Péil. ①Tére, xémir qatarliqlarni pishurmaq, pishshiqlimaq: térini eylimek, xémirni eylimek. ②Yazma edebiyatta «qilmaq», «etmek» rolida kélidu: bir burader ömride köprek xushamet eylidi. Bu «hüner» ni özige bab hemde amet eylidi.

Isim. Eynek sélish, sétish we uni xilmuxil shekilge keltürüsh bilen shughullanghuchi: sheherdin teklip qilinghan eynekchiler imaretning dérizilirige eynek séliwatidu.

Isim. Eyibsiz halet, eyibsiz xususiyet.

Isim [parsche] ①altun, yaqut qatarliq qimmet bahaliq métal we tashlardin yasalghan üzük. ②Köchme menilik söz. Xasiyetlik, nurghun nersini qilishta qudretlik nerse, yol, nishanni körsetküchi: boway közlirini yiraqlargha tikip:-yéza igilik pentéxnikisi bizning enggüshtirimiz, -dédi.

Isim [erebche] ①mewjut bolghan yaki yüz bergen halet, peyda bolghan keypiyat, weziyet: inqilab dewride ehwalning özgirishi nahayiti téz bolidu. ②Turmush sharaiti, hal-ehwali, küni: öy ehwali.＊Öyüngdiki ehwalni qoshnangdin sora (maqal).

Isim [parsche] öyning ichige yuyunush üchün yasalghan üsti yépiq ora: hisamidin damollining ewrizi üstige kök renglik sidam pishshiq xish yatquzulghanidi.

Rewish. Ewliyalargha xas, ewliyalargha oxshash, ewliyalardek.

Süpet. Ishtin, kardin chiqqan, kéreksiz, buzulghan: ebjeq harwa. Idarining ebjeq wélisipiti bilen yol yürüsh manga piyade mangghandinmu éghir idi.

«Ebediyleshtürmek» péilining mejhul derijisi.

Süpet [parsche] ①epsanileshtürülgen, epsanige ait: epsaniwi hékaye. Epsaniwi gep. ②Peqet epsanilerdila mewjut bolghan, alemde yoq, xiyaliy: «iraq muqamining bashlinish muzikisi» ning tékistida muhemmet sidiq zelilining epsaniwi jennetni ret qilidighan, alemge tebiet közqarishi bilen nezer tashlaydighan shéiriy jümlilirini uchritimiz. ③Köchme menilik söz. Eqilge sighmaydighan, misli körülmigen, oydurma, toqulma: epsaniwi gep.

Isim. Epsun oqush ishi, epsun bilen shughullinish paaliyiti.

Péil ①muwapiqlashmaq, maslashmaq, bab kelmek, jayigha chüshmek: ish epliship nep tegkenche uning nepsi yoghinashqa bashlidi. ②Yarashmaq, ittipaqlashmaq, yaxshilashmaq, chiqiship qalmaq: ular toydin kéyin bir-biri bilen bir obdan epliship qaldi.