Rahile Dawut

1 522

Rahile Dawut (Rahile Dawut) 1966- yili　5- ayda ürümchide ziyaliy ailiside tughulghan. 1983- Yili 9- aydin 1987- yili 7- ayghiche shinjang uniwérsitétining edebiyat fakultétida toluq kursta oqughan. 1987- Yili 9- aydin 1990- yili 7- ayghiche shinjang uniwérsitéti edebiyat fakultétida xelq éghiz edebiyati kespi boyiche aspirantliqta oqughan. 1994-Yili 9- aydin 1995- yili 7- ayghiche béyjing pédagogika uniwérsitétida bilim ashurghan. 1995- Yili 9- aydin 1998- yili 7- ayghiche biyjing pédagogika uniwérsitétida folklor kespi boyiche doktor aspirantliqta oqughan we «uyghurlarning mazar medeniyiti üstide tetqiqat» namliq doktorluq dissértatsiyesini muweppeqiyetlik tamamlap, doktorluq unwanigha érishken. 1998- Yilidin bashlap, shinjang uniwérsitéti filologiye institutida oqutquchi bolup ishligen. 1999- Yili dotséntliq unwanigha érishken. 2002- Yili folklor ilmi boyiche magistir aspirant...

Dawamini oqung!

Xalide Israil

0 566

Xalide Israil, 1952- yili 10- ayda qeshqer shehride tughulghan. 1959- Yilidin 1969- yilighiche aqsu, xoten qatarliq jaylarda bashlanghuch, ottura mekteplerde oqughan. 1971- Yilidin 1972- yilighiche «xoten géziti» de ishligen . 1972- Yilidin 1975- yilighiche sabiq merkiziy milletler inistitotining til fakoltitida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin «shinjang géziti» idarisige texsim qilinghan. Hazir shu orunda muherrir bolup ishlewatidu. Hazirghiche Xalide Israilning «qumluq chüshi», «tash sheher» qatarliq hékaye- powéstlar toplamliri neshir qilinghan. Xalide Israil 1985- yildin bashlap edebiy ijadiyetke kirishken. U goya birdinla berq urup chéchekligen bahar gülidek nahayiti qisqa waqit ichidila özining az, emma saz bolghan, kitabxanlar qelbini lerzige salalighan eserliri bilen edebiyatimiz munbiride özige munasip orun aldi. U 1985- yili élan qilghan tunji hékayisi...

Dawamini oqung!

Zulpiqar Barat Özbash

9 546

Zulpiqar Barat Özbash 1975- yili aqsu uchturpan nahiyiside tughulghan. 1992- Yilidin 1996- yilighiche shinjang uniwérsitétining junggo tilliri fakultétida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin aptonom rayonluq dölet baj idarisining terjime bashqarmisida terjiman, sabiq «shinjang baj ishliri» zhurnilida tehrir we mezkur idarining «baj kadirlirini terbiyelesh merkizi» de oqutquchi bolup ishligen. U edebiy terjimige 1992- yili aliy mektepte oquwatqan mezgilidin bashlap kirishken bolup, junggu we chet el edebiyatidiki köpligen dangliq eserlerni terjime qilip tonushturghan we edebiy terjime mahariti heqqide chongqur izdengen. U terjime qilghan eserlerning tili intayin rawan, yéqishliq, pasahetlik, chüshinishlik bolup, oqughan kishige ana tilda yézilghandek tuyghu béridu. U edebiy terjimini deslepte xenzu edebiyatidin bashlighan bolup, «tuxumek derixi astida», «sésiq paypaq moda bolghan...

Dawamini oqung!

Turghun Almas

30 547

Turghun Almas 1924- yili 10- ayning 30- küni qeshqer konisheher nahiyisi döletbagh yézisining tarboghuz kentide namrat ailide dunyagha kelgen. U 1934- yilidin 1939- yilighiche, bulaqsu rayoni örkesh yéza bashlanghuch mektipi bilen qeshqer konisheherdiki nurbéshi bashlanghuch mektipide oqudi. 1939- Yili 9- aydin 1942- yili 8- ayghiche, ürümchidiki sabiq ölkilik pédagogika mektipide, 1956- yili 6- aydin 1957- yili 6- ayghiche, lushün edebiyat institutida oqudi. Deslepki hayati we ijadiyetliri Turghun Almas 40- yillardin bashlapla rus, fransuz, ingliz klassik yazghuchiliri we sowét yazghuchilirining eserliri bilen tonushushqa bashlighan bolup, uning ijadi paaliyitimu ashu yillarda bashlanghan. Turghun Almasning ijadiy paaliyiti shéiriyettin bashlanghan bolup, 1941- yili élan qilghan «qaytmaymiz» namliq shéiri shair ijadiyitining tunji méwisi hésablinidu. Turghun Almas 1942- yili 8-...

