Emeliy

Süpet [erebche] ①kishilerning kündilik paaliyitige, turmushigha ait bolghan, hayat bilen baghlinishi bar: déhqanchiliq ishliri déhqanlarning kündilik emeliy ishidur. ②Emeliyetke tetbiq qilinghan, tejribe-sinaqlardin ötken, tejribe arqiliq ispatlanghan, heqiqiy: emeliy téxnika. Emeliy bilim.

Emel

Isim [erebche] ①«matématika» matématikiliq hésabning her bir türi: töt emel. Qoshush emili. Bölüsh emili. Isim [erebche] ②mensep, hoquq, wezipe: emel tutmaq. Emili ösmek. ③Kündilik ish, paaliyet, emeliyet: emelde körsetmek. Emelge ashurmaq.*Éghizda bar, emelde yoq (maqal).*Emili yoq sopidin tuxumi yoq toxu yaxshi (maqal).

Emes

«Ermek» yardemchi péilining bolushsiz süpetdishi bolup, inkar, ret qilishni bildüridu: rext pul emes, hüner pul (maqal). *Qara qashim bar méning, köydürme qash lazim emes. Bir adashim bar méning, ikki adash lazim emes.