پېئىل. ئۆزئارا ئالماشتۇرماق، تېگىشمەك: ئۇ مالنى ئايرىۋاشلىدى.

①«ئايلانماق» پېئىلىنىڭ 3-شەخس بۇيرۇق-تەلەپ مەيلى. ②ئىملىق سۆز. سادىغىسى كەتسۇن؛ ئۆرگۈلسۇن: جامال ئاكا: ئۇنى بىر دەيسەن، زىياپەت سېنىڭدىن ئايلانسۇن! بۈگۈن دېگەن يېرىمدىن چىقالىساڭ، ساڭا ئاتاپ پاقلان سويۇۋېتىمەن تېخى، ھا. . . ھا. . . ھا. . . ③ئىملىق سۆز. يېقىنچىلىق ياكى ھۆرمەتنى ئىپادىلىگۈچى مۇراجىئەت سۆزى:-ئايلانسۇن، بالام، تاغاڭ ئايلانسۇن، -دېدى كىبىر.

1. پېئىل ①تۈسى، رەڭگى ئۆزگىرىپ، بۇرۇنقى ھالىتىنى، بۇرۇنقى رەڭگىنى يوقاتماق؛ ئۆڭمەك. ②مىجەز-خۇلقى، ئەدەپ-ئەخلاقى يامانلاشماق، يامان تەرەپكە ئۆزگەرمەك، بۇزۇلماق: يىراقتىكى دۈشمەندىن، ئاينىپ كەتكەن دوست يامان (ماقال). 2. ③پىكرىدىن، نىيىتىدىن، سۆزىدىن قايتماق، پىكرىنى، نىيىتىنى ئۆزگەرتمەك: مادوتەينىڭ خېتىنى مەندىن ئالدىڭىز، ئەمدى نېچۈن بىلمىدىم ئاينىپ قالدىڭىز؟ ④ئەقلىدىن ئازماق، ئېلىشىپ قالماق، ساراڭ بولماق: ھەي، كىچىك ئەپەندى، قارىغىنا، چوڭ ئەپەندىڭنى! ئاينىپ قالدىمۇ؟ نېمە؟ ⑤ئىلىشماق: كۆڭلى ئاينىماق. 3. پېئىل ①تۇتماق، ئاۋۇماق، كۆپەيمەك: خوپ ئاينىدى كۆچەتلەرمۇ چېچەكلەپ، مېۋە ئالدۇق كۈزدە راسا ئېتەكلەپ. ②كۈچەيمەك، ئېغىرلاشماق: ئەنۋەرنىڭ كېسىلى تېخىمۇ ئاينىپ قالدى.

ئىسىم [ئەرەبچە] <دىن> قۇرئاندا توختاپ ئوقۇلىدىغان بىر ۋە بىرقانچە جۈملىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بۆلەك.

ئىسىم. دۆتلۈك، گالۋاڭلىق، بىخۇدلۇق: ئۇ ئاڭقاۋلىق قىلىپ، ھېساباتتا خاتالاشتى.

ئاھ-زار: قىز ئاھ-پەرياد ئۇرۇپتۇ، يېشى قار-يامغۇردەك تۆكۈلۈپتۇ.

ئىسىم. ئاھاڭى، تەلەپپۇزى ئوخشاشلىق.

ئىسىم. ئومۇمەن كىشىنى ئاۋارە قىلىدىغان نامۇۋاپىق قىيىنچىلىق، جاپا، ئىش-ئەمگەك: ئۇ بۇ سۆزىدىن بىرئاز خىجىل بولغاندەك:-بىز كېلىپ سىلەرگە كۆپ-ئاۋارىچىلىك سېلىپ قويدۇق، -دېدى ئاستاغىنا.

«ئاۋاقلاشماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى.

ئىسىم. دىئالېكت سۆز. ئابرۇي، ئىززەت-ھۆرمەت.

رەۋىش [ئەرەبچە] ①باشلىنىش پەيتى، ۋاقتى؛ دەسلەپكى پەيت: ئاۋۋالاخىر. ئاۋۋال ئاخشام. ②ئىلگىرىكى ۋاقىتلاردا؛ ئىلگىرى، بۇرۇن: ئۇلارنىڭ تۇرمۇشى ئاۋۋال قانداق بولسا، ھازىرمۇ شۇنداق ئىكەن. ③ھەممىدىن ئالدىن، ئالدىن، دەسلەپ: كىرىشتىن ئاۋۋال چىقىشنى ئويلا (ماقال).

①ئىككى تەرەپ ئوتتۇرىسىدىكى ھېساب-كىتاب، ئېلىم-بېرىم تۈگىگەن؛ مۇناسىۋەت ئۈزۈلگەن:-ئىككىمىزنىڭ ئارىسى ئوچۇق، ئۇنىڭ پۇلىنى مەن ئاللىقاچان تۆلىۋەتكەن،-دېدى ئۇ گىدەيگەن ھالدا. ②ئارىدىكى چۈشىنىشمەسلىك، ئاداۋەت تۈگىگەن:-ئوبدان قىزىم،-دەپ داۋام قىلدى تىللاخان،-مەن ئانا، سەن بالا، ئىككىمىزنىڭ ئارىسىنىڭ ئوچۇق بولغىنى ياخشى.