ئاندا-ساندا، ناگان-ناگاندا، ئارىلاپ-ئارىلاپ، گاھىدا: يولۇچىلار بىرە-بىرە كېلىپ، قاراپ قويۇپلا كېتىپ قالاتتى.

سۈپەت. جانت. بىرئاز، ئازراق: بۈگۈن بىزە ئىشىم بار.

سۈپەت. بىسى بار، بىس چىقىرىلغان: ئىككى بىسلىق قىلىچ. ئىككى بىسلىق خەنجەر.

[پارسچە، ئەرەبچە] ①سۈپەت. بىر خىل تۇرمايدىغان، تۇراقسىز، ئۆزگىرىشچان: ئۇ پۈتۈنلەي بىقارار بىر ھالەتتە ئىدى. ②رەۋىش. بىر قارار، بىر پىكىرگە كېلەلمىگەن؛ قارارسىز، ئىككىلەنگەن: ئۇ تېخى بۇ ئىشتا بىقارار ئىدى. ③رەۋىش. كۈتۈپ تۇرالمايدىغان، ئىنتىزار، بىتاقەت: بۇ يىگىت مەلىكىنىڭ ئىسمىنى ئاڭلاپ ئۇنىڭ دىدارىنى كۆرمەستىن ئاشىق بىقارار بولغانىكەن.

«بىكارلىماق» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى.

تىركەلمە [ئەرەبچە] ئۇلۇغ خۇدا ھەققى، ئۇلۇغ ئاللانىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى:-بىللاھىئەزىم، ھازىر نەق پۇلۇم يوق،-دېدى تۇرسۇن.

سۈپەت. بىلىمى، مەلۇماتى يوق؛ بىلىم سەۋىيىگە ئىگە ئەمەس؛ نادان: بىلىملىك ئاسمانغا چىقىپتۇ، بىلىمسىز ساماندا يېتىپتۇ (ماقال).

«بىلىمەك» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: بالىلار ئورمىچىلارنىڭ ئورغاقلىرىنى بىلىشىپ بەردى.

ئىسىم. بىمەنىلىشىش، مەنىسىزلىك: بۇ ئىشقا نىسبەتەن باشقىچە كۆزقاراشتا بولۇش ھەقىقەتەنمۇ بىمەنىلىك.

«بىنتلىماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى.

ئىسىم. بالىسى بار بايتال.

سۈپەت [پېئىل] ①پايدىسىز، مەنپەئەتسىز، بىكار: مەن بىھۇدە زايە بولغان ئاشۇ ئون يىلغا ئېچىنىمەن. ②ئورۇنسىز، ناھەق: ئۇ ئۆزىنىڭ بىھۇدە ئۆلۈپ كېتىشىدىن قاتتىق ئەنسىرەپتۇ. ③مەززىسىز، كېلىشمىگەن، ئاساسسىز، بولمىغۇر: ئالىم بىھۇدە گەپلەرنى كۆپ قىلىپ كەتتى.