Isim. Hiyligerlik; bishemlik, ushshuqluq, öktemlik, urushqaqliq:-ejeb azazulluq qilip ketti, bu bishem xotun!-Dédi u helime chiqip ketkendin kéyin.

Isim [erebche] ①jin-alwasti: qanche jan, qanche kéme yem bolmighan dolqunlargha, ötken kéche tün azazuli chirqirighan chaghda!? ②Köchme. Hiyliger hem uchigha chiqqan bishem, ushshuq, urushqaq, öktem: azazul xotun.＊Wayyey patime hede, jangzilargha bérish mayaqta tursun, baghqa chiqip sel yoqap ketsem, keynimdin böjilerdek mariship yüridighan boldi, bu azazullar.

Isim [parsche] jismaniy hem rohiy jehettiki azab; jebir-japa: azar bermek. Azar yetmek.

Süpet [erebche] ①keng, kengtasha: azade öyning dérizisige qoyulghan yoghan bir teshtektiki etirgül ajayip chirayliq échilip kétiptu. ②Erkin, échilip-yéyilip, behuzur; xatirjem:-yaalla qizim,-dédi u chirayigha zorlap külke tüsini bérip,-heptide bir kélidighan yekshenbide bizmu sen bilen bir dastixanda olturup, azade mungdishidighan waqit bolidiken .③Xaliy, ayrim: u:-méning siz bilen azadirek sözleshküm kélidu,-dédi. ④Xotun-qizlar ismi.

Péil ①kengtasha bolmaq, kéngeymek: öy ichi xéli azadileshti. ②Köchme. Ghem-endishe, dekke-dükkidin xaliy bolmaq; xatirjem bolmaq: toghra, jahan yorup köngül azadileshti. Hemmila adem perwaz qilsam deydu.

«Azadileshmek» péilining mejburiy derijisi.

Isim. Jiddiy, aldirash bolmighan, azade halet.

Isim. Azade, aramxuda bolghan halet.

Isim ①azad bolghan, azadliqqa érishken halet; hörlük, erkinlik: sotsiyalistik jemiyette ayallarning azadliqigha dexli-teruz qilish elwette jinayet bolidu. ②Memlikitimizde gomindang hakimiyiti aghdurulup jungxua xelq jumhuriyiti qurulghan waqit:-azadliqtin burun néme ish qilghandingiz?-Dep soridi qurban shuji naman taghidin. ③Kona diniy mekteplerde oqughuchilarni oqush waqti axirlishishidin burun qoyup bérish.

Süpet [parsche] ①öz erkinliki, hoquqi öz qolida bolghan, erkinlikke érishken, qulluqtin, asarettin qutulghan; hör, erkin: azad weten. Azad zaman. Azad bolmaq. Azad qilmaq. ②Öz haligha, meylige qoyulghan, héchqandaq mejburiyet bilen baghlanmighan; bosh: «on ikki muqam» özini melum hékayiliq tarixiy dastan yaki qehrimangha baghlap, chétip qoyidighan tarixiy cheklimidin azad.

Péil. Jismaniy yaki rohiy jehettin japa musheqqetke, qiyinchiliqqa duchar qilmaq; derdke salmaq: ayal unimu bayiqidek urup azablaptu.

Süpet ①jismaniy yaki rohiy jehette qiynalghan; derdlik, qayghuluq: naxshisiz, ussulsiz ötken künüm sirtmaqta turghandek azabliq! ②Japa-musheqqetlik; müshkül, qiyin, tes: ikki chaqirimdin oshuqraq azabliq seperdin kéyin, ular önggürge yétip keldi.