Weyran qilmaq, ebjiqini chiqarmaq, halsizlandurup kardin chiqarmaq, küch-quwwitidin ayrimaq: ötken yilqi tebiiy apet déhqanchiliqqa zor ziyan keltürüp, déhqanlarning yilikini chéqiwetti.

Qattiq ezmek, ékspilatatsiye qilmaq, bozek qilip emgikidin özi bilgenche paydilanmaq: hayankeshler xelqning yilikini shorash üchün türlük shumluqlarni qilatti.

Esli neslini yoq qilmaq, weyran qilmaq: qurghaqchiliq bolsa, el-yurtning yilikini qurutushqa bashlaptu.

①Téni saghlam emes, beden quwwiti ajiz, maghduri kem.

②Iqtisadiy küchi ajiz, turmush kechürüshi tes, kembeghel, namrat.

Iqtisadiy jehette qiyin haletke chüshüp qalmaq, iqtisadiy ehwali intayin nacharlashmaq, namratlashmaq: qéyinatamning ölümini uzitimiz, yette, qiriq nezirlirini bérimiz dep, yilikimiz üzülüp qaldi.

①Péil. Dialékt söz. Uzun ikki shal (taxtay) ning birini erkek, birini chishi qilip chatmaq.

②(Toghrisi: illimaq) ← illimaq

Yilmuyil, yillar boyi, yillarning hemmiside: u bay üchün yil-yillap ishlep bir kichik paxlangha (paqlangha) érishelmey, axiri qaqshap ölüp ketti.

(Toghrisi: himleshmek) ← himleshmek

①Péil xémir qatarliqlarni eylep pishurmaq, qol bilen mujup eylimek, pishurmaq: xémirni yimirmek. ②Qattiq nersilerni qol yaki munasiwetlik eswablar bilen siqip, mujup ézip uwimaq, ézilgen, mujulghan, uwaq haletke keltürmek: u déngiz sahilida olturup, bir qoli bilen tashni yimirip uwap, yene bir qolini qumgha paturuptu. ③Qash-köz, lew qatarliq ezalarni pürüshtürmek, pürmek yaki yénik türmek: -he, bu néme déginingiz?-Deptu shah qashlirini yimirip. *U qapqara, inchike burutini yimirip olturup, gep bashlidi. *-Sanga némishqa teng idi, -dédi meshuraxun kalpukini yimirip, -tügep ketse, tépip béridighan adem men emesmu? ④Köchme menidiki söz. Birer guruh, teshkilat, hakimiyetke oxshash jemiyetke tesir körsitiwatqan ijtimaiy küchni aghdurmaq, yoqatmaq, yaki uni türlük wasitiler bilen eslidiki küch-quwwitidin mehrum qilmaq, ajizlashturmaq, ghulatmaq, weyran qilmaq: qetiy tedbir...

«Yimirmek» péilining ömlük derijisi: arghamchini yimirishmek. Xémirni yimirishmek. Tashlarni yimirishmek. Lewlirini yimirishmek.

Süpet. ①Yimirilmeydighan, yimirilip ketmeydighan.

②Mustehkem, mezmut, herqandaq jayda, herqandaq ehwalda buzulmaydighan, ézilmeydighan, yéngilmeydighan, aghdurulmaydighan, ghalib: buningdin kéyin biz barliq chare-tedbirlerni qollinip, xelq armiyisini menggü yimirilmes orungha ige qilishimiz lazim. *-Biz yimirilmes küch bolup uyushtuq,-dédi enwer jiddiy halda.

①«Yimirmek» péilining mejhul derijisi: u shaxtiki chécheklerni élip bir uwilighanidi, héliqi chéchekler yimirilip, kichikkine bir kallekke aylinip qaldi. *Eshrep bowayning közliri parqirap, qélin kalpukliri külkidin yimirildi. ②Köchme menidiki söz. Ajizlashmaq, halidin ketmek, weyran bolmaq, yoqalmaq: tamlarmu xarabidek bolup ketken-suwaqliri pütünley chüshüp, yimirilishke bashlighanidi. *Yigitning özige mixtek qadalghan otluq közliri aldida, qizning jasariti yimirildi. *Extemlerning toyi yézilar éghir iqtisadi yimirilishni bashtin kechürüwatqan peytke toghra kelgenidi. ③Köchme. Birer ijtimaiy tüzüm, hakimiyet yaki hoquq tutuwatqan guruh, shexsler weyran bolmaq, yoqalmaq, aghdurulmaq, eslidiki imtiyazdin mehrum bolmaq: féodalliq chong aile tüzümi muqerrer yimirildi. *U «körüp turunglar, silerning yimirilidighan kününglar etila yétip kélidu» dep oylidi. ④Yerge mehkem chaplashmaq, yerge mehkem orunlashmaq (olturush herikiti heqqide): u emdi yimirilip olturup,...