①رەۋىش. بۇ قەدەر، بۇ دەرىجىدە: رۇستەم غوجىنىڭ غۇژغۇن مىجەزلىكىنى بىلەتتى، لېكىن بۇنچىلىك قوپاللىقىنى تېخى كۆرۈپ باقمىغانىدى. ②سۈپەت. ئۆزى ئېنىقلاپ كەلگەن ئىسىم ئىپادىلىگەن شەيئىنى مىقدار، ھەجىم، دەرىجە، خۇسۇسىيەت ۋە ھالەت قاتارلىق جەھەتلەردىن تۆۋەنلىتىپ ئىپادىلەشتە قوللىنىلىدۇ: پوچتىكەش:-كېرەك يوق، بۇنچىلىك يول دېگەن نېمىتى؟-دېدى.

«بۇنچە» سۆزىنىڭ كۈچەيتمە شەكلى: مۇسىبەت كۈنى بۇنچىۋالا يىغلاپ كېتىش ياخشى ئەمەس.

①رەۋىش. بۇ قەدەر:-بۇنچە ئالدىراپ نەگە باراتتىكىنە،-دېدى ئايالى ئېرى چىقىپ كەتكەندىن كېيىن. ②سۈپەت. مۇنچىۋالا: بۇنچە نەرسىنى كۆتۈرەلمەيسەن، ئەكە، بىرىنى مەن كۆتۈرۈۋالاي.

①ئالماش. بۇ خىل، بۇنىڭغا ئوخشاش: نەدە بۇنداق ئاسان ئىش بولسۇن؟ ②رەۋىش. بۇ تەرىقىدە، بۇنىڭدەك: ئەخمەتنىڭ بۇنداق دېگىنى توغرا بولماپتۇ.

سۈپەت [پارسچە] <يېزىق تىلى>«قىلماق» پېئىلى بىلەن كېلىپ «پەيدا قىلماق، ۋۇجۇدقا چىقارماق» دېگەن مەنىلەرنى بىلدۈرىدۇ: يەنە ھىجران، جۇدالىق داغى پەرياد، پەلەك قىلدى يەنە زۇلمىنى بۇنيات.

رەۋىش. مۇشۇ تۈپەيلى، مۇشۇ سەۋەبتىن (كۆپىنچە ئاۋۋال كۆرسىتىلگەن سەۋەب ياكى نەرسىنىڭ ئەرزىمەيدىغانلىقىنى ئىشارەتلەپ كېلىدۇ): ئۇ كەپتۇمىش، كەلسە كەلسۇن، بۇنىڭلىق بىلەن بىزنىڭ ئىشىمىز توختاپ قالمايدۇ.

ئىسىم [پارسچە] پۇراق، ھىد: زېمىنغا تۆكۈلگەن ئېسىل ياپراقنىڭ قېتىدىن كېلىدۇ ئاجايىپ بىر بۇي.

ئىسىم <بوتانىكا> پۇرچاق ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق، سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. 30-80 سانتىمېتىر ئۆسىدۇ؛ پۈتۈن ئۆسۈملۈك تېنىدە قىسقا ۋە يۇمشاق ئاق تۈكچىلىرى بولىدۇ؛ غولى شاخلىنىپ تىك ئۆسىدۇ؛ يوپۇرمىقى سوقىچاق كېلىدۇ؛ قاسىراقلىق مېۋىسى تەسۋىسىمان بولىدۇ؛ ئۇرۇقى سارغۇچ، تەمى ئىنتايىن قېرىق؛ يىلتىزى تىك ئۆسىدۇ؛ تېبابەتچىلىكتە پۈتۈن چۆپى ۋە ئۇرۇقى دورا قىلىنىدۇ؛ تەبىئىتى سوغۇق، زەھەرلىك بولۇپ ھۆل ئىسسىقنى تارقىتىدۇ، ئاغرىقنى باسىدۇ، ھاشاراتلارنى ئۆلتۈرىدۇ.

ئىسىم [بۇ+ياق] ①سۆزلىگۈچى ئىشارە قىلغان ياكى كۆرسەتكەن تەرەپ: مەرەمنىسا:-گۈلەمخان ئاچا، بۇياققا چىقسىلا،-دەپ توۋلىدى. ②«بۇ كىشى، بۇ ئادەم» دېگەن مەنىدە ئىشلىتىلىدۇ:-يولداش خەمىت،-دېدى ئادىل بىللە كەلگەن ئادەمنى كۆرسىتىپ،-بۇياق سىزنى ئىزدەپ كەپتۇ. ③تەۋەلىك 3-شەخس قوشۇمچىسى بىلەن كېلىپ، «مابەينىدە، بۇ تەرىپىدە» دېگەن مەنىلەرنى ئىپادىلەيدۇ: ئۇلار ئىككى-ئۈچ كۈننىڭ بۇياقى سوقىدا يېتىپ، سوقىنىڭ قاتتىق-قۇرۇقلىرىغا خېلى كۆنۈپ قالغانىدى.

تىركەلمە [بۇ+يان] چىقىش كېلىش بىلەن تۈرلەنگەن سۆزلەردىن كېيىن كېلىپ، «بېرى، باشلاپ، مابەينىدە» دېگەندەك مەنىلەرنى بىلدۈرىدۇ: ئابلا شەھەرگە كەلگەن ئۈچ يىلدىن بۇيان «زەنجىر تاپان»، «كران» دېگەن لەقەملەر بىلەن ئاتىلىدىغان بولدى.

سۈپەت. بېرىسىدىكى، مابەينىدىكى، بۇ تەرىپىدىكى: نەچچە يىلدىن بۇيانقى ئىشلارنى ئەسلەپ قالدىم.

ئىسىم <ئىرق> چىڭ سۇلالىسى دەۋرىدىكى قىرغىزلار.