ئىسىم. كۆيۈنۈش، ياخشى كۆرۈنۈش؛ خۇشتارلىق، ھەۋەس قىلىش: ئۇ كىچىك ۋاقتىدا ئەقىللىق ۋە زېرەك بولۇپ، مومىسى ئۇنىڭغا تولىمۇ ئامراقلىق قىلاتتى.

سۈپەت [رۇسچە<گرېكچە] ①تۈزۈلۈشى كرىستال شەكلىدە بولمىغان، كرىستاللانمىغان: ئامورف ماددىلار. ②شەكىلسىز، فورمىسىز، ئۇيۇشمىغان: ئامورف ھالەت. ئامورف تىللار.

سۈپەت ①ئامىتى، تەلىيى بار، بەختلىك: ئامەتلىك ئادەم. ئامەتلىك ئائىلە. ②ئامەت ئاتا قىلىدىغان، ئامەت ئېلىپ كېلىدىغان: ئۇنىڭ بۇ ئامەتلىك كۈنلىرى ئۇزاققا بارمىدى.

سۈپەت. ھۆكۈمەتسىزلىككە ئائىت، ھۆكۈمەتسىزلىك توغرىسىدىكى.

ئىسىم [رۇسچە<گرېكچە] تۇم قارا، زىچ، كۈچلۈك ئىسسىق بېرىدىغان يۇقىرى ھارارەتلىك بىر خىل يېقىلغۇ؛ تاشكۆمۈر.

رەۋىش ①بەزى-بەزىدە، بىرە-بىرە، گاھ-گاھ: شەھەر سېپىلىنىڭ تۆت دەرۋازىسى ئۈستىدىكى قاراۋۇل پوتەيلىرىگە كىرىۋالغان دۈشمەن ئەسكەرلىرى ئاندا-ساندا ئوق چىقىرىپ قوياتتى. ②ئۇ يەر، بۇ يەردە، ئۇندا-مۇندا: ئۇنىڭ چېكى چاچلىرىغا ئاندا-ساندا ئاق سانجىلغان، كۆزلىرىنىڭ جىيەكلىرىگە ئىنچىكە سىزىقلار تارتىلغانىدى.

رەۋىش. ئانىلارغا ئوخشاش؛ ئانىلارغا خاس، ئانىلاردا بولىدىغان: ئانىلارچە غەمخورلۇق. ئانىلارچە كۆيۈنمەك.

باشقىلار تەرىپىدىن خارلانماق؛ دەپسەندە قىلىنماق: زۇلۇمغا تاقابىل تۇرالماي ئاياغ ئاستى بولغان قىز-جۇۋانلار ئازمىدى؟

سۈپەت. كىشىنىڭ رەھمىسىنى كەلتۈرىدىغان، ئېچىندۇرىدىغان، ئېچىنىشلىق: خىيالى باشقا نەرسىلەرگە بېرىلىپ كەتكەن ياش ئەسكەرنىڭ قىياپىتى ئۇنىڭغا ئايانچ كۆرۈندى.

ئىسىم. كالا، قوي سۈتىدىن ئۇيۇتۇپ ئىشلەنگەن سۇيۇق ئىچىملىك؛ قېتىق: ئايران ئىچكەن قۇتۇلار، ئاياق يالىغان تۇتۇلار (ماقال).

ئىسىم. باشقىلاردىن پەرق قىلىدىغان، بۆلۈنۈپ چىققان ئەھۋال، ھالەت: ئومۇمىي قائىدىگە سىغمايدىغان ئايرىم ھالەت بولىدۇ، پۈتۈنلۈككە نىسبەتەن ئايرىملىق بولىدۇ.

ئىسىم ①ئۆزىدىن چوڭ ئايال بىر تۇغقىنى، ئاچا؛ ھەدە. ②ئۆزىدىن چوڭ ئاياللارنى ھۆرمەتلەپ ئاتاشتا ئىشلىتىلىدۇ: زەينەپ:-ئايلا! بولدى قىلىڭ، -دېگىنىچە سانىيەنىڭ قۇچىقىغا ئېتىلدى. ③تارىخى سۆز. ۋاڭ جەمەتىدىن بولمىغان ئوردا خىزمەتچىلىرىنىڭ خوتۇنلىرىنىڭ ھۆرمەت نامى.