ئىسىم [رۇسچە<گرېكچە] <بىئولوگىيە> جانلىقلار بىلەن ھاۋا كىلىماتى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتنى تەتقىق قىلىدىغان پەن.

سۈپەت [پارسچە] پەرۋاسىز، بىغەم: بىپەرۋا قىياپەت. بىپەرۋا بالا.

سۈپەت [پارسچە+ئەرەبچە] تەلەيسىز: بىتەلەي ئادەم.＊بىتەلەيگە سۇ كەلسە، ئاللاكۇدىن يار كېتىپتۇ (ماقال).

سۈپەت. ئوڭۇشسىز، قۇلايسىز: قايسى كۈنكى ئىشمۇ مۇشۇنداق بىچەل ۋاقتىدا كۆزۈمگە كۆرۈنگەن.

سۈپەت [پارسچە، ئەرەبچە] خەۋپ-خەتەردىن خالىي، زىيان-زەخمەت يەتكۈزمەيدىغان، قورقۇنچسىز، خەتەرسىز: بىخەتەر ساندۇق. * ئاپتوموبىل بىخەتەر يول يۈرۈۋاتىدۇ.

ئىسىم <بوتانىكا> باشاقلىقلار ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق، سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. چارۋىچىلىقتا ئالىي سورتلۇق ئوت-چۆپ؛ يېزا ئىگىلىكىدە بولسا قۇمنى تۇراقلاشتۇرغۇچى ئاكتىپ ئۆسۈملۈك ھېسابلىنىدۇ.

ھەممە ئىش-ھەرىكىتى بىر بولماق.

سۈپەت [بىر+توقاي] بىرتالاي، بىرمۇنچە، نۇرغۇن، تولا: ئۇلارنىڭ ئەتراپىغا بىرتوقاي بالىلار ئولىشىۋالغانىدى.

ئالماش [بىر+قايسى] كىملىكى نامەلۇم، قانداقتۇر بىر، قايسىبىر: مامۇتئاخۇن قىزىغا:-بىرقايسىسى مېنى ئىزدەپ كېلىپ قالسا «ھازىر كېلىدۇ» دەڭ،-دەپ چىقىپ كەتتى.

①سۈپەت. بىرقانچە تەرەپ ئۆزئارا بىرلەشتۈرۈلگەن، بىرلىكتە ماسلىشىپ ئېلىپ بارغان: بىرلەشمە كۆڭۈل ئېچىش. ②ئىسىم. بىرلىشىش ئاساسىدا ۋۇجۇدقا كەلگەن ئىجتىمائىي تەشكىلات ياكى ئۇيۇشما: ئاياللار بىرلەشمىسى.

«بىرىكمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى.

رەۋىش [بىر+ۋاراق+ئى] قەدەممۇقەدەم، بىر-بىرلەپ، پەيدىنپەي، بارا-بارا، تەدرىجىي: بىرۋاراقى ئىشلەپ تۆگىتىمەن.