پېئىل. بىرەر ئىش-ھەرىكەتنى ئادەت قىلماق، ئادەتكە ئايلاندۇرماق؛ بىرنەرسىگە ئۆگىنىپ قالماق: ئۇ قالۇن چېلىش ماھىرى بولۇپ، مۇقامنى قالۇن چېلىپ تۇرۇپ ئېيتىشقا ئادەتلەنگەن.

ئار-نومۇس قىلىدىغان، ئىزا تارتىدىغان، خىجىل بولىدىغان: ئايگۈل خېلى ئار-نومۇسلۇق قىز بولدى.

پېئىل. ئۆچەكەشمەك، زىتلاشماق: ئۇلار قانداقلا ئىشتا بولمىسۇن، ئەرلىرى بىلەن گاھ يوشۇرۇن، گاھ ئاشكارا ئارازلىشىپ يۈرىدۇ.

«ئاران» سۆزىنىڭ تەكرارلىنىشى.

ئىسىم. ئۇلاغقا ئارتىلغان يۈكنىڭ ئىككى قاپتالغا چۈشۈپ تۇرغان قىسمى: ئوتۇننى ئارتىق ئەتمەك.

ئىسىم <بوتانىكا> ئارچا ئائىلىسىدىكى دائىم كۆكىرىپ تۇرىدىغان دەرەخ. ئېگىز ئۆسىدۇ، كىچىك شاخلىرى تۈز، تۆۋەنگە ساڭگىلاپ تۇرىدۇ: يوپۇرمىقى تەڭگىچە شەكلىدە بولۇپ مېۋىسى شارسىمان، ياغىچى پۇراقلىق ھەم بەك چىڭ بولىدۇ؛ قۇرۇلۇشقا ماتېرىيال قىلىنىدۇ.

پېئىل. دىيالېكت سۆز. ①ئېچىماق، سېسىماق، بۇزۇلماق. ②ئېچىشماق، تارلىقى كەلمەك.

سۈپەت. ئار-نومۇسىنى يوقاتقان، ئۇيالمايدىغان، نومۇس قىلمايدىغان، ئۇياتسىز: ئەر ئارسىز بولماس، يىگىت يارسىز بولماس (ماقال).

قوللاپ-قۇۋۋەتلەيدىغان، ياردەم بېرىدىغان، يۆلەيدىغان ھىمايىچى؛ تايانچ: ئۇنىڭ ئارقا تىرىكى كۈچلۈك.

ئىسىم. تارىخى سۆز. كارۋان؛ ھەربىي قوشۇننىڭ ئوزۇق تۈلۈكىنى توشۇيدىغان ئارقا سەپ خىزمىتى: بۇغراخان ئارسلان بىلەن چۈشكۈن ئالدىغا چىقىپ، ئارقىش قوشۇننىڭ باشلىقىنى قىچقاردى.

ئىسىم. ئارىسالدى ھالەت: ئۇ ئارىسالدىلىقتا قاياققا مېڭىشىنى بىلەلمەي، شۇ يەردىلا تۇرۇپ قالدى.

پېئىل ①ئارىسىدىن، ئوتتۇرىسىدىن، ئىچىدىن ئۆتمەك، ئايلانماق، كەزمەك؛ كۆزدىن كەچۈرمەك: باتۇر قاتار ئورۇندۇقلارنى ئارىلاپ ئۆتۈپ، يولۋاس شۇجىنىڭ قېشىغا كەلدى. ②چېتىلما رەۋىشداش شەكلىدە كېلىپ «مەلۇم ۋاقىتنى ئۆتكۈزۈپ، ئاندا-ساندا، بەزى-بەزىدە» دېگەن مەنىلەرنى بىلدۈرىدۇ: ئۇسسۇلچىلار ئۇسسۇل ئويناشتى، ئارىلاپ تانسىغا چۈشكۈچىلەرمۇ بولدى .③ئاجراتماق، توسماق، بېسىقتۇرماق: ئىدرىس غ سۇلايماننىڭ ياقىسىغا ئېسىلدى. بۇ ۋاقىتتا ياقۇپ يۈگۈرۈپ كېلىپ، ئۇلارنى ئارىلىدى.