سۈپەت [پارسچە] <يېزىق تىلى> ئۇلۇغ، ئۇلۇغۋار؛ ھۆرمەتكە لايىق؛ مەرتىۋىلىك:-ئەي بۈزرۈكۋار ئاتا، ئەي مېھرىبان ئانا، ماڭا رۇخسەت بېرىڭلار!-دەپ بالا ئاتا-ئانىسىغا يالۋۇرۇپتۇ.

سۈپەت. قويۇق ھەم زىچ ئۆسكەن، باراقسان، باغجانلاشقان: مەن ئۆزۈمنى ئۈچ دەرۋازىنىڭ بۈك تېرەكلىك كوچىسىدا كېتىپ بارغاندەك ھېس قىلماقتىمەن.

بۈك ۋە باراقسان؛ قويۇق ئۆسكەن ۋە باغجانلاشقان: بۈك-باراقسان باغ.

بۈك-باراقسان ھالەت.

رەۋىش. بۈك-باراقسان ھالەتكە كەلگەن ھالدا: بىردىنلا بۈككىدە ئۆسكەن دەرەخلىك ھويلىدىن ناخشا ئاۋازى ئاڭلاندى.

ئىسىم. زىچ ئۆسكەن دەرەخلىك جاي، قويۇق ئورمان بار جاي: بىز ئۇنىڭ ھويلىسىدىكى بۈكلۈكتە يانپاشلاپ يېتىپ تاكى يېرىم كېچىگىچە مۇڭداشتۇق.

ئىسىم. سۇپا ئورنىدا يۆتكەپ ئىشلىتىلىدىغان ياغاچ كارىۋات.

[بۇ+كۈن] ①رەۋىش. سۆزلەۋاتقان پەيتتە ئۆتۈۋاتقان كۈن، شۇ بىر كېچە-كۈندۈز: مېنىڭچە دۇنيادا ئەڭ قىممەتلىك نەرسە «بۈگۈن«، ئەڭ ئاسان قولدىن كېتىدىغىنىمۇ «بۈگۈن«، شۇڭا ئۇ ئەڭ قىممەتلىك بىلىنىدۇ. ②ئىسىم. ۋەزىپە ئۆتەۋاتقان پەيت، بېجىرىۋاتقان ئىش ئۈستىدىكى ۋاقىت؛ ھازىر، ئەمدى: بۈگۈننى ئويلىماي، ئەتىنى ئويلا.

ئاز كۈنلۈك، ئاز ۋاقىتلىق: ئۇنىڭ كېسىلى خېلى ئېغىر، بۈگۈن-ئەتىلىك ئۆمرى قالدى.

پات-پۇرسەتتە، يېقىن-ئارىدا، يېقىندا: چارەكلىك ئىمتىھان بۈگۈن-ئەتە باشلىنىدۇ.

رەۋىش. شۇ بىر كۈنگە: سادىق ئاغرىق ئىكەن، بۈگۈنچە ئۇنىڭ ئورنىغا ھاۋاخان ئىشلىسۇن.

سۈپەت ①سۆز بولۇۋاتقان كۈنى سادىر بولغان، يۈز بەرگەن ياكى شۇ بىر كۈندىكى: بۈگۈنكى ئىشنى ئەتىگە قويما (ماقال). ②كۆز ئالدىدىكى، ھازىرقى پەيتتىكى، ھازىرقى: ئۇيغۇر خەلق كلاسسىك مۇزىكىسى «ئون ئىككى مۇقام» نىڭ بۈگۈنكى ھالەتكە كەلگەنلىكىنى خۇشاللىق بىلەن تەنتەنە قىلىمىز.