ئارتۇق ياكى كەم، ئاز كۆپ، كەم-زىيادە.

①رەۋىش. بەلگىلىك مىقداردىن، ساندىن ئوشۇق؛ زىيادە، كۆپ: ئارتۇق ئۇخلىساڭ ئاچ قالىسەن (ماقال).＊25 سانى بەشتىن بەش ھەسسە ئارتۇق. ②سۈپەت. ئېھتىياجىدىن، نورمىدىن ئاشقان، ئوشۇق: يېنىڭدا ئارتۇق پۇلۇڭ بولسا بەش كوي بېرىپ تۇرامسەن؟ ③ياخشى، ئەۋزەل، ئەلا دېگەن سېلىشتۇرۇش مەنىسىدە كېلىدۇ: قىزدىن ئارتۇق جۇۋان بار، ئاتتىن ئارتۇق غۇنان بار (ماقال). ④سۈپەت. كۈچلۈك، زور، ئۈستۈن: قىلىچنىڭ كۈچىدىن قەلەمنىڭ كۈچى ئارتۇق (ماقال).

ئىسىم <بوتانىكا> ئارچا: باققانىدى قوينىدا تەۋرىتىپ سېنى، ئارتۇچنىڭ غولىدا ياسالغان بۆشۈك.

ئىسىم. بىر قېتىم ئارتىشقا بولىدىغان يۈك: بىر ئارتىم ئوتۇن.

«ئارتىلماق2» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: ئۇلار بىراۋنىڭ شەپىسىنى ئاڭلىدى-دە، باغنىڭ ئارقا تېمىدىن ئارتىلىشىپ، ئالدى كەينىگە قارىماي بەدەر قېچىشتى.

①«ئارتماق2» پېئىلىنىڭ مەجھۇل دەرىجىسى: بۇغداي ئارتىلغان ئېشەك ئىگىسىدەكلا ئورۇق ۋە ھالسىز بولۇپ، ئۇلاردىن 50 قەدەمچە ئارقىدا قالغانىدى. ②«ئارتماق2» پېئىلىنىڭ ئۆزلۈك دەرىجىسى: ئۇ بىراۋنىڭ تامدىن ئارتىلىپ باغقا چۈشۈپ كەتكەنلىكىنى بىلدى.

«ئارتىلماق» پېئىلىنىڭ مەجبۇرىي دەرىجىسى: قاۋۇل ئۇنى بېشى ئۈستىدىن ئارتىلدۇرۇپ ئۈچ-تۆت قەدەم يىراققا ئېتىۋەتتى.

سۈپەت. ئارتىلغان، يۈكلەنگەن: مەلىكە ئويغىنىپ قارىسا، ئاتلار ئەسلىگە كېلىپ، كىشنەپ تۇرغۇدەك، يۈك-تاقلارمۇ ئارتىقلىق پېتى تۇرغۇدەك.

ئىسىم. دەريا ۋە كۆللەر ئۈستىگە ئادەم ۋە ئۇلاغ ئۆتەلىگۈدەك دەرىجىدە تۇتقان مۇز: ئارتىق چۈشمەك.

ئىسىم. ئۇلاغقا ئارتىلغان يۈكنىڭ ئىككى قاپتالغا چۈشۈپ تۇرغان قىسمى: ئوتۇننى ئارتىق ئەتمەك.

1. «ئارتماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: ھەممەيلەننىڭ خۇشاللىقى ئارتىشماقتا ئىدى.
2. «ئارتماق» پېئىلىنىڭ ئۆملۈك دەرىجىسى: ئۇلار يۈكلەرنى تۆگىلەرگە ئارتىشتى.

ئىسىم. كىنو، تىياتىر، سېرك قاتارلىق سەنئەت ئەسەرلىرىدە رول ئېلىش ئىشى، كەسپى.