سۈپەت [پارسچە] ئارام بېرىدىغان؛ راھەت، ھۇزۇر ۋە ئاسايىشلىق بېغىشلايدىغان: كەچنىڭ نەم، پاكىز، ئارامبەخش ھاۋاسى تەنگە ھۇزۇر بېغىشلايتتى.

ئىسىم [ ئارپا+بەدىيان ] <بوتانىكا> ①كۈنلۈكسىمان گۈللۈكلەر ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. گۈلى مۇرەككەپ كۈنلۈكسىمان گۈل رېتىدە بولۇپ، رەڭگى سېرىق كېلىدۇ؛ ئۇرۇقى دورا قىلىنىدۇ. ②مۇشۇ ئۆسۈملۈكنىڭ ئۇرۇقى.

①«ئارتماق2» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى: بۇغداي ئارتىلغان ئېشەك ئىگىسىدەكلا ئورۇق ۋە ھالسىز بولۇپ، ئۇلاردىن 50 قەدەمچە ئارقىدا قالغانىدى. ②«ئارتماق2» پېئىلىنىڭ ئۆزلۈك دەرىجىسى: ئۇ بىراۋنىڭ تامدىن ئارتىلىپ باغقا چۈشۈپ كەتكەنلىكىنى بىلدى.

ئىسىم [رۇسچە<گرېكچە] كونىرىغان، ئىستېمالدىن قالغان سۆز، ئىبارە ياكى گرامماتىكىلىق فورما.

دىلدىكى ئارزۇ ۋە ئىستەكلەر: ئۇ ئۆز ئەسەرلىرىدە ئەمگەكچى خەلقنىڭ قايغۇ-ھەسرەت ۋە ئارزۇ-ئىستەكلىرىنى ئىنتايىن تەسىرلىك ئەكس ئەتتۈرۈپ بەرگەن.

سۈپەت ①ئارغامچىسى بار؛ ئارغامچا تۇتقان ياكى كۆتۈرۈۋالغان: ئاۋۇ-توقۇناق ئارغامچىلىق كىشىنى كۆردۈڭمۇ، دەل شۇ كىشى سېنى ئىزلەپ كەپتۇ. ②ئارغامچا تەييارلاشقا ئىشلىتىلىدىغان، ئارغامچا قىلىشقا بولىدىغان: بىزگە ئىككى ئارغامچىلىق چۇپۇر لازىم ئىدى.

پېئىل. باپكارلىق ۋە گىلەمچىلىكتە، ئۈرۈش ئارىلىقىدىن يىپ ئۆتكۈزمەك.

ئىسىم [پارسچە] ①ئەمەلگە ئاشمىغان ئارزۇ ئىستەك ياكى ۋاقتىدا قىلىنمىغان ئىشلار تۈپەيلىدىن كۆڭۈلدە قالغان ئۆكۈنچ، پۇشايمان، ھەسرەت، نادامەت:-قىزىم ھاياتلا بولسا، ئۇنىڭ بىلەن دىدارلىشىپ ئۆلۈپ كەتسەم ئارمىنىم يوق ئىدى،-دېدى ئۇ ئېزىلىپ. ②ئارزۇ، ئۈمىد:-كۆزۈمنىڭ ئوچۇقىدا دادامنى ۋە قوۋم-قېرىنداشلىرىمنى بىر كۆرسەم دېگەن ئارمىنىم بار،-دېدى ئۇنىڭ خوتۇنى.

ئارىدىن مەلۇم ۋاقىت ئۆتكۈزۈپ، بەزى-بەزى، بىرە-بىرە، ئاندا-ساندا: ئاسىم گويا: «سۆزلىسىڭىزچۇ» دېگەندەك ئارىلاپ-ئارىلاپ ماڭا قاراپ قوياتتى.

ئىسىم [ئەرەبچە] <ئەدەبىيات> شېئىر تۈزۈلۈشىدە، ئۇزۇن ۋە قىسقا بوغۇملارنىڭ مەلۇم تەرتىپتە ئالمىشىپ كېلىشىگە ئاساسلانغان ۋە ئۇيغۇر كلاسسىك شېئىرىيىتىدە كەڭ قوللىنىدىغان ۋەزىن سىستېمىسى: ئارۇز ۋەزنىدە يېزىلغان شېئىر.

سۈپەت [پارسچە] ①ئۆز ئەركىنلىكى، ھوقۇقى ئۆز قولىدا بولغان، ئەركىنلىككە ئېرىشكەن، قۇللۇقتىن، ئاسارەتتىن قۇتۇلغان؛ ھۆر، ئەركىن: ئازاد ۋەتەن. ئازاد زامان. ئازاد بولماق. ئازاد قىلماق. ②ئۆز ھالىغا، مەيلىگە قويۇلغان، ھېچقانداق مەجبۇرىيەت بىلەن باغلانمىغان؛ بوش: «ئون ئىككى مۇقام» ئۆزىنى مەلۇم ھېكايىلىق تارىخىي داستان ياكى قەھرىمانغا باغلاپ، چېتىپ قويىدىغان تارىخىي چەكلىمىدىن ئازاد.

«ئازدۇرماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: ئۇلار سېنى ئازدۇرۇشسىمۇ ئاخىرقى ھېسابتا يەنە ھېچنېمە قىلالمايدۇ.