Isim [ arpa+bediyan ] «botanika» ①künlüksiman güllükler ailisidiki köp yilliq saman gholluq ösümlük. Güli murekkep künlüksiman gül rétide bolup, renggi sériq kélidu; uruqi dora qilinidu. ②Mushu ösümlükning uruqi.

①«Artmaq2» péilining mejhul derijisi: bughday artilghan éshek igisidekla oruq we halsiz bolup, ulardin 50 qedemche arqida qalghanidi. ②«Artmaq2» péilining özlük derijisi: u birawning tamdin artilip baghqa chüshüp ketkenlikini bildi.

Isim [rusche«grékche] konirighan, istémaldin qalghan söz, ibare yaki grammatikiliq forma.

Dildiki arzu we istekler: u öz eserliride emgekchi xelqning qayghu-hesret we arzu-isteklirini intayin tesirlik eks ettürüp bergen.

Süpet ①arghamchisi bar; arghamcha tutqan yaki kötürüwalghan: awu-toqunaq arghamchiliq kishini kördüngmu, del shu kishi séni izlep keptu. ②Arghamcha teyyarlashqa ishlitilidighan, arghamcha qilishqa bolidighan: bizge ikki arghamchiliq chupur lazim idi.

Péil. Bapkarliq we gilemchilikte, ürüsh ariliqidin yip ötküzmek.

Isim [parsche] ①emelge ashmighan arzu istek yaki waqtida qilinmighan ishlar tüpeylidin köngülde qalghan ökünch, pushayman, hesret, nadamet:-qizim hayatla bolsa, uning bilen didarliship ölüp ketsem arminim yoq idi,-dédi u ézilip. ②Arzu, ümid:-közümning ochuqida dadamni we qowm-qérindashlirimni bir körsem dégen arminim bar,-dédi uning xotuni.

Aridin melum waqit ötküzüp, bezi-bezi, bire-bire, anda-sanda: asim goya: «sözlisingizchu» dégendek arilap-arilap manga qarap qoyatti.

Isim [erebche] «edebiyat» shéir tüzülüshide, uzun we qisqa boghumlarning melum tertipte almiship kélishige asaslanghan we Uyghur klassik shéiriyitide keng qollinidighan wezin sistémisi: aruz weznide yézilghan shéir.

Süpet [parsche] ①öz erkinliki, hoquqi öz qolida bolghan, erkinlikke érishken, qulluqtin, asarettin qutulghan; hör, erkin: azad weten. Azad zaman. Azad bolmaq. Azad qilmaq. ②Öz haligha, meylige qoyulghan, héchqandaq mejburiyet bilen baghlanmighan; bosh: «on ikki muqam» özini melum hékayiliq tarixiy dastan yaki qehrimangha baghlap, chétip qoyidighan tarixiy cheklimidin azad.

«Azdurmaq» péilining ömlük derijisi: ular séni azdurushsimu axirqi hésabta yene héchnéme qilalmaydu.

«Azlatmaq» péilining mejhul derijisi.