Ashmaq

1. Péil ①miqdar yaki hejim jehettin köpeymek: ösmek, artmaq: uning shexsiy charwisi 100 tuyaqtin éship ketti. ②Melum bir peyt, waqit chékidin ötüp ketmek: waqit yérim kéchidin éship ketti. ③Mal bahasi ösmek, nerxqe nerx qoshulmaq: uning bahasi esliy bahasidin 70 yüen éship ketti. ④Kücheymek, zoraymaq: hewisi ashti. Ghémim ashti. Gheyriti ashti.

2. ⑤Takamullashmaq, mustemkemlenmek, yaxshilanmaq; yuqiri kötürülmek: uning lawazimat xizmitige bolghan ishtiyaqi ashatti. ⑥Birer jehettin yaki birer sahede bashqilardin ötüp ketmek, bashqilarni arqida qaldurmaq: yézimizning charwa mehsulati qoshna yézilargha sélishturghanda köp éship ketti. ⑦Melum bir tosaq, chégra yaki nishanlanghan jaydin halqimaq: dawandin ashmaq. *Yalghuz qir ashquche, köp dawan ashar (maqal).

Ashliq

①Isim. Un chiqirilidighan, ash-tamaq qilinidighan dan: danliq ashliq. *Ishlepchirish düyimiz yazliq yighimdila 200 ming jing ashliqni ambargha kirgüzdi. ②Süpet. Ash bolidighan, ashqa yétidighan (aldigha sanaq san élip kelgende): öyde aran bir ashliq un qalghaniken, shunga azraq un tartip kéley dep mangdim.

Ashköki

Isim [ash+köki] künlüksiman güllükler ailisige kiridighan bir yiliq, saman gholluq ösümlük. Yopurmiqi nöwetliship ösidighan, peysiman murekkep yopurmaq, yopurmaq we gholliri alahide xush puraq, aq chéchekleydu, güli kichik, renggi aq, méwisi dügilek; «yumghaqsüt» depmu atilidu.