Dawamini oqung!

Shéringül Yunus

0 548

Shéringül Yunus 1989- yili 12- ayda qomul sheherlik palwantur yéza dörbejin yoqiri mehelle kentide déhqan ailiside dunyagha kelgen. Bashlanghuch we toluqsizni qomulda tamamlap, 2006- yili béyjing changping 2- ottura mektipining shinjang toluq ottura sinipigha ötken. 2010- Yili ela netije bilen sherqi shimal ormanchiliq inistitotining baghwenchilik fakoltitigha qobul qilinip, 2014- yili 7- ayda oqush püttürüp qomulgha qaytip kelgen. Shéringül ata-anisining yaxshi terbiyesi we oqutquchisi tursunjan ishaqning tesiride, kichikidinla xettatliqqa we resim sizishqa alahide ishtiyaq baghlighan bolup, 2003-yili tetil mezgilide ustazi eset muhemmetning yétekchilikide xettatliqning deslepki asasini tikligen. Qomulda oquwatqan mezgilide bir qanche parche hösinxet esiri aptunom rayon, wilayetlik musabiqilerde yaxshi netijilerge érishken, toluq otturigha chiqqandin kéyinmu xettatliqqa bolghan qiziqishi qilche suslap...

Dawamini oqung!

Ghojimuhemmed Muhemmed

0 710

Ghojimuhemmed Muhemmed 1971- yili 9- ayning 27- küni guma nahiyesining qoshtagh yézisida tughulghan. 1988- Yili qoshtagh yézisida toluq ottura mektepni püttürgen. 1990- Yilidin 2002- yilghiche xoten paxta toqumichiliq fabrikisida ishchi bolup ishligen. 2004- Yildin bashlap hazirghiche xoten wilayetlik yoluchilar toshush bash békitide ishlep kelmekte. Edebiy ijadiyiti «yéngi qashtéshi» zhurnilining 1990- yilliq 3- sanida élan qilinghan «méning jennitim» namliq shéir bilen bashlanghan bolup, hazirghiche aptonom rayonimizdiki uyghurche yéziqta chiqiwatqan her qaysi metbuatlarda 2000 parchidin artuq shéir we nesirliri élan qilindi. 30 Parchige yiqin shéiri xenzuchigha terjime qilinip élan qilindi. «Meshrep chöli», «erning éppiti», «rezil aptap», «dutarchi ayal» namliq 50 parchige yiqin shéirliri ilgiri- kiyin bolup «xantengri edebiyat mukapati», «köknur shéiriyet mukapati»,...

Dawamini oqung!

Iqbal Tursun

1 498

Iqtidarliq edebiyat tetqiqatchisi shinjang pédagogika uniwérsitétining proféissori, filologiye penliri dokturi Iqbal Tursun 1969- yili 8- séntebir qeshqer shehiride xelq senetkari ailiside dunyagha kelgen. Bashlanghuch – tuluqsiz we toluq ottura mektepni börtala we qeshqerde oqughan. 1986- Yili shinjang uniwérsitéti edebiyat fakultétigha toluq kurs oqushiqa qubul qilinghan. 1991– Yildin 1994- yilgha qeder shumektepning türkiy til-edebiyati kespi Uyghur edebiyat tarixi yönilishi boyiche magistir aspirantliqida oqup ela netije bilen oqushni tamamlighan, shu yili 7– aydin étibaren shinjang pédagogika uniwérsitéti filologiye inistitutida ishlep kelmekte.Iqbal Tursun xizmetke qatnashqandin tartip hazirgha qeder tuluq kurs we aspirantlargha «Uyghur kilassik edebiyat tarixi», «edebiyat nezeriyesi», « istétika», « edebiyat–senet pisxologyisi», «newaishunasliq tetqiqati», «kino–téléwiziye senitidin zoqlinish», «edebiyat tetqiqat métodologiyisi», «Uyghur qedimki...

Dawamini oqung!

