Edepsiz

0 130

Süpet. Edep-exlaqqa, tertip-intizamgha riaye qilmaydighan; tertipsiz, exlaqsiz, biedep: edepni edepsizdin ögen (maqal).

Er-Xotunluq

0 123

Er bilen xotun arisida bolidighan, er bilen xotungha xas: uning bilen bir tughqan acha-uka bolup kétishimiz mumkinidi. Emma dadam bizni er-xotunluq munasiwiti terepke tartmaqchi boldi.

Erzanlashturushmaq

0 138

«Erzanlashturmaq «péilining ömlük derijisi.

Erkan

0 128

Isim [erebche] «yéziq tili» ①ulugh mertiwe igisi, katta emeldar, mensepdar, erbab: sheher tereptin bir top orda erkanliri atlargha minip heywet bilen chiqip keldi. ②Diniy qaide-mizan, tertipning eng muhim qismi, eng asasliq teripi: eger bir kishi özini perishte, xizir qilip körsitip, aldamchiliq qilsa, bu hökümet siyasitigimu, dinimizning erkanlirighimu toghra emes.

Erke

0 134

Süpet. Etiwarlap öz ixtiyarigha qoyuwétilgen, arzulap ögitip qoyghan, arzuluq: bayning balisimu erke, kalisimu erke (maqal).

Erlik

0 139

①Süpet. Peqet er kishilerdila bolidighan, erlerge xas: erlik jins. ②Isim. Erlerning jinsiy ezasi, erenlik: bu ikkisining erliki ajiz. ③Süpet. Éri bar, erge tegken, turmushqa chiqqan: erlik xotun. ④Isim. Erlerge xas bolghan merdlik, baturluq, merdanilik, qehrimanliq, jasaret, gheyret: yamulning tégi zeylik, bu derdlerge ném deylik, erlikke belni baghlap yaxshiliqni izdeylik.

Erebiy

0 143

Süpet [erebche] ereb tilida éytilghan yaki ereb yéziqida yézilghan; erebche: mexsum parsiy we erebiy kitablargha toluq mene éytalaytti.

Ezme

0 127

①Süpet. Gepni tekrarlawéridighan, gepni sozup injiqlap qilidighan: siz tola ezme geplerni qilip yürmeng, waqitni qoldin ketküzüp qoyisiz. ②Süpet. Boshang, ézilip yüridighan, ézilenggü: mushu zamanning baliliri tazimu ezme kélidiken. ③Isim. Ézilenggü adem: miljingni ezme yéngidu, ezmini xudadin bezme yéngidu (maqal).