«Batnimaq» péilining ömlük derijisi: ular xélidin béri bir-biri bilen batniship yüridu.

Süpet ①bajdin xaliy, baj-séliq tölimeydighan, baj élish meni qilinghan: bajsiz rayon. ②Téxi baj tölimigen, baj élinmighan, baj mejburiyiti ada bolmighan: chégridin bajsiz kirgüzmek.

Isim «din» ①dua oqup, dem sélip késel dawalighuchi kishi. ②Tugh baghlap, péri oynighuchi; périxon:-namu emalim yiraq-yéqingha pur boldi,-dédi baxshi yaghliqida qalghan nanning uwaqlirini térip kap étip. ③Isim. Bürküt, qarchigha, lachin qatarliqlar bilen ow owlaydighan kishi; qushchi: qush baxshisi. Isim. Bürküt, qarchigha, lachin qatarliqlar bilen ow owlaydighan kishi; qushchi: qush baxshisi.

Isim [parsche] «yéziq tili» mey, ichimlik: ta qiyamet chiqmighay keypi muhebbet badisi, yarining shewqi jamali shemighe perwane gül.

Isim. Bükbaraqsan ormanlar bilen qaplanghan halet, shundaq jay: ili yoli bostanliq, baraqsanliq gülbaghliq. Yürikimde saqlaqliq, yarim bergen qolyaghliq.

Isim. Dialékt. Igilik ishlirini bashqurghuchi kishi; ghojidar.

Isim ①bar bolush: kitab barliqi bar, lékin bu yerde yoq. ②Mewjutluq, hasil: gerche sharaitning munasiwiti nahayiti chong bolsimu, lékin sharaitni kishiler barliqqa keltürgen. ③«Pelsepe» obyéktip dunya, pütün alem, mewjudat: matériyalizm omumen barliq anggha emes, ang barliqqa baghliq dep qarashni telep qilidu. ④Isim. Ademning pütün wujudi, özige qarashliq hemme nersisi: barliqini teqdim qilmaq. ⑤Süpet. Hemme, jimi, pütkül, omumiy: ders ötüsh-barliq oqutush paaliyetlirining merkiziy halqisi.

Rewish. Bar sharaitta, bar waqitta: chishingning barida gösh ye, yéngingning barida qol sal (maqal).

Péil bazarmubazar yürüp soda-sétiq yaki tamasha qilmaq: exmet bügün qumbashqa bazarchilap ketti.

«Bazlimaq» péilining mejburiy derijisi.

Isim ①éger-toqum, uchuluqning üstidin tartilghan tasma yaki toqulghan belwagh. ②Birer nersining üstidin basturup qoyidighan éghirtqu; basturma: oghri basturuqtin qutulush üchün he dep yulqunatti.

Péil put-qolini tutuwélip, buljutmay, xuddi basmaqta basqandek bésiwalmaq: épini keltürüp, bir basmaqdash üchün deylighu beg aka !