Artmaq

1. Péil ①köpeymek, ashmaq: 4-siniptin bashlap, balilarning igiligen bilimi yildin-yilgha artip baridu. ②Köchme menidiki söz. Kücheymek, örlimek, ösmek: chömüp cheksiz shadliq qoynigha, öz yurtigha mangdi u qaytip. Tagh-dawanlar qalghanche kéyin, xushalliqi baratti artip .③Melum bir chégra, miqdar yaki chektin ashmaq, ötmek: bu baha esliy bahasidin on pirsent artip kétiptu.

2. Péil ①yükni transiport wasitisining üstige, ichige jaylashturmaq, yüklimek: sinimighan atqa yük artma (maqal). ②Köchme. Zimmisige yüklimek, boynigha qoymaq, tangmaq: mesuliyetni artmaq.*Shöhriting-shaning üchün boghdani sen artsang manga. Des turup qeddimni pükmey, menzilingge kötürey .③Köchme. Dönggimek, ittirip qoymaq: qarap turup özi qilghan ishni bashqa ademge artip qoysa bolamdu?

Arpixan

Isim «botanika» bashaqliqlar ailisidiki bir yilliq, saman gholluq ösümlük. Shekli arpigha oxshap kétidu, yopurmiqi sel uzun, güli kichik bashaqsimaq gül rétige kiridu; bashiqi töwenge sanggilighan halette ösidu, renggi yéshil kélidu; charwichiliqta yem-xeshek qilinidu.

Arpa

Isim «botanika» ①bashaqliqlar ailisidiki bir yilliq, saman gholluq ösümlük. Yopurmiqi keng hem yipsiman bolidu, dénining shakilida uzun qiltiriqi bolidu. U bir xil ashliq ziraiti bolup ündürmisidin piwa we arpa shékiri ishleshke bolidu. ②Mushu xil ösümlükning déni.