ئىسىم [ئاي+گۈل] ①گىلەمنىڭ ئوتتۇرىسىغا ئورۇنلاشتۇرۇلغان گۈل. ②ئاياللارنىڭ ئىسمى.

ئىسىم. دىئالېكت سۆز. قارانچۇق.

پېئىل ①رەھىمشەپقەت قىلماق، يۈزخاتىرىسىنى قىلماق، ئەزىز دەپ بىلمەك: ياماننى ئايىساڭ ياخشىلىق يوق (ماقال). ②ئېھتىيات قىلماق، ئاسرىماق، ئاۋايلىماق، تېجىمەك: دۈشمىنىڭنى قاتتىق ئۇر، كالتىكىڭنى ئايىما (ماقال). ＊ئات ئايىغان ئات مىنەر، كىيىم ئايىغان تون كىيەر (ماقال). ③يوشۇرماق، قىزغانماق: خۇدا ئۇنىڭدىن ھېچنىېمىنى ئايىماي، سېمىزلىك ۋە ساغلاملىقنى ئەڭ ئالىي مۇكاپات سۈپىتىدە بەخشەندە قىپتۇ.

1. ئىسىم ①پىكىر قىلىش قابىلىيىتى، ئەقىلىدراك: ئادەمنىڭ ئېڭى ئۇنىڭ ئۆسۈشىگە ئەگىشىپ تەدرىجىي تەرەققىي قىلىپ بارىدۇ. ②ئىجتىمائىي تۇرمۇشقا بولغان چۈشەنچە؛ سەزگۈرلۈك: سىياسىي ئاڭ. سىنىپىي ئاڭ. ③روھىي دۇنيا، مەنىۋىلىك: ماددا بىرلەمچى، ئاڭ ئىككىلەمچى. ④نۇقتىئىنەزەر: سوتسىيالىستىك ئاڭ. كوممۇنىستىك ئاڭ. 2. ئىسىم. ئوۋلىنىدىغان بارلىق جاندارلار: ماڭاتتى يول بويى ناخشىلار توۋلاپ، ماڭاتتى ئۇچرىغان ئاڭلارنى ئوۋلاپ.

①«ئاڭلاشماق» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى. ②بىلىنمەك، ئۇقۇلماق، ئىپادىلەنمەك: مەقسەتنى قىسقا سۆزلەر بىلەن بايان قىلىشتا شۇنداق ئۇستىلىق كېرەككى، قىسقا يوللار ئارقىلىق كەڭرى پىكىرلەر ئېنىق ئىپادىلەنسۇن، ئوچۇق ئاڭلىشىلىپ تۇرسۇن.

سۈپەت. ئاھالىسى بار، ئاھالىسىكۆپ، ئاھالىغا ئىگە: نۇرغۇن ئاھالىلىك مەھەللە.

سۈپەت. دىئالېكت سۆز. ئالدامچى.

مەلۇم چاقىرق ياكى تەشەببۇسقا قوشۇلىدىغانلىقىنى، قوللايدىغانلىقىنى، رازى بولىدىغانلىقىنى بىلدۈرمەك: ھېكمەت ھۆكۈمەتنىڭ چاقىرىقىغا ئاۋاز قوشۇپ، خىزمەتتىن چېكىندى.

[رۇسچە<فرانسۇزچە>] ①ئىسىم. ھەربىي كۈچلەرنىڭ ياكى ھەربىي پاراخوتنىڭ دۈشمەنگە قارشى يۈرۈشتە ئالدىنقى سەپكە بارىدىغان ئىلغار قىسمى. ②سۈپەت. كۆچمە مەنىدىكى سۆز. ئىلغار: ئوقۇتقۇچى ئوقۇتۇشنىڭ بىرىنچى سېپىدە كۈرەش قىلىۋاتقان ئاۋانگارت جەڭچى.

پېئىل. دىئالېكت سۆز. غەيۋەت قىلماق، يامانلاپ بەرمەك.

پېئىل. ئۆچەكەشمەك، زىتلاشماق: ئۇلار قانداقلا ئىشتا بولمىسۇن، ئەرلىرى بىلەن گاھ يوشۇرۇن، گاھ ئاشكارا ئارازلىشىپ يۈرىدۇ.

«ئاران» سۆزىنىڭ تەكرارلىنىشى.