پېئىل ①ئەستەرگە ئالماق، ئەستەر ئورناتماق: چاپاننى ئەستەرلىمەك. يوتقاننى ئەستەرلىمەك. ②كۆچمە مەنىلىك سۆز. ئاز-تولا بىر نەرسە يېمەك، تويغۇزماق: جامال ئاكا ناتونۇش كىشىگە:-ئاۋۋال قورساقنى ئازراق ئەستەرلەيلى، ئاندىن سۆزلىشەيلى، -دېدى.

پېئىل ①ئەسكى، يارامسىز ھالغا كەلمەك، كونىرىماق: ئەسكىرىگەن چاپان. ئۇنىڭ كىيىم-كېچىكى بەك ئەسكىرەپ كەتتى. ②يامان، ئەسكى، ئوسال قىلىقنى يۇقتۇرۇۋالماق، ئوساللاشماق، يامانلاشماق: ئۇ بالا يېقىندىن بېرى ئەسكىرىۋالدى.

ئىسىم. ئەسكەر بولۇش ئىشى، مەجبۇرىيىتى: ئەسكەرلىككە ئالماق. ئەسكەرلىككە قوبۇل قىلماق. ئەسكەرلىككە چاقىرماق.

①پېئىل. يېگەن تاماق ھەزىم بولماي قورساقنى كۆپتۈرمەك: ھازىر يېگەن شاپتۇل قورسىقىمنى ئېسىپ، بىئارام قىلىۋەتتى. ②پېئىل. <يېزىق تىلى> ئۇرماق، ئۆتمەك، چىقماق، يەلپۈمەك (شامال ھەققىدە): ئەي گۈزەل قىز، يېنىمدىن ئۆتتۈڭ، ئىپار چېچىپ ئەسكەندەك شامال. زىباغىنا قامىتىڭ سېنىڭ گويا يېڭى گۈللىگەن نىھال.

سۈپەت [ئەرەبچە] ①ئاچچىقى، غەزىپى، زەردىسى تېز كېلىدىغان: ئەسەبىي كىشى. ئەسەبىي بالا. ئەزەلدىن تەمكىن ۋە خۇش چىراي بۇ ھاكىم تاقەت قىلالماي ئەسەبىي ئادەمدەك ۋارقىراپ تاشلىدى. ②يامان خاراكتېرلىك، غەلىتە مىجەزلىك: سوتلار قانلىق ۋە ھەيران قالارلىق ۋەقەلەرنى مەززە قىلىپ ئاڭلىغۇچى ئەسەبىي خوتۇنلارغا تولۇپ كېتەتتى. ③قاتتىق ئاچچىق: ئۇنىڭ ۋۇجۇدىنى قانداقتۇر بىر خىل ئەسەبىي قەھرۇغەزەپ چىرمىۋالغانىدى.

ئىسىم [ئەرەبچە] بۇيۇم، نەرسە؛ ماتېرىيال: خام ئەشيا. ماددىي ئەشيا.

ئەقىل-ئىدراكى بار، ئەقىل-ئىدراكقا ئىگە بولغان: ئۇ ئەقىل-ئىدراكلىق ئادەم.

<يېزىق تىلى> ئەڭ ئۇلۇغ ۋە ئەڭ مۆتىۋەر زاتلار: كۈنلەرنىڭ بىرىدە پادىشاھقا سەپەر ھەۋىسى كېلىپ، ئەكابىر-ئەشرەپلىرىنى ئەگەشتۈرۈپ، داغدۇغا بىلەن يولغا چىقىپتۇ.

رەۋىش. ئەكسىچە: ئۇ سېنىڭ يامان گېپىڭنى قىلمايدۇ، ئەكسىنچە دائىم دېگۈدەك سېنى ماختاپلا يۈرىدۇ.

«ئەكەلمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: يىگىت ئانىسىنى ۋە ئۇنىڭ تېگىۋالغان ئېرىنىمۇ قوشۇپ ئوردىغا ئەكەلدۈرۈپتۇ.

«ئەگىمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: ئاشۇ تاشلاردىن سالنى ئەگىتىپ بىخەتەر ئۆتۈپ كېتىش ئاسان ئىش ئەمەس.

پېئىل ①ئارقىسىدىن ماڭماق، كەينىدىن بارماق: ئەڭ ئاخىرىدا تەكلىپ قىلغان شۇ چوكانغا ئەگەشتىم-دە، يۈرۈپ كەتتىم. ②بىرەر كىشىنى دوراپ، تەقلىدىي ئىش-ھەرىكەت قىلماق؛ بىرەر كىشىنىڭ گېپىگە كىرمەك: مەن ئون يىل ساڭا ئەگەشتىم. ③رەۋىشداش شەكلىدە «. .. گە ئۇلىشىپ » مەنىسىدىكى تىركەلمە رولىدا كېلىدۇ: دۇنيانىڭ ئاۋاتچىلىقىغا ئەگىشىپ، قەشقەرمۇ ئاۋاتلىشىپ كېتىۋېتىپتۇ.