Péil. ①Nersini ochumlap, siqimlap yaki birer eswab bilen tutup qolgha kirgüzmek: chélektin su almaq. Yanchuqtin pul almaq. Ekber téléfonni qoligha aldi. ②Qobul qilmaq: oqughuchi almaq. Ishqa almaq. Yataqqa almaq. -Doxturlar méni yataqqa almidi, -dédi ana éngrighan awaz bilen… ③boshatmaq, bikar qilmaq, chüshürmek: wezipidin almaq.
④Qirqimaq, kesmek, sughurup chiqarmaq: chach almaq. Tirnaq almaq. Saqal almaq. ⑤Qolgha kirgüzmek, ige bolmaq, qazanmaq, hasil qilmaq, érishmek: daramet almaq, xaman almaq. Hosul almaq. Payda almaq. Olja almaq. Behri almaq. Nep almaq. Sawaq almaq. Ilham almaq. ⑥Yémek, ichmek, istémal qilmaq: bir künlük hemrahqa qiriq kün salam, deptiken, herqaysiliridin artuq emes, qéni alsila!
⑦Melum reng, haletni özige singdürmek; peyda qilmaq: reng almaq. Tüs almaq. Xaraktér almaq. Közige yash almaq. ⑧Öylenmek: xotun almaq. ⑨Nerse-kérek sétiwalmaq: bu ayaghni nechche pulgha aldingiz? ⑩Üstige qoymaq: yerde chéchilip yatqan kitablarni yighip jozigha aldim. ⑪Boshatmaq, chüshürmek, xaliy qilmaq: mürisidin xurjunni almaq. Harwidin sanduqni almaq. Mashinidin yeshikni almaq.
⑫Orunlashturmaq, melum jay we orunda qoymaq: daldigha almaq. Birer saet qadilip ishligen bolsammu, ishqa berdashliq bérelmey cholaq tam sayisigha özümni aldim. ⑬Igilimek, ishghal qilmaq: orun almaq. Nam almaq. Sheher almaq. ⑭Qaplimaq, orimaq: ot almaq. ＊Yamghur alemni bir aldi. ＊Yéngi demlengen poluning hidi öyni bir aldi. ⑮Peyda qilmaq, hasil qilmaq: et almaq. Yagh almaq. Yash almaq.
⑯Keltürmek: eske almaq. Yadigha almaq. Zéhinge almaq. ⑰Yoqatmaq, ketküzmek: zeherni zeher alidu (maqal). ⑱Telep qilmaq, izdimek; waqiplanmaq: pikir almaq. Jawab almaq. Dérek almaq. Ruxset almaq. Ijazet almaq. ⑲Xatirilimek, resimni qaldurmaq: enge almaq. Depterge almaq. Hésabqa almaq. Süretke almaq. Notigha almaq. ⑳Basmaq, mangmaq: qedem almaq. Yol almaq.
㉑Mehkem tutmaq, chishlimek, kesmek: bélidin almaq. Yaqisidin almaq. Quliqidin almaq. ㉒Qoshmaq: arigha almaq. Qatargha almaq. ㉓Ige dep qarimaq: inawetke almaq. Étibargha almaq. Hésabqa almaq. ㉔Turghun sözlerge qoshulup, ularni péillashturidu: ewj almaq. Ariyet almaq. Öch almaq. Qisas almaq. Hésab almaq. Tesir almaq. Imtihan almaq. Bash almaq. Kün almaq.
㉕Rewishdash bilen kélip töwendiki menilerni bildüridu: 1) heriketning obyékti yaki ünümning subyékt terepke yönilishi yaki subyékt tewelikige ötüshni bildüridu: ular bu yil ikki éghiz öy séliwaldi. 2) Subyéktning herikettin menpeetdar bolushni bildüridu: tamaq yewélip andin ishleyli. 3) Heriketning melum pursettin paydilinip orunlishini bildüridu: küchüngning bérida ishliwal. Yamghur yaghquche öyge yétiwalayli. 4) Heriketning mudapie üchün yaki qarshiliq körsitish üchün élip bérilishini bildüridu: u olturuwélip mangghili unimidi. 5) Bezi péillar bilen birikip heriketning yalghandin orunlinishini bildüridu: anglimighan boluwélip jim olturghinini qaranglar uning.
