سۈپەت. بېسىمى بار، بېسىمغا ئىگە، بېسىمى بولغان: بېسىملىق سۇ. بېسىملىق گاز.

ئىسىم [بېسىپ+ئالدى] <بوتانىكا> كۈزلۈك قوغۇنلارنىڭ بىر خىلى. ئادەتتە پوستى قېلىن، ئېتى چىڭ بولۇپ ساقلاشقا مۇۋاپىق كېلىدۇ، ئاپتاپقا سېلىنىپ ساقلانسا، ئەتلىرى يۇمشاپ، پوستى نېپىزلەپ يېيىشلىك بولىدۇ. رەڭگى كۆپىنچە پىياز كۆكى رەڭگىدە كېلىدۇ.

ئىسىم [ئەرەبچە] <يېزىق تىلى> ①ئالدىن بېرىلگەن خەۋەر، بەلگە، ئۇچۇر: قارنىڭ مۇنداق كۆپ ياغقىنى مول ھوسۇلنىڭ بېشارىتى ②ئىپادە، ئىنكاس، ئىشارەت: باشلىقنىڭ سۆزىدىن ئۇ ئاللىقانداق بىر ھېكىمەتنىڭ بېشارىتىنى سەزگەنىدى.

سۈپەت. ئالدىن كۆرىدىغان، كەلگۈسىدىكى ۋەقە-ھادىسىلەر ھەققىدە ئالدىن خەۋەر بېرىدىغان: تىلدىمۇ بېشارەتلىك ۋە ئىلھام بېرەرلىك ئامىللار مول بولۇش كېرەك.

چەكسىز خۇشاللىققا چۆممەك، ئىنتايىن ھاياجانلانماق: كۈنلەرنىڭ بىرىدە سېنىڭ قولۇڭدا ئوقۇغان ئوقۇغۇچىلاردىن بىرەرى داڭلىق ئادەم بولۇپ قالسا، قېرىغىنىڭدا ئۇ سېنى يوقلاپ كېلىپ، ئوڭ قولىنى كۆكرىكىگە قويۇپ سالام بەرسە، سېنىڭ بېشىڭ ئاسمانغا تاقاشمامدۇ؟

بېشى ئاسمانغا تاقاشماق: بۇ خەۋەرنى ئاڭلاپ بېشىم ئاسمانغا يەتكۈدەك بولدى.

لايىق تۇتماق، توي قىلىدىغان نىشان بىلەن پۈتۈشمەك: ئەكسىچە دادام خۇرسەن بولدى. بېشىڭ باغلىنىپتۇ، دەپ بېشىمنى سىلاپ قويدى، بەختلىك ئۆتۈڭلار، دەپ دۇئا قىلدى.

بىراۋغا باغلانمىغان، لايىقى يوق، توي قىلىشقا پۈتۈشمىگەن: خەلىپە:-ياتلىق قىلىنغانمۇ؟!-دەپ سورىدى.-يوقسۇ، خەلىپە، قىزىمنىڭ بېشى بوش ۋە ئازادە،-دېدى.

تۇرمۇشنىڭ ئاچچىق-چۈچۈكىنى تېتىپ، تەجرىبە-ساۋاقلارغا ئىگە بولماق؛ چېنىقماق، تاۋلانماق:-كۆپنى كۆرۈپ بېشى پىشقان،-دېدى بۇجاڭ ئايىمخانغا.

باشباشتاق، ئۆز بېشىمچى، ئۆز بىلگىنىنى ھېساب دەيدىغان:-ھېلىقى بېشى چوڭ قىز بەك ئىچىمنى قايناتتى.-ئاشلىقنى ساتايلى!-دەپ، مېنى خېلى ئويناتتى.

①ئوسال ئەھۋالدا قالماق، تەن بەرمەك: ئەمەلىي پاكىتلار ئالدىدا ئەمەتنىڭ بېشى چۈشتى. ②روھسىزلانماق، چۈشكۈنلەشمەك: ئاكتىپلارنىڭ بېشى چۈشتى، دۈينى ساقلاپ قېلىش راستتىنلا ناھايىتى قىيىن ئىدى.

رەۋىش. بېشى بىلەن، بېشى تەرەپ بىلەن: ھارۋىدىن ئۇچۇپ چۈشكەن بالا سۇغا بېشىچە كىرىپ كەتتى.