1. Péil ①öz oqida, birer daire ichide yaki birer nersini boylap heriket qilmaq: qéyiq doqmushtin aylinip, chong sazliqqa keldi. ②Seyle, tamasha qilmaq; kezmek, arilimaq: almas téxiche sheher ichide aylinip yüretti. ③Közdin kechürmek, tekshürmek: meghriptin kelgen adem aylinip yürüp, sirni obdan uquwaptu.

2. ④Bashqa haletke, körünüshke kirmek, bashqa tüs almaq, özgermek: yamghur asta-asta qargha aylandi. ＊Turap uning neziride pütünley kardin chiqqan, yarimas ademge aylandi. ⑤Yürüshmek, oborot bolmaq: tijarette pul qanche téz aylansa, payda shunche köp bolidu. ⑥Toghra kelmek, teqsimlenmek: uning yéri nachar bolghachqa, chiqqan hosuli aran bir mogha besh xodin aylanghan. ⑦Meshghul bolmaq, tutunmaq: adil ushshaq-chüshshek ishlar bilen aylinip qélip, yighingha waqtida kélelmidi.

Süpet ①öz oqida, birer daire ichide yaki birer nersini boylap heriket qilidighan, aylinidighan, pirqiraydighan: aylanma orunduq. Aylanma heriket. Aylanma ghaltek. ②Aylandurup yasalghan yaki yay sheklide orunlashqan, yaysiman: aylanma yol. Aylanma pelempey. ③Yürüshüp turidighan, oborot bolidighan: aylanma kapital.

①«Aylanmaq» péilining 3-shexs buyruq-telep meyli. ②Imliq söz. Sadighisi ketsun; örgülsun: jamal aka: uni bir deysen, ziyapet séningdin aylansun! Bügün dégen yérimdin chiqalisang, sanga atap paqlan soyuwétimen téxi, ha. . . Ha. . . Ha. . . ③Imliq söz. Yéqinchiliq yaki hörmetni ipadiligüchi murajiet sözi:-aylansun, balam, taghang aylansun, -dédi kibir.

«Aylandurmaq» péilining mejhul derijisi: eger héliqi sazliq su ambirigha aylandurulsa, apet kélip chiqidu.

«Aylandurmaq» péilining ömlük derijisi.

①«Aylanmaq» péilining mejburiy derijisi: ular bir küni dadamghimu qalpaq kiydürüp, yüzini qara boyap kocha aylandurup, sazayi qildi. ②Aldimaq, qaymuqturmaq: hisamidin:-séni tazimu aylanduruptu-de, boldi, waqtida bérip chapanni éliwalayli, yürünglar, -dédi.

Ay we yillar boyi, uzaq birmezgil: u sirtlarda tijaret bilen meshghul bolup, aylap-yillap kelmey yürdi.

«Aylap» sözining tekrarlinish yoli bilen kücheygen shekli: u hazir aylap aylap öyge kelmeydighan bolup qaldi.

Rewish. Birnechche ay mabeynide, aylar dawamida: bezi déhqanlar bolsa, xanglargha chiqip, zuxangdin yer astigha chüshüp kétidude, aylapmu yuqirigha chiqalmaydu.

Isim ①özidin chong ayal bir tughqini, acha; hede. ②Özidin chong ayallarni hörmetlep atashta ishlitilidu: zeynep:-ayla! Boldi qiling, -déginiche saniyening quchiqigha étildi. ③Tarixi söz. Wang jemetidin bolmighan orda xizmetchilirining xotunlirining hörmet nami.

Isim [ay+gül] ①gilemning otturisigha orunlashturulghan gül. ②Ayallarning ismi.

Qalaymighan, chuwalchaq, ongtey-tongtey, retsiz: u yerde axshamqi qacha-qomuchlar ayqin-sayqin turatti.