[پارسچە] ①ئىسىم. ئۆسۈملۈكلەرنىڭ يىلتىز، غول ۋە شاخلىرىدىن يېڭى ئۆسۈپ چىققان قىسمى، تېرىلغان ئۇرۇقلاردىن چىققان ئۈندۈرمە: بىخ سۈرمەك. بىخ چىقارماق. ②سۈپەت <بىئولوگىيە> بىخ ھالەتتىكى، يېڭى: بىخ سپورا. ③ئىسىم. كۆچمە مەنىدىكى سۆز. مەيدانغا كەلگەن يېڭى يۈزلىنىش، خاھىش: بۇ زىددىيەت ھازىرقى زاماندىكى بارلىق توقۇنۇشلارنىڭ بىخلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان.

ئىسىم. بىخەتەر بولۇش، خەتەردىن ساقلاش: بىخەتەرلىك تورى. بىخەتەرلىك قالپىقى.

سۈپەت [پارسچە، ئەرەبچە] داۋاسى يوق، داۋاسىز، ساقايمايدىغان: بىداۋا ئاغرىق. بىداۋا كىشى.

بىر ئاتا ياكى ئانىدىن تۇغۇلغانلار، قېرىنداش.

باغلىغۇچى [بىر+تۇرۇپ] «بىردەم»، «گاھىدا» دېگەن مەنىدە ئايرىغۇچى باغلىغۇچى رولىدا كېلىدۇ: شۇ كۈنى ھاۋا بىر تۇرۇپ ئېچىلسا، بىرتۇرۇپ تۇتۇلاتتى.

سۈپەت [بىر+قىسما] بىر تۈرلۈك، باشقىچە، نورمالسىز، غەيرىي: ھويلا ئىچىدىن ئايال كىشىنىڭ غۇدۇراپ چالۋاقىغان بىرقىسما ئاۋازى ئاڭلاندى.

پېئىل ①ئۆزئارا تۇتاشماق، ئۇلانماق، بىر-بىرىگە تېگىشمەك: ئاستا-ئاستا ئىككى گەۋدە بىرلەشتى. ②بىر-بىرىگە قوشۇلماق، ئۇيۇشماق: بىر ئېيىق بىلەن بىر دېھقان ئاغىنە ئىكەن. ئۇلار بىر يىلى بىرلىشىپ ياڭيۇ تېرىپتۇ.

«بىرىكتۈرمەك» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

ئاندا-ساندا، ناگان-ناگاندا، ئارىلاپ-ئارىلاپ، گاھىدا: يولۇچىلار بىرە-بىرە كېلىپ، قاراپ قويۇپلا كېتىپ قالاتتى.

سۈپەت. جانت. بىرئاز، ئازراق: بۈگۈن بىزە ئىشىم بار.

سۈپەت. بىسى بار، بىس چىقىرىلغان: ئىككى بىسلىق قىلىچ. ئىككى بىسلىق خەنجەر.

[پارسچە، ئەرەبچە] ①سۈپەت. بىر خىل تۇرمايدىغان، تۇراقسىز، ئۆزگىرىشچان: ئۇ پۈتۈنلەي بىقارار بىر ھالەتتە ئىدى. ②رەۋىش. بىر قارار، بىر پىكىرگە كېلەلمىگەن؛ قارارسىز، ئىككىلەنگەن: ئۇ تېخى بۇ ئىشتا بىقارار ئىدى. ③رەۋىش. كۈتۈپ تۇرالمايدىغان، ئىنتىزار، بىتاقەت: بۇ يىگىت مەلىكىنىڭ ئىسمىنى ئاڭلاپ ئۇنىڭ دىدارىنى كۆرمەستىن ئاشىق بىقارار بولغانىكەن.