Uyghur Xelq-Maqal Temsilliri

Maqal-Temsiller (Sh)

  • Shirinni körmekchi bolsang perhadning közi bilen qara.
  • Shamal chiqmisa derex lingshimas.
  • Shamal ötmeydighan tam yoq.
  • Sherietning mingbir putini bar.
  • Shirni yenggen batur emes, achchiqni yenggen batur.

Maqal-Temsiller (Gh)

  • Ghazning méngishini doraymen dep qaghining puti sunuptu.
  • Ghem bassa, ghepletmu basar.
  • Ghem qilghuche pem qil.
  • Gheyretlik erdin tagh qéchip qutulalmas.
  • Gheyriting bolsa yultuz sanaysen.
  • Ghora ghorini körüp ala boptu.
  • Ghulachqa chidap ghérichqa chidimaptu.
  • Ghulichi tügep ghérichi qaptu.
  • Ghéribsinsang otsin.

Maqal-Temsiller (Q)

Qapiqi ushshuq, puligha tushluq. Qatardin qalma, xatadin qal. Qattiq yaghachni yumshaq qurt yeydu. Qachining tégide qacha bar, saqtin zérek gacha bar. Qarni bashqining qayghusi bashqa. Qazanda nime bolsa chömüchke shu chiqar. Qassap yagh qayghusida, öchke jan qayghusida. Qashang atqa mingüche, piyade mang ölgüche. Qagha balam apaq, kirpe balam yumshaq. Qagha jigdini yimeng, meydem aghridi dimeng. Qagha qaghining közini choqumas. Qamchigha küchimey, yemge küche. Qanaetlik kishining qarni toq. Qanni qan bilen yughili bolmas. Qorqqan yerde jin bar. Qorqunchaq ölmey turup ming qétim öler. Qoshtin chiqirip söremge saptu. Qoshmaq tes, ayrimaq asan. Qongumda ishtan yoq, étim marjan büwi. Qol qolni yusa, qol kilip yüzni yuyar. Qoli bilen élip, puti bilen bériptu. Qoli qisqining yol qisqa. Qoli ochuqning yoli ochuq. Qomush öyüm, kümüsh öyüm. Qoyruq körsitip öpke sétiptu. Qursaq toq, köngül xosh. Qursaq aghriqing bolmisa tawuz yiyishtin qorqma. Qursaqning achqini...

Dawamini oqung!

Maqal-Temsiller (G)

  • Göshni yigenmu oghri, shorpisini ichkenmu oghri.
  • Göher yatidu sayda, tunumisang nime payda.
  • Guman imanni qachuridu.
  • Gep yerde emes, erde.
  • Gepte gep bar, qursaqta derd bar.
  • Gepke gep kelgende, atangdinmu qaytma.

Maqal-Temsiller (M)

  • «Méning toghra» digen köpni körmes.
  • Mangghanning yoli tüger, olturghanning küni tüger.
  • Mantigha piyaz, samsigha tuz. Herkimning yari özige uz.
  • Mozayning yügürüshi samanliqqiche.
  • Molla köp bolsa, qoy haram öler.
  • Molligha on tayaq, nadangha bir tayaq.
  • Mollining diginini qil, qilghinini qilma.
  • Mut – zeher bolsimu yut.
  • Musapir bolmighuche musulman bolmas.
  • Musapir bolmighuche yurtning qedrini bilmes.
  • Musulmanchiliq asta – asta.
  • Muhebbet ölümni yénger.
  • Müshükning puli yoq göshke amraq, qérining chishi yoq töshke amraq.
  • Méngishqa érinseng yügirersen.
  • Méngishi özgergen bilen méngisi özgermigen.
  • Ming anglighandin bir körgen ela.
  • Mertem- mertem, üch mertem.
  • Mestlik – peslik.
  • Meslihetlik ish buzulmas.
  • Men köyermen balamgha, balam köyer balisigha.
  • Men aldiraymen ketkili, éshikim aldiraydu yatqili.

Maqal-Temsiller (N)

  • Nikah ömür sodisi.
  • Niyiti yamanning qazini töshük.
  • Nesihet achchiq, méwisi tatliq.
  • Neqtin hesel chiqar, nésidin késel chiqar.
  • Nege barsang qazanning quliqi töt.

Maqal-Temsiller (H)

  • Hazigha barghan xotun, öz yighisini yighlar.
  • Halinggha béqip hal tart, xaltanggha béqip un tart.
  • Hayaliq kishi – bahaliq kishi.
  • Horun adem yergimu yük.
  • Höner – tügimes göher.
  • Hönerlik adem xar bolmas, dost – düshmenge zar bolmas.
  • Hésabliq dost ayrilmas.
  • Hiylilik ishta xeyr yoq.
  • Her gülning puriqi bashqiche.
  • Herikette beriket, bikarchiliqtin néri ket.
  • Heqiqet égiler, sunmas.
  • Hemmini körgen köz özini körmes.

Maqal-Temsiller (O)

  • Otni sel chaghlima, köydüridu, düshmenni kichik dime, öltüridu.
  • Otni kochilisang öchidu, qoshnangni kochilisang köchidu.
  • Otning téshida köygüche ichide köy.
  • Oruqning köngli yoruq.
  • Oghrini qaraqchi soquptu.
  • Oq yetmigen yerge qélich shiltime.
  • Oqughan oghul atisidin ulugh.
  • Ong qolungning achchiqi kelse, sol qolung bilen tutuwal.
  • On külkining bir yighisi bar.
  • Oylimay sözliseng, aghrimay ölisen.
  • Oynap disimu könglidikini der.
  • Oynap gep qilsangmu oylap gep qil.
  • Oyunni chidighangha chiqarghan.
  • Oyunni qeyerde oynisang, yighangni shu yerde yighla.

Maqal-Temsiller (U)

  • U yaqqa tartsam at ölidu, bu yaqqa tartsam harwa sunidu.
  • Uchqundin qorqqan tömürchi emes.
  • Usta barsa qolungni tart, molla barda tilingni tart.
  • Undaq qazangha mundaq chömüch.

Maqal-Temsiller (Ö)

Ötken ömür – aqqan su. Ötken ish salawat. Öch körgenni ottuz qétim körüptu. Öchkining ochuq tursa héch gep yoq, qoyning échilip qalsa hoyt – hoyt. Öz öyümning boshluqi, put – qolumning xoshluqi. Öz élingning nénini ye, kéche – kündüz ghémini ye. Özgige ölüm tiligiche, özüngge ömür tile. Özüng qingghir bolsangmu, géping tüz bolsun. Özüng üchün külersen, yurtung üchün ölersen. Özüngge yaxshiliq tiliseng, kishige yamanliq qilma. Özüngge yaqmighanni kishige tangma. Özüngni bil, özgini qoy. Özüngni chaghla, bélingni baghla. Özüngni xar qilghuche, küchüngni xar qil. Özüngni er chaghlisang, özgini shir chaghla. Özüngning kimlikini bilmekchi bolsang, kishining qizigha elchi ewetip kör. Özüm tapqan balagha, nege baray dawagha. Özümni chaghlimay shilting étiptimen, palasqa yöginip hepte yétiptimen. Özi bolalmaydu, bolghanni körelmeydu. Özi toysimu közi toymas. Özini sorighan yurt sorar. Özining putigha özi keke chépiptu. Özining özige, topisi...

Dawamini oqung!