ۋاراڭ-چۇرۇڭ بىلەن تولغان تىنىمسىز ھالەت: ئاللا چوقان سالماق. -ئىش شۇنىڭ بىلەن بېسىقمىدى، سول ياڭىقى ئىششىپ چىققان چەت ئەللىك ئاللا-چۇقان كۆتۈرۈپ مېھمانخانىنى بىر ئالدى.

سۈپەت. ئاللېگورىيىگە ئائىت، ئاللېگورىيىدىن، كىنايىدىن ئىبارەت بولغان، كىنايىلىك.

ئىسىم. ئالمىلىق.

سۈپەت. ئالدىراڭغۇ، ئۆزىنى تۇتۇۋالالمايدىغان: ئالىجوقا ئادەم.

ئالىقىنى قېچىشماق:-شانىياز ئۇكا، ئالىقىنىڭ تازىمۇ قىزىپ كېتىپتۇ-دە، ئولتۇر. . . ، -دېدى ئەمەت ئۇنى ئولتۇرۇغۇزىۋېتىپ.

«ئالايماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: ئادەملەر توپى مېنىڭ بۇ قىلغىنىمغا نارازى بولۇپ ئالىيىشتى.

ئىسىم [ئەرەبچە] ①پۈتۈن مەۋجۇدات، بارلىق كائىنات، دۇنيا، پۈتۈن جاھان: كوڭكا! توۋا! ئالەم پەيدا بولغاندىن بۇيان بۇ يەرگە كوڭكىنىڭ بىرىنچى قېتىم كېلىشىغۇ بۇ! ②بۇ دۇنيا: ئالەمدىن ئۆتمەك. ئالەمدىن كەتمەك. ③ۋەزىيەت، ھالەت: ئەجەبمۇ زامان بولدى، ئالەم چۆرگىلەي دەيدۇ، يۈرەكتىكى زەرداب سۇ قانغا ئۆرگىلەي دەيدۇ (قوشاق). ④كۆچمە مەنىدىكى سۆز. ۋاقىت، زامان:

ئىسىم. ئىلاجىسىزلىق، چارىسىزلىق: بۇ ھەسرەتلىك كۈلكە ئىدى، شۇنداقلا ئامالسىزلىق ئاستىدىكى كۈلكە ئىدى.

①سۈپەت. ئامبالغا خاس، ئامبالغا تەئەللۇق بولغان: ئۇ ئىنقىلاب مەزگىلىدە ئامباللىق تامغىسىنى تاشلاپ، ئۆزىگە گىرىم قىلىپ، مەركەزگە قېچىپ كېلىۋالغانىدى. ②ئىسىم. ئامبالغا خاس، مىجەز ئامباللارغا خاس ئىش، ھەرىكەت؛ ھۆكۈمرانلىق: ئۇ ئېرىنىڭ قىلغىنىنى ئاز دەپ ھە دېگەندە ئامباللىق قىلغىلى تۇردى.

سۈپەت [ئامما+باب] ئومۇمغا، ئاممىغا تېگىشلىك بولغان؛ ئامما ئۈچۈن يارىتىلىدىغان، ئاممىغا قارىتىلىدىغان؛ ئامما چۈشىنەلەيدىغان: ئاممىباب ئەدەبىيات. ئاممىباب تىل.

ئىسىم [پارسچە] <بوتانىكا> ①يوپۇرماق تاشلايدىغان كىچىك غوللۇق دەرەخ. مېۋىسىنى يېيىشكە ھەم بوياق ماتېرىيالى قىلىشقا بولىدۇ. ياغىچى قىزىل ۋە چىڭ بولغاچقا ئۇنىڭدىن ئۆي سايمانلىرى ياساشقا بولىدۇ. ②مۇشۇ خىل دەرەخنىڭ مېۋىسى.

1. ئىسىم ①پەرزەنتلىك ياكى بالاچاقىلىق ئايال كىشى (ئۆز بالىلىرىغا نىسبەتەن): ئۆز ئانا. ئۆگەي ئانا. ＊ئانا ئايىغىدا جەننەت بار (ماقال). ②يېشى چوڭ، قېرى ئاياللارنى ھۆرمەت بىلەن چاقىرىش، مۇراجىئەت قىلىش فورمىسى: ئانا، قەيەردىن كەلدىلە؟ 2. ③يېشى چوڭ، قېرى ئاياللارنى ھۆرمەت بىلەن چاقىرىشتا ياكى مۇراجىئەت قىلشتا، ئۇلارنىڭ نامىغا قوشۇپ ئېشلىتىلىدۇ: رەۋىخان ئانا ئۇزۇندىن بېرى نەۋرىلىرى ئۈچۈن ساقلاپ قويغان گۈلەقاقلىرى سېلىنغان سېۋىتىنى بىلىكىگە ئۆتكۈزۈپ، ئاستا قەدەملەر بىلەن شەھەرگە قاراپ يۈرۈپ كەتتى. ④بالا تۇغقان جانىۋار: ئانا كەپتەر. ئانا توشقان. 3. ⑤كۆچمە مەنىدىكى سۆز. بىرەر ئىش، ھادىسە ياكى نەرسىنىڭ پەيدا بولۇشىغا سەۋەب بولىدىغان، ئۇنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان ياكى ئۇنىڭ كېلىپ چىقىشقا سەۋەب بولىدىغان ئامىل؛ سەۋەب: زۇكام، كېسەلنىڭ ئانىسى. ⑥شۇ نەرسىنىڭ غوللۇق، ئاساسىي قىسمى: ئانا ئېرىق. ئانا ئۆستەڭ....