Zulpiqar Barat Özbash

9 555

Zulpiqar Barat Özbash 1975- yili aqsu uchturpan nahiyiside tughulghan. 1992- Yilidin 1996- yilighiche shinjang uniwérsitétining junggo tilliri fakultétida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin aptonom rayonluq dölet baj idarisining terjime bashqarmisida terjiman, sabiq «shinjang baj ishliri» zhurnilida tehrir we mezkur idarining «baj kadirlirini terbiyelesh merkizi» de oqutquchi bolup ishligen. U edebiy terjimige 1992- yili aliy mektepte oquwatqan mezgilidin bashlap kirishken bolup, junggu we chet el edebiyatidiki köpligen dangliq eserlerni terjime qilip tonushturghan we edebiy terjime mahariti heqqide chongqur izdengen. U terjime qilghan eserlerning tili intayin rawan, yéqishliq, pasahetlik, chüshinishlik bolup, oqughan kishige ana tilda yézilghandek tuyghu béridu. U edebiy terjimini deslepte xenzu edebiyatidin bashlighan bolup, «tuxumek derixi astida», «sésiq paypaq moda bolghan...

Dawamini oqung!

Xalide Israil

0 575

Xalide Israil, 1952- yili 10- ayda qeshqer shehride tughulghan. 1959- Yilidin 1969- yilighiche aqsu, xoten qatarliq jaylarda bashlanghuch, ottura mekteplerde oqughan. 1971- Yilidin 1972- yilighiche «xoten géziti» de ishligen . 1972- Yilidin 1975- yilighiche sabiq merkiziy milletler inistitotining til fakoltitida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin «shinjang géziti» idarisige texsim qilinghan. Hazir shu orunda muherrir bolup ishlewatidu. Hazirghiche Xalide Israilning «qumluq chüshi», «tash sheher» qatarliq hékaye- powéstlar toplamliri neshir qilinghan. Xalide Israil 1985- yildin bashlap edebiy ijadiyetke kirishken. U goya birdinla berq urup chéchekligen bahar gülidek nahayiti qisqa waqit ichidila özining az, emma saz bolghan, kitabxanlar qelbini lerzige salalighan eserliri bilen edebiyatimiz munbiride özige munasip orun aldi. U 1985- yili élan qilghan tunji hékayisi...

Dawamini oqung!

Rahile Dawut

1 532

Rahile Dawut (Rahile Dawut) 1966- yili　5- ayda ürümchide ziyaliy ailiside tughulghan. 1983- Yili 9- aydin 1987- yili 7- ayghiche shinjang uniwérsitétining edebiyat fakultétida toluq kursta oqughan. 1987- Yili 9- aydin 1990- yili 7- ayghiche shinjang uniwérsitéti edebiyat fakultétida xelq éghiz edebiyati kespi boyiche aspirantliqta oqughan. 1994-Yili 9- aydin 1995- yili 7- ayghiche béyjing pédagogika uniwérsitétida bilim ashurghan. 1995- Yili 9- aydin 1998- yili 7- ayghiche biyjing pédagogika uniwérsitétida folklor kespi boyiche doktor aspirantliqta oqughan we «uyghurlarning mazar medeniyiti üstide tetqiqat» namliq doktorluq dissértatsiyesini muweppeqiyetlik tamamlap, doktorluq unwanigha érishken. 1998- Yilidin bashlap, shinjang uniwérsitéti filologiye institutida oqutquchi bolup ishligen. 1999- Yili dotséntliq unwanigha érishken. 2002- Yili folklor ilmi boyiche magistir aspirant...

Dawamini oqung!

