ب

بالىلىماق

پېئىل ①بالا تۇغماق؛ بالا چىقارماق (قۇشلار ھەققىدە): قۇشقاچ تام تۆشۈكىدە بالىلايدۇ، ئەمما ياۋا كەپتەر سۈيى يوق كارىزدا بالىلايدۇ. ②كۆچمە مەنىدىكى سۆز. كۆپەيمەك، ئاۋۇماق: يىللاردىن بېرى بالىلاپ كەتكەن بىرنەچچە توقماق قەرزنى تۆلەش ئىمىننى تۈگمەن تېشىدەك باستى.

بانان، بانانى

ئىسىم [رۇسچە] <بوتانىكا> بانان ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق، سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. مېۋىسى ئۇزۇن، سەل ئەگرى كېلىدۇ، خۇشبۇي پۇرايدۇ، تەمى تاتلىق؛ تروپىك بەلۋاغ ۋە سۇبتروپىك بەلۋاغدىن چىقىدۇ.

بايۋەچچە

ئىسىم [باي+بەچچە] ①باينىڭ بالىسى، بايزادە: ئۇنىڭ بايۋەچچە ئوغلى 20 ياشقا كىرگەن بولسىمۇ، بەش تەڭگە پۇلنى ئۆز قولى بىلەن تۇتۇپ خەجلىگەن ئەمەس ئىكەن. ②بايلارنىڭ بالىلىرىغا مۇراجىئەت قىلىشتا، ئۇلارنىڭ نامى ئورنىدا ياكى نامىغا قوشۇپ ئىشلىتىلىدۇ: ئات باقار خىجالەت بولۇپ:-رەھمەت بايۋەچچە،-دەپ ئارقىغا بۇرۇلۇپتۇ. ③ئۆزىنى باي بالىسىدەك چاغلايدىغان ئابرۇيپەرەس، سۆلەتۋاز كىشى: قاسىم:-ئالدى بىلەن ئۇستىۋاشلىرىمنى راۋۇرۇس يېڭىلاپ، كېلىشكەن بايۋەچچە بولۇشۇم كېرەك،-دېدى-دە، توپتوغرا ماگىزىنغا يۈگۈردى.