Péil ①birer ishni qilishqa, béjirishke buyruq bermek; tapshurmaq; tapilimaq: it müshükni buyrusa, müshük quyruqini buyruptu (maqal). ②Höküm qilmaq, höküm chiqarmaq: xelipe harun reshid uni shu yerde ölümge buyruptu. ③Birer ishni aldin hawale qilmaq, zakaz qilmaq, buyrutmaq: gülxénim sherixangha bir doppa buyrughanidi. ④Qanuniy yol bilen igilikide, tewelikide qilip bermek: égiche-singillar:-bolmisa, qazigha barimiz, qazi qaysibirimizge buyrup berse yigit shuning bolidu,-dep diwilerning qazisigha bériptu. ⑤Melum ishni qilish yaki melum birini qilmasliqni wesiyet qilmaq, yézip bermek (doxtur, téwiplarning körsetmiliri heqqide): dora buyrumaq. ⑥Birer ish, tapshuruq bilen ewetmek: muzepper bu gepni anglap, bizni shu künila taghqa buyrudi. ⑦Nésip bolmaq, nésip qilmaq: yügürgen qalar, buyrughan alar (maqal).＊Buyrusa bala, buyrumisa bala (maqal).

Süpet. Buyi, puriqi, hidi bar, hidliq: yetküz saba yarimgha, méning nale-zarimni. Ölmisem bir körermen etir buyluq yarimni.

Isim «irq» mushu nam bilen atalghan millet we bu milletke mensup kishi. Ular asasen güyjuda yashaydu.

Isim ①buyisi bar, buya köp ösken jay. ②Turpan nahiyisidiki bir yézining nami.

Isim. Tirikchilik we ailige kérek bolidighan herbir nerse: turmush buyumliri. Ishlepchiqirish buyumliri.

«Buyumlashmaq» péilining mejburiy derijisi.

Süpet «iqtisad» mehsulatqa mujessemlengen yaki mehsulatta gewdilengen: buyumlashqan emgek.

Péil «iqtisad» mehsulatqa, buyumgha aylanmaq.

Isim «botanika» éyiqtapan ailisidiki köp yilliq saman gholluq ösümlük. Gholi tik; güli chong, sösün renglik; yiltizsiman gholi qaghining béshigha oxshash kallek kélidu. U zeherlik bolup aghriq peseytish dorisi ornida ishlitilidu.

Isim. Dialékt. Balilarni qorqutush yaki aldash üchün, «jin» dégen menide qollinilidighan söz.

Süpet. Chach, moy we yunglarning türülgen, her terepke yatqan halda kiriship yögilip ösken haliti; bujughur: büdür chach.

Birer nerse yüzining körünüshidiki tekshi bolmighan haliti: bu chitqa büdür-büdür qilip gül bésiliptu.