Abduqadir Jalalidin

0 827

Abduqadir Jalalidin 1964-yili qeshqerde tughulghan. 1982-Yili 9-aydin 1986-yili 7-ayghiche qeshqer pidagogika inistitutida oqughan. 1986-Yili 7-aydin 1988-yili 9-ayghiche shinjang tejribe ottura mektipide oqutquchi bolghan. 1988-Yili 10-aydin 1990-yili 7-ayghiche shinjang maarip inistituti ilmiy tetqiqat ornida ilmiy zhurnal muherrirlikini üstige alghan. 1990-Yili 8-aydin 2009-yili 11- ayghiche shinjang maarip inistitutining filologiye shöbe inistitutida oqutquchiliq qilghan. 1993-Yili 1-ayda léktorluq unwanigha érishken. 1998-Yili 11-ayda muawin piroffisorluq unwanigha érishken. 2004-Yili 11-ayda proffisorluq unwanigha érishken. 2005-Yili 7-ayda shinjang maarip inistituti filologiye shöbe inistitutining penniy sahediki bashlamchisi bolup bahalanghan. 2009-Yili 11-ayda shinjang pidagogika uniwérsititigha yötkilip kilip, aspirant yitekchisi bolghan. Abduqadir Jalalidin nurghunlighan shéir, maqale, terjime eserlerni yézip neshir qildurghan bolup, köpinchisi uyghurlar taliship oquydighan eserlerge aylanghan. Bir qisim eserliri dangliq awaz artisliri teripidin...

Dawamini oqung!

Yalqun Rozi

11 757

Yalqun Rozi 1966-yili 3-ayning 4-küni atush shehirining tebiiy menzirisi güzel taghliq yézisi aghuda toghulghan. Bashlanghuch we toluqsiz ottura mektepni 1973-yilidin 1980-yilighiche aghu yézisida oqughan. 1980-Yilidin 1982-yilighiche qizilsu oblastliq 1-ottura mektepte oqughan. 1987-Yili shinjang uniwérsitétining edebiyat fakoltitida oqughan we oqush püttürgendin kéyin shinjang xeliq radio istansisigha qobul qilinip, muxbirliq qilghan. 1991-Yili 1-aydin bashlap «shinjang maarip géziti» Uyghur tehrir bölimide muherrir bolup ishligen. 2005-Yilidin bashlap shinjang maarip neshriyati derslik bölümide Uyghur til-edebiyat dersliklirini tüzüsh, tehrirlesh xizmitini qiliwatidu. Yalqun Rozi edebiyat obzorchiliqi, publistik maqale, jedidizim tetqiqati, nutuq liksiye, Uyghur til-edebiyat derslikliri tüzüsh we neshriyatchiliq qatarliq jehetlerde közge körinerlik netije-utuqlarni qolgha keltürgen bolup, «teklimakandiki altun koldurma», «Memtili Ependi» (mérza siyit bilen bille), turmushtiki pelsepe (terjime eser), oyghiniwatqan...

Dawamini oqung!

Qurban Mamut

8 483

Töhpikar zhurnalist Qurban Mamut 1950-yili, kuchar nahiyesi béhishbagh yéza, bostan kentide tughulghan. 1968-Yili nahiyelik 1-ottura mektepni püttürüp, 1972-yildin 1976-yilghiche shinjang uniwérsitéti edebiyat fakultétida oqughan. 1976-Yilidin 1984-yilghiche shinjang xelq radiyo istansisida muxbir, muherrir bolup xizmet qilghan, 1985-yilidin bashlap «shinjang medeniyiti» zhurnilida mesul muherrir, bash muherrir bolup ishlep 2011-yili pénsiyege chiqqan. Qurban Mamut «shinjang medeniyiti» zhurnilida mesul xizmette bolghan bu jeryanda u Uyghur ziyaliyliri ichidiki serxil qelemkeshlerning Uyghur medeniyiti, tarixi, siyasiy we ijtimaiy tereqqiyati heqqidiki bir yürüsh nadir eserlirini tallap mezkur zhurnalda élan qilghan. Zhurnalist Qurban Mamut aka uzaq yilliq zhurnalistliq hayatida uyghurlarning milliy oyghinishini izchil rewishte öz xizmitining bash nishani qilip tikligen. Özi ishlewatqan «shinjang medeniyiti» zhurnili taki shair begmet yüsüp mesul muherrirlik...

Dawamini oqung!

Ghazi Emet

8 620

Dangliq ressam Ghazi Emet ependi 1935-yili qeshqer shehrining qoghan (hazirqi nezerbagh) yizisida dini zat ailiside dunyagha kelgen. Atisi exmet qaziaxunum uqumushluq aden bolghachqa Ghazi Emetni etrapliq terbiyligen, 1946-yilidin 1950-yilghiche dini bilim alghan. Kichikidin resim sizishqa, ressamliqqa hewes qilip kelgen Ghazi Emet baliliq waqitliridila resim sizip bashqilarning maxtishigha sazawer bolghan. Ghazi Emet 1952-yili qeshqer sifen mektepke kirip oqush pursitige ériship shu mektepke kirgendin kiyin öz talantini namayen qilip ressamliq sahesige chungqur ul salghan. U 1954-shinjang senet inistitotining resim fakoltitigha qobul qilinghan we u yerdimu tiriship resim ijadiyitige köp ejir singdürüp, pütün wujudi bilen meshiq qilghan, oqush püttürgendin kiyin shu mektepte ishligen. Ghazi Emet junggu ressamlar jemiyitining daimi heyet ezasi, shinjang Uyghur aptunum...

Dawamini oqung!

Erkin Sidiq

9 669

Erkin Sidiq 1950-yillirining axirliri junggoda bashlanghan «medeniyet zor inqilabi» ning qalaymiqanchiliqi hemme yerni qaplighan mezgillerde aqsuda tughulghan. Baliliq dewrini Uyghur diyarini acharchiliq bésip ketken mezgilde qosiqi toyghudek tamaq yéyelmey ötküzgen. Bashlanghuch mektepni «medeniyet zor inqilabi» ning qalaymiqanchiliqi ichide Uyghur tilidiki aqsu sheherlik 4-bashlanghuch mektepte oqughan (bu mektep hazir xenzu mektep qiliwétilgen ‏----- muherrirdin). Ottura mektepni «déng shyawpingni köresh qilip, ishikni échip qoyup mektep bashqurush» heriketliri boliwatqan dewirde aqsu wilayetlik 1-ottura mektepte oqughan. Nurghun waqitliri siyasiy heriketke qatnishish we yéza igilik bilimlirini öginish, yéza-zawutlargha bérip ishlesh bilen ötken. Toluq otturini püttürgendin kéyin, aqsu wilayiti konisheher nahiyisidiki (hazir onsu nahiyisi diyilidu ----- muherrirdin) bir yézigha «qayta terbiye» élish üchün bérishqa mejbur bolghan....

Dawamini oqung!

Niyaz Kérim Sherqi

6 557

Niyaz Kérim Sherqiy 1948- yili 10-ayda turpan shehiride tughulghan. Shinjang unwérsitétini püttürgen. Hazir junggo xettatlar jemiiyitining heyet ezasi hemde junggo xettatlar jemiyiti tehrirlik, neshr qilish komitétining heyiti . Junggo tarix moziyi güzel senet galiriyisining meslihetchisi, aptonum rayunluq xelq hökümiti tarix medeniyet yurtining tetqiqatchisi, aptonom rayunluq edebiyat-senetchiler birleshmisining heyiti, aptonom rayonluq cheteller bilen dostluq ornitish jemiyitining heyet ezasi, aptonum rayonluq xettatlar jemiyitining daimiy ishlar muawin reisi, shinjang yipek yoli xettatlar, ressamlar akadémiyisining muawin mudiri, döletlik 1-derijilik güzel senet ustazi. Uyghur xettatlqida yitekchilik rolini dawamliq jari qildurup kéliwatqan pexirlik ‍ustaz Niyaz Kérim Sherqige 2015-yili shiwitsye xan jemeti teripidin pexriy doktorluq unwani bérildi hem ordin teqdim qilindi. Niyaz Kérim Sherqining eserliri köp qétim memliketlik we...

Dawamini oqung!

Abduréhim Ötkür

1 760

Uyghur bugünki zaman edebiyatining yarqin namayendiliridin, yirik shair we yazghuchi mol netijiliri bilen xelqimizning köngül töridin orun élip kéliwatqan istidatliq merhum edebiyatshunas alim Abduréhim Ötkür 1923- yili qumulda otturahal tijaretchi ailiside dunyagha kelgen. U öz ata- anisidin kichikidila ayrilip, yétim qalghan. Dadisi tilesh bégim artush tijenlik kishi bolup, alemdin öter chéghida, emdila tört yashqa kirgen abduréhimni qumul mötiwerliridin bolghan dosti osman hajigha oghulluqqa bériwetken. Osman hajim köpni körgen, oqumushluq, tereqqiyperwer kishi idi. U ömür boyi perzent yüzi körmigen bolghachqa, abduréhimni intayin arzulap we köngül qoyup terbiyiligen. Uni özi oqutup xet-sawadini chiqarghandin kéyin, diniy mektepke bergen. Diniy mektepte derslik qilinghan klassik eserler ichide «soڧi allayar» dégen kitab tilining chüshinishlik, ammibab, güzel,...

Dawamini oqung!

Chimengül Awut

1 557

Yash shaire Chimengül Awut 1973- yili 6- dikabir qedimiy sheher qeshqerde tughulghan. 1991- Yili ottura mektepni püttürüp qeshqer pidagogika inistitotining jonggu til-edebiyat kespige qobul qilinghan. Uning aliy mektepte oquwatqan mezgilliridila shinjang yash ösmurler neshiriyati teripidin tunji shéirlar toplimi «tetur chiqin» neshirqilinghan, 1996- yili oqush püttürüp qeshqer Uyghur neshriyatigha xizmetke teqsim qilinghandin buyan hazirghiche Uyghur tehrir bölimide muherrir bolup ishlewatidu. Ediplik hayatiuning arqa-arqidin neshir qilinghan «qisas ghunchisi», «tash yapraq», «barsa kelmes yol» qatarliq shiérlar toplamliri oqurmenlerning izchil yaxshi bahasigha irishken. «Shor deryaning u teripi» namliq dastani 14- nöwetlik «xantengri edebiyat mukapati» gha irishken. Chimengül Awut 2004- yili shinjang boyiche ötküzülgen tunji qétimliq «ayallar edebiyati muhakime yighini» da «shinjangdiki on meshhur ayal edip»...

Dawamini oqung!

Islamjan Shérip

8 643

Alim, töhpikar terjiman, zamanimizdiki dangliq Uyghur neshiriyatchisi, natiq Islamjan Shérip 1947-yili 3-ayda qeshqer shehride tughulghan, beshkérem, awat yéza we qeshqer shehiride toluqsiz, toluq ottura mekteplerde oqighan. 1976-Yili j k p ge kirgen. U «sh, u, a, r ijtimaiy penler munbiri» tehrir heyitining mudiri, junggo az sanliq milletler pelsepe, idiye tarixi jemiytining daimiy heyet ezasi, junggo Uyghur medeniyet-tarix tetqiqat jemiytining daimiy ezasi, «qudaghubilik» ilmiy jemiyitining ezasi, «on ikki muqam» tetqiqat jemiytining ezasi sh, u, a, r ijtimaiy pen eserlirini bahalash komtéti ishxanisining muawin mudiri bolghan. U 1967-yili sabiq merkiziy milletler institutini, 1985-yili j k p merkiziy partiye mektipining aspirantliq sinipini püttürgen. Ilgiri-axir bolup yeken nahiyilik partkom teshwiqat bölümi. Qeshqer wilayetlik partkom...

Dawamini oqung!