بىلمەك

پېئىل ①بىرەر ساھەدە مەلۇماتقا، بىلىمگە ئىگە بولماق: خەت بىلمەك.＊كۆپ ئوقۇغان كۆپ بىلەر (ماقال). ②خەۋەردار بولماق، ۋاقىپ بولماق، خەۋەر تاپماق: قادىر ئاخىرى ھەممىنى بىلدى. ③ئەسلىي ماھىيىتىنى چۈشەنمەك، ئۇقماق، پەرق قىلماق، ئاجراتماق: قازان ئالساڭ چېكىپ ئال، خوتۇن ئالساڭ بىلىپ ئال (ماقال). ④تونۇماق، تونۇش بولماق: بىلگەن يولۇڭنى ئاتاڭغا بەرمە (ماقال). ⑤ھېس قىلماق، سەزمەك: قولۇمنىڭ ئاغرىۋاتقانلىقىنى ئەمدى بىلدىم. ⑥قەدرىگە يەتمەك، قەدىرلىمەك: ئۆزىنى بىلمىگەن خەقنى بىلمەس (ماقال). ⑦ھېسابلىماق، سانىماق، چاغلىماق. .. دەپ ھېسابلىماق،. .. دەپ تونۇماق: غەنىيمەت بىلمەك.＊ئۆزۈڭنى ئەر بىلسەڭ، ئۆزگىنى شىر بىل (ماقال).