Tewsiyilik Eserler

Erkin Sidiq

  9 664
Erkin Sidiq

Erkin Sidiq 1950-yillirining axirliri junggoda bashlanghan «medeniyet zor inqilabi» ning qalaymiqanchiliqi hemme yerni qaplighan mezgillerde aqsuda tughulghan. Baliliq dewrini Uyghur diyarini acharchiliq bésip ketken mezgilde qosiqi toyghudek tamaq yéyelmey ötküzgen. Bashlanghuch mektepni «medeniyet zor inqilabi» ning qalaymiqanchiliqi ichide Uyghur tilidiki aqsu sheherlik 4-bashlanghuch mektepte oqughan (bu mektep hazir xenzu mektep qiliwétilgen ‏----- muherrirdin). Ottura mektepni «déng shyawpingni köresh qilip, ishikni échip qoyup mektep bashqurush» heriketliri boliwatqan dewirde aqsu wilayetlik 1-ottura mektepte oqughan. Nurghun waqitliri siyasiy heriketke qatnishish we yéza igilik bilimlirini öginish, yéza-zawutlargha bérip ishlesh bilen ötken. Toluq otturini püttürgendin kéyin, aqsu wilayiti konisheher nahiyisidiki (hazir onsu nahiyisi diyilidu ----- muherrirdin) bir yézigha «qayta terbiye» élish üchün bérishqa mejbur bolghan. U yerde bir yérim yil déhqan bolup ishligen. Del shu chaghda junggoning dölet rehbiri déng shyawping aliy mekteplerge oqughuchi qobul...

Dawamini oqung!

Niyaz Kérim Sherqi

  6 545
Niyaz Kérim Sherqi

Niyaz Kérim Sherqiy 1948- yili 10-ayda turpan shehiride tughulghan. Shinjang unwérsitétini püttürgen. Hazir junggo xettatlar jemiiyitining heyet ezasi hemde junggo xettatlar jemiyiti tehrirlik, neshr qilish komitétining heyiti . Junggo tarix moziyi güzel senet galiriyisining meslihetchisi, aptonum rayunluq xelq hökümiti tarix medeniyet yurtining tetqiqatchisi, aptonom rayunluq edebiyat-senetchiler birleshmisining heyiti, aptonom rayonluq cheteller bilen dostluq ornitish jemiyitining heyet ezasi, aptonum rayonluq xettatlar jemiyitining daimiy ishlar muawin reisi, shinjang yipek yoli xettatlar, ressamlar akadémiyisining muawin mudiri, döletlik 1-derijilik güzel senet ustazi. Uyghur xettatlqida yitekchilik rolini dawamliq jari qildurup kéliwatqan pexirlik ‍ustaz Niyaz Kérim Sherqige 2015-yili shiwitsye xan jemeti teripidin pexriy doktorluq unwani bérildi hem ordin teqdim qilindi. Niyaz Kérim Sherqining eserliri köp qétim memliketlik we xelqaraliq körgezmilerge qatnashturulghan we 1985-, 1989-, 1998-, 2005-, 2008- yilliri özining shexsiy xettatliq körgezmilirini uyushturghan. Amérika, qazaqistan, pakistan, türkiyilerge bérip...

Dawamini oqung!

Abduréhim Ötkür

  1 739
Abduréhim Ötkür

Uyghur bugünki zaman edebiyatining yarqin namayendiliridin, yirik shair we yazghuchi mol netijiliri bilen xelqimizning köngül töridin orun élip kéliwatqan istidatliq merhum edebiyatshunas alim Abduréhim Ötkür 1923- yili qumulda otturahal tijaretchi ailiside dunyagha kelgen. U öz ata- anisidin kichikidila ayrilip, yétim qalghan. Dadisi tilesh bégim artush tijenlik kishi bolup, alemdin öter chéghida, emdila tört yashqa kirgen abduréhimni qumul mötiwerliridin bolghan dosti osman hajigha oghulluqqa bériwetken. Osman hajim köpni körgen, oqumushluq, tereqqiyperwer kishi idi. U ömür boyi perzent yüzi körmigen bolghachqa, abduréhimni intayin arzulap we köngül qoyup terbiyiligen. Uni özi oqutup xet-sawadini chiqarghandin kéyin, diniy mektepke bergen. Diniy mektepte derslik qilinghan klassik eserler ichide «soڧi allayar» dégen kitab tilining chüshinishlik, ammibab, güzel, tesirlik bolushi we weznining jarangliqliqi bilen Abduréhim Ötkürni özige meڧtun qiliwalghan. Shuning üchün u ikki ming misradin artuq shéirdin tüzülgen...

Dawamini oqung!

Chimengül Awut

  1 576
Chimengül Awut

Yash shaire Chimengül Awut 1973- yili 6- dikabir qedimiy sheher qeshqerde tughulghan. 1991- Yili ottura mektepni püttürüp qeshqer pidagogika inistitotining jonggu til-edebiyat kespige qobul qilinghan. Uning aliy mektepte oquwatqan mezgilliridila shinjang yash ösmurler neshiriyati teripidin tunji shéirlar toplimi «tetur chiqin» neshirqilinghan, 1996- yili oqush püttürüp qeshqer Uyghur neshriyatigha xizmetke teqsim qilinghandin buyan hazirghiche Uyghur tehrir bölimide muherrir bolup ishlewatidu. Ediplik hayatiuning arqa-arqidin neshir qilinghan «qisas ghunchisi», «tash yapraq», «barsa kelmes yol» qatarliq shiérlar toplamliri oqurmenlerning izchil yaxshi bahasigha irishken. «Shor deryaning u teripi» namliq dastani 14- nöwetlik «xantengri edebiyat mukapati» gha irishken. Chimengül Awut 2004- yili shinjang boyiche ötküzülgen tunji qétimliq «ayallar edebiyati muhakime yighini» da «shinjangdiki on meshhur ayal edip» ning biri bulup bahalanghan. «Barsa kelmes yol» namliq shiérlar toplimi 2008- yili 11- ayda memliketlik 9- nöwetlik az sanliq milletler...

Dawamini oqung!

Islamjan Shérip

  8 612
Islamjan Shérip

Alim, töhpikar terjiman, zamanimizdiki dangliq Uyghur neshiriyatchisi, natiq Islamjan Shérip 1947-yili 3-ayda qeshqer shehride tughulghan, beshkérem, awat yéza we qeshqer shehiride toluqsiz, toluq ottura mekteplerde oqighan. 1976-Yili j k p ge kirgen. U «sh, u, a, r ijtimaiy penler munbiri» tehrir heyitining mudiri, junggo az sanliq milletler pelsepe, idiye tarixi jemiytining daimiy heyet ezasi, junggo Uyghur medeniyet-tarix tetqiqat jemiytining daimiy ezasi, «qudaghubilik» ilmiy jemiyitining ezasi, «on ikki muqam» tetqiqat jemiytining ezasi sh, u, a, r ijtimaiy pen eserlirini bahalash komtéti ishxanisining muawin mudiri bolghan. U 1967-yili sabiq merkiziy milletler institutini, 1985-yili j k p merkiziy partiye mektipining aspirantliq sinipini püttürgen. Ilgiri-axir bolup yeken nahiyilik partkom teshwiqat bölümi. Qeshqer wilayetlik partkom teshwiqat bölümliride neshiriyat-axbarat kadiri, nezeriye tetqiqat bölümning muawin mudiri, qeshqer wilayetlik pelsepe -ijtimaiy pen sahesidikiler birleshmisining muawin reisi, qeshqer wilayetlik...

Dawamini oqung!

Doktor Erkinay Abliz

  0 554
Doktor erkinay abliz

Erkinay abliz 1976- yili bügür nahiyiside bir oqutquchi ailiside dunyagha kelgen. U 1997- yili shinjang pédagogika uniwérsitétining fizika kespini püttürüp, baklawur unwanini aldi. U uniwérsitétta oquwatqan mezgilde özlükidin rus tili ögendi. Aliy mektepni püttürgendin kéyin bügür nahiyilik 1- ottura mektepte fizika oqutquchisi bolup ishlidi. Xizmet qilish jeryanida u chet elge chiqip oqushqa irade baghlap, bir tereptin ishlep, bir tereptin özlükidin ingliz tilini ögendi. Shundaqla shinjang uniwérsitétining magistirant terbiyilesh merkizide «qollanma matématika» kespide ikki yil ders aldi. Amérikida magistirliq we doktorluq unwani üchün oquydighan chet ellik oqughuchilar «tofil» (TOEFL) dep atilidighan ingliz tili imtihani bilen «GRE»dep atilidighan toluq ottura mektep kespiy derslirini mezmun qilghan yene bir imtihanda layaqetlik bolmisa bolmaydu. Erkinay qattiq tiriship, özlükidin inglizche öginish netijiside TOEFL we GRE imtihanlirida yaxshi netije bilen layaqetlik bolup, 2001- yili nyu york shtatliq...

Dawamini oqung!

Memtimin Hoshur

  9 488
Memtimin Hoshur

Memtiin hoshur – Uyghur hazirqi zaman edebiyatidiki közge körüngen we muhim orunni igiligen yazghuchilardin biridur. U asasliqi proza saheside muhim eserlerni wujudqa keltürüp, Uyghur hazirqi zaman edebiyatining tereqqiyatida belgilik töhpe qoshqan. U hazir junggo yazghuchilar jemiyitinng ezasi.

Qisqiche hayati
Yazghuchi Memtimin Hoshur 1944-yili ghulja shehiride tughulghan. 1962-Yili ghulja sheherlik 3-ottura mektepni, 1967-yili shinjang uniwérsitétining til-edebiyat fakoltétini püttürgen. 1968-Yilidin 1972-yilighiche ghulja sheherlik baghwenchilik meydanida qayta terbiyide bolghan, 1972-yilidin 1975-yilighiche ghulja shehiri képekyüzi yézisida xelq ishliri kadiri, 1975-yilidin 1979-yilighiche ghulja sheherlik sheher qurulushi idariside teshwiqat kadiri qatarliq xizmetlerni ishligen.

Yazghuchiliq hayati
Memtimin Hoshur 1979-yilidin 1995-yilighiche «ili deryasi» zhornilida muherrir, bash muherrir, ili oblastliq yazghuchilar jemiyitining kespiy yazghuchisi we muawin reis qatarliq wezipilerni ötigen.

1995-Yilidin 2006-yilighiche shinjang Uyghur aptonom rayonluq yazghuchilar jemiyitining reisi bolghan.

U hazir junggo yazghuchilar jemiyitining heyet ezasi, yazghuchining «alma» namliq tunji hékayisi 1965-yili «shinjang géziti»...

Dawamini oqung!

Alim Ehet

  4 655
Alim Ehet

Alim Ehet, yumshaq détal inzhénéri, uyghursoft shirkitining qurghuchisi, shinjang uniwérsitéti matématika we sistéma penliri inistitutining oqutquchisi bolup, u 1973- yili 6- ayning 14- küni shayar nahiyeside tughulghan, 1980- yilidin 1991- yilighiche shayar nahiyelik 1- bashlanghuch we 1- ottura mektepte oqughan, 1991- yili 9- ayda shinjang uniwérsitéti matématika fakultéti hésablash matématikisi kespige qobul qilinghan, 1995- yili 7- ayda shinjang uniwérsitéti matématika fakoltéti hésablash matématikisi kespini püttürgen. 1995- Yili 9- aydin 1996- yili 7- ayghiche béyjing tebiiy pen we sanaet penliri uniwérsitétida bilim ashurghan, 1996- yili 9- aydin bashlap hazirghiche shinjang uniwérsitéti matématika we sistéma penliri inistitutida oqutquchi bolup ishlewatidu. U «qollinishchan matématika» kespide aspirantliq oqush tarixi, yumshaq détal inzhénérliq kespide magistirliq unwani (2009), chong melumat we uchur qézishta inzhénérliq kespkarliq salahiyetke ige. Uning uchur téxnika sahesidiki tetqiqat yönilishi tebiiy tilni bir...

Dawamini oqung!