Isim. Toghra nishan we tüp yoldin éghish; meydansizliq, ikki yüzlimichilik, iradisizlik: ikkinchi intérnatsional aghmichiliqi.

Isim ①gépide turmaydighan, özgirip turidighan, meydansiz, iradisiz adem, ikki yüzlimichi:-emdi téximu tuturuqsizlashting, birdemdila inqilabchi, birdemdila aghmichi!-Dep achchiqlandi sultan raxmangha. ②Bash yoldin, tüp nishandin chetnigen, yüz örügen adem: ong aghmichi. Ong aghmichilar guruhi.

1. Péil ①birer terepke yétip qiya haletke kelmek, qiysaymaq: harwidiki yük sol terepke éghip harwa örülüshke bashlighanda, harwikesh harwini derhal toxtatti. ②Toghra yoldin yaki belgilik yönilishtin chetnimek, chetke chiqmaq: ayropilan hawa yoli yönilishidin aghdi. ③Köchme menidiki söz. Ghelite, bir qisma bolmaq: néme üchündu r yürikim birdinla éghip, sarasimige chüshüp qaldim.

2. ④Birer terepke yönelmek, qarimaq: aghdi közi, kördi undin tal-tal dorini, kördi omaq jilwe eylep turghan yarini. ⑤Köchme menidiki söz. Bir terepke ötmek, yötkelmek, mayil bolmaq, yan basmaq: hazirqi zamanda kim emeldar bolsa kishiler shuning terepdari bolup uninggha aghidu.

Isim «matématika» tüz siziq yaki bir tekshilik bilen özara késishken emma uninggha tik bolmighan tüz siziq.

Isim. Dialékt söz ①heydigüchi, süyligüchi, nazaretchi. ②Chéqimchi, gep toshughuchi.

Sözlimey jim turuwalmaq, sözleshtin toxtimaq: dadisining kirgenlikini körüp uning aghzi yumuldi.

Aghzini yummaq: emdi aghzingni yighsang bolarmikin, -dédi mamutaxun oghligha.

Aghzini buzmaq:-apa, dédi oghli, qarighina u aghzini yaman qiliwatidu.

Bilermenlik qilip gepke arilashmaq, özidin chonglar bilen gep talashmaq: tola aghzimni ghérichlimay ishingni qile.

Birawni sözde, dawlida yéngip éghiz achalmaydighan qilip qoymaq: uning bu sözliri bizning aghzimizni tuwaqlighanidi.

Sirni bilish we rayini sinash meqsitide birawni gepke salmaq: men axir uning aghzini tatilidim.

Yaman geplerni qilmaq, tillimaq, haqaretlimek: néme aghzingni buzisen?