Qorsiqida gep yatmaydu, sir saqliyalmaydu: mensurning chüshenchisiche, u aghzi bosh yigitlerdin emes idi.

Sözleshke pétinalmasliq, jüret qilalmasliq: men uninggha shunche achchiqim kelgen bolsimu, jawablishishqa aghzim barmidi.

Sözliyeleydu, söz qilishini bilidu: uka, bayqap sözle, xeqningmu aghzi bar emesmu?

Birer ish yaki gep-sözge heyran qalmaq. Hang-tang bolmaq.

Sözleshke bashlimaq, gepke chüshmek: bu chaghda padishahning aghzi échilip, yene oghlini maxtashqa bashlidi.

Oylimay sözleydighan, aghzigha kelgenni yüz-xatire qilmay deydighan:-aghzing ittik-de balam, -dédi dadisi ghulamgha, -héliqi gepni u yerde démeslik kérek idi.

Toxtimay, üzüldürmey, arqa-arqidin: u kishi torpaqning qowurghisini silap turup, aghzi-aghzigha tegmey maxtap ketti.

Süpet. Nutuq jeryanida emelge ashurulidighan, yazma emes: aghzaki imtihan. Aghzaki jawab.

«Aghrinmaq» péilining ömlük derijisi.

Péil ①renjimek, narazi bolmaq, xapa bolmaq: méhriban ezizning putini késishke ongayliqche könmeydu we bu ishta sultandin aghrinidu. ②Chidimasliq qilmaq: semet nöwiti kelgende özining qorsiqigha birer jing gösh élip yéyishkimu aghrinidu.

Péil ①késel bolmaq, birer késelge yoluqmaq: adil oylimighan yerdin ushtumtut aghrip qaldi. ②Késel bolush, jarahetlinish yaki charchash qatarliq sewebler bilen bedenning birer jayi azablanmaq: qeyer aghrisa, jan shu yerde (maqal).

Süpet. Uzun waqit késel tartqan; késelmen: uning ailside yalghuz birla bala bolup, apisi aghriqchan, dadisi qéri idi.