxter mergenni asta oyghatti. ④Tawush chiqarmastin, sezdürmestin, bildürmestin: asim, ademler arisidin asta chiqip ketti. ⑤Tedrijiy halda, tedrijiy: xatire qabiliyiti küchlük oqughuchilarning este qaldurushi téz, untulushi asta bolidu.

Ast, Asti

Isim ①nersilerning teg qismi, tüwi: u chélekning astigha yuqup qalghan layni tazilawatatti. ②Nersilerning töwen qismigha, tégige yéqin jay; yéqin etrapi:-altidin on ikki jengchi tam astigha bérip, tam keynige bomba tashlishi kérek. ③Nersiler igilep, bésip yaki qaplap turghan jay; nersilerning tégidiki jay yaki boshluq: u hoyligha kirip, barangning astida yatti. ④Nersilerning ichki qismi, ichi, arisi: yer asti süyi. Yer asti bayliqliri. Yer asti öyi.