Doktor Erkinay Abliz

0 561

Erkinay abliz 1976- yili bügür nahiyiside bir oqutquchi ailiside dunyagha kelgen. U 1997- yili shinjang pédagogika uniwérsitétining fizika kespini püttürüp, baklawur unwanini aldi. U uniwérsitétta oquwatqan mezgilde özlükidin rus tili ögendi. Aliy mektepni püttürgendin kéyin bügür nahiyilik 1- ottura mektepte fizika oqutquchisi bolup ishlidi. Xizmet qilish jeryanida u chet elge chiqip oqushqa irade baghlap, bir tereptin ishlep, bir tereptin özlükidin ingliz tilini ögendi. Shundaqla shinjang uniwérsitétining magistirant terbiyilesh merkizide «qollanma matématika» kespide ikki yil ders aldi. Amérikida magistirliq we doktorluq unwani üchün oquydighan chet ellik oqughuchilar «tofil» (TOEFL) dep atilidighan ingliz tili imtihani bilen «GRE»dep atilidighan toluq ottura mektep kespiy derslirini mezmun qilghan yene bir imtihanda layaqetlik bolmisa bolmaydu. Erkinay...

Dawamini oqung!

Chimengül Awut

1 545

Yash shaire Chimengül Awut 1973- yili 6- dikabir qedimiy sheher qeshqerde tughulghan. 1991- Yili ottura mektepni püttürüp qeshqer pidagogika inistitotining jonggu til-edebiyat kespige qobul qilinghan. Uning aliy mektepte oquwatqan mezgilliridila shinjang yash ösmurler neshiriyati teripidin tunji shéirlar toplimi «tetur chiqin» neshirqilinghan, 1996- yili oqush püttürüp qeshqer Uyghur neshriyatigha xizmetke teqsim qilinghandin buyan hazirghiche Uyghur tehrir bölimide muherrir bolup ishlewatidu. Ediplik hayatiuning arqa-arqidin neshir qilinghan «qisas ghunchisi», «tash yapraq», «barsa kelmes yol» qatarliq shiérlar toplamliri oqurmenlerning izchil yaxshi bahasigha irishken. «Shor deryaning u teripi» namliq dastani 14- nöwetlik «xantengri edebiyat mukapati» gha irishken. Chimengül Awut 2004- yili shinjang boyiche ötküzülgen tunji qétimliq «ayallar edebiyati muhakime yighini» da «shinjangdiki on meshhur ayal edip»...

Dawamini oqung!

Niyaz Kérim Sherqi

6 549

Niyaz Kérim Sherqiy 1948- yili 10-ayda turpan shehiride tughulghan. Shinjang unwérsitétini püttürgen. Hazir junggo xettatlar jemiiyitining heyet ezasi hemde junggo xettatlar jemiyiti tehrirlik, neshr qilish komitétining heyiti . Junggo tarix moziyi güzel senet galiriyisining meslihetchisi, aptonum rayunluq xelq hökümiti tarix medeniyet yurtining tetqiqatchisi, aptonom rayunluq edebiyat-senetchiler birleshmisining heyiti, aptonom rayonluq cheteller bilen dostluq ornitish jemiyitining heyet ezasi, aptonum rayonluq xettatlar jemiyitining daimiy ishlar muawin reisi, shinjang yipek yoli xettatlar, ressamlar akadémiyisining muawin mudiri, döletlik 1-derijilik güzel senet ustazi. Uyghur xettatlqida yitekchilik rolini dawamliq jari qildurup kéliwatqan pexirlik ‍ustaz Niyaz Kérim Sherqige 2015-yili shiwitsye xan jemeti teripidin pexriy doktorluq unwani bérildi hem ordin teqdim qilindi. Niyaz Kérim Sherqining eserliri köp qétim memliketlik we...

Dawamini oqung!

«Uyghur Qamusi» Heqqide

0 685

Xilmu-xil uchurlargha tor arqiliq érishish bügünkidek tereqqiy qilghan ehwalda, Uyghur tilidiki tor betlerning heddidin ziyade azlap kétishi netijiside, weten ichi we sirtidiki perzentlirimizning toghra we etrapliq uchurgha öz tilimizda érishishi barghanséri qiyinliship kétiwatidu. Meniwiy medeniyet bayliqlirimizni tor dunyasigha waqtida élip kirip, perzentlirimizning qolay érishishige kapaletlik qilalmisaq, ejdadlirimiz bizge qaldurghan qimmetlik miraslar ewladlirimizgha waqtida yetküzülelmey, bizdin baldurraq yoq bolup kétishi muqerrer. Bu sewebtin mewjutliqimizning sewebi bolghan medeniyet we senet miraslirimizni, töhpikarlirimiz we ular yaratqan eserlerni, pen-téxnika uchurlirini chöridigen asasta hayatimizgha munasiwetlik her xil témidiki mezmunlarni toplap we türge ayrip, torda bir «Uyghur qamusi» shekillendürüp, ewladlirimizning paydilinishigha sunsaq, milliy mewjutliqimizning dawamlishishi üchün nahayiti zor töhpisi bolushi mumkin. Emma bu ishni bir yaki...

Dawamini oqung!