Balanslashturulmaq

0 130

«Balanslashturmaq» péilining mejhul derijisi: bir yilliq kirim-chiqim balanslashturuldi.

Baldaqmubaldaq

0 137

①Bir baldaq bir baldaqtin. ②Köchme menidiki söz. Pellimu pelle, derijimu derije, peydinpey: dapni chélishta addiy birleshtürüshtin bashlap, tedrijiy halda baldaqmubaldaq murekkeplikke qarap ilgirileymiz.

Balon

0 122

Isim [rusche«fransuzche] «mashinisazliq» mashina, traktor, wélisipit qatarliq qatnash qoralidiki chaqning sirtqi qewitidiki halqa shekillik rézinke buyum.

Balika

0 127

Isim. Ata anilar yaki chonglarning öz baliliri yaki kichik balilarni erkilitip, yéqinchiliq qilip chaqirish shekli: shu söz bilen anisi, ishikke oqtek étilip, sözge qan-yash qétilip, boyigha gire sélip «harmang balikam» deptu.

Bambuksiman

0 123

Süpet. Bambuk shekillik, bambukqa oxshash: bambuksiman qurt.

Bay

0 135

①Süpet. Héch nersige mohtajliqi yoq; nurghun mal-dunyasi bar: bay memliket. Bay adem. ②Süpet. Terkibide, ixtiyarida, baghrida, ichide kéreklik we paydiliq nersiler köp; mol, yéterlik: yéri bayning éli bay (maqal). ③Isim. Mal-dunya yighquchi; döletmen kishi: bay barni bermes, kembeghel qarap turmas (maqal). ④Isim. Baylargha murajiet qilishta yaki ular toghrisida söz bolghanda, ularning nami ornida yaki namigha qoshup ishlitilidu: dédim turup:-bay aka, oghri demsiz méni siz? Qotandiki izlarni, qarap körüng qandaq iz. ⑤Isim. Hörmet yüzisidin kishi namigha qoshup ishlitilidu hem kishi ismining terkibiy qismigha kiridu: emetbay. Tashbay. ⑥Isim. Shinjang Uyghur aptonom rayoni aqsu wilayitidiki bir nahiyining ismi.

Baytasun

0 118

Isim. Dialékt. Taghning égiz yerliride ösidighan archisiman ösümlük.

Bayliq

0 121

Isim ①bay bolush, bay halet. ②Qimmiti bar maddiy nersiler; pul-puchek, mal-mülük qatarliqlar: yer asti bayliqi. Kan bayliqliri. ③Terkibidiki yaki ixtiyaridiki bar nersilerning omumisi: til bayliqi. Söz bayliqi.＊Eqildin artuq bayliq yoq (maqal).