Artuq yaki kem, az köp, kem-ziyade.

①Rewish. Belgilik miqdardin, sandin oshuq; ziyade, köp: artuq uxlisang ach qalisen (maqal).＊25 Sani beshtin besh hesse artuq. ②Süpet. Éhtiyajidin, normidin ashqan, oshuq: yéningda artuq pulung bolsa besh koy bérip turamsen? ③Yaxshi, ewzel, ela dégen sélishturush meniside kélidu: qizdin artuq juwan bar, attin artuq ghunan bar (maqal). ④Süpet. Küchlük, zor, üstün: qilichning küchidin qelemning küchi artuq (maqal).

Isim «botanika» archa: baqqanidi qoynida tewritip séni, artuchning gholida yasalghan böshük.

Isim. Bir qétim artishqa bolidighan yük: bir artim otun.

«Artilmaq2» péilining ömlük derijisi: ular birawning shepisini anglidi-de, baghning arqa témidin artiliship, aldi keynige qarimay beder qéchishti.

①«Artmaq2» péilining mejhul derijisi: bughday artilghan éshek igisidekla oruq we halsiz bolup, ulardin 50 qedemche arqida qalghanidi. ②«Artmaq2» péilining özlük derijisi: u birawning tamdin artilip baghqa chüshüp ketkenlikini bildi.

«Artilmaq» péilining mejburiy derijisi: qawul uni béshi üstidin artildurup üch-töt qedem yiraqqa étiwetti.

Süpet. Artilghan, yüklengen: melike oyghinip qarisa, atlar eslige kélip, kishnep turghudek, yük-taqlarmu artiqliq péti turghudek.

Isim. Derya we köller üstige adem we ulagh öteligüdek derijide tutqan muz: artiq chüshmek.

Isim. Ulaghqa artilghan yükning ikki qaptalgha chüshüp turghan qismi: otunni artiq etmek.

1. «Artmaq» péilining ömlük derijisi: hemmeylenning xushalliqi artishmaqta idi.
2. «Artmaq» péilining ömlük derijisi: ular yüklerni tögilerge artishti.

Isim. Kino, tiyatir, sérk qatarliq senet eserliride rol élish ishi, kespi.