«بۆلمەك» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: ئەھەت:-ئۇكام، مەن ئالتۇننى بازارغا ئاپىرىپ تەڭمۇتەڭ ئىككىگە بۆلدۈرۈپ كېلەي،-دەپتۇ.

ئىسىم. خامان تەپكەندە بۇغدىيى ئايرىلمىغان ساماننى سورۇش ئۈچۈن دۆۋىلەنگەن دۆۋە: بۆلە قىلماق. بۆلە يارماق.

كىشىلەر ئۆلۈشتىن ئىلگىرىكى ياشىغان مەۋجۇتلۇق؛ بۇ دۇنيا.

ئىسىم <بوتانىكا> مۇرەككەپ گۈللۈكلەر ئائىلىسىگە كىرىدىغان بىر يىللىق، سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. يوپۇرمىقى ئۈچ بۇلۇڭلۇق؛ مېۋىسىنىڭ سىرتىدا تىكەنلىرى بار، ئۇرۇقى جۇڭگو تېبابەتچىلىكىدە دورا قىلىنىدۇ؛ ئىششىق قايتۇرۇش، ئاغرىق پەسەيتىش، ھۆللۈكنى ھەيدەش، يەل تارقىتىش رولى بار. ئۇنىڭدىن ماي ئېلىشقىمۇ بولىدۇ. ②سۈپەت. كۆچمە (ئادەملەرگە نىسبەتەن) ئاجرالمايدىغان، چاپلاشقاق: لۇتپۇللا كۆڭلىدە «بىر بۇدۇشقاق رودۇپايدىن ئازاد بوپتىمەن» دەپ ئىنتايىن خۇشال بولدى.

ئىسىم <بوتانىكا> ئەرمۇدۇن ئائىلىسىدىكى دائىم كۆكىرىپ تۇرىدىغان چاتقال. يوپۇرمىقى تۇخۇم شەكلىدە، گۈلى ئاق بولىدۇ؛ مېۋىسى ئۇزۇن ۋە ئېللىپس شەكلىدە كېلىدۇ.

بۇرغا ۋە ناغرا، ئومۇمەن ئاۋازى بوم ھەم كۈچلۈك چىقىدىغان تۈرلۈك داقا-دۇمباقلار.

قاتتىق ئەدىپىنى، تېگىشلىك جازاسىنى بەرمەك.

سۈپەت ①كىشىنىڭ نەپىسىنى بوغىدىغان، دېمىنى سىقىدىغان؛ تىنچىق: ئۇنىڭ ئۆيدىكى بۇرۇقتۇرما سېسىقلىقتىن قىلچە كۆڭلى ئاينىمايتتى. ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. كۆڭۈلنى غەش قىلىدىغان، ئىچىنى پۇشۇرىدىغان، زېرىكتۈرىدىغان: مەن غەمكىن ۋە بۇرۇقتۇرما كۈن ئۆتكۈزۈشكە باشلىدىم.

ئىسىم. ئىشىكنىڭ ئۈستۈنكى ياغاچنىڭ ئېگىز-پەسلىكىنى تۇراقلاشتۇرىدىغان تىرەك ياغاچ.

پېئىل. بۇژغۇن ھاسىل قىلماق: باراقسان سۆگەت تاللىرى بۇژغۇنلاپ ئېقىۋاتقان سۇ يۈزىنى سۆيۈپ ئەركىلەيدۇ.

ئىسىم [بۇغا+تاپان] <بوتانىكا> بۇغىتاپانلىقلار ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق، سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. يوپۇرمىقى يۇمىلاق، گۈلى ئاق بولىدۇ. تېبابەتچىلىكتە دورا قىلىنىدۇ. پەي، سۆڭەكلەرنى كۈچلەندۈرۈش، رېماتىزمنى داۋالاش، قان توختىتىش رولىغا ئىگە.

سۈپەت. بۇلاپكا ئاسقان ياكى تاقىغان، بۇلاپكىسى